فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

نشريه افق طلائی سلامت تب خال

تب خال

تب خال يك عفونت ويروسي ناشي از ويروس HSVمي‌باشد. اگر چه عفونت ناشي از ويروس تب خال اغلب در سطح پوست و مخاط مي‌باشد و عوارض چنداني ندارد اما مي‌تواند با گرفتاري در سيستم مركزي و نيزگرفتاري در بعضي از احشاء داخل بدن انسان، باعث ناتواني يا مرگ انسان شود.
ويروس تب خال دو نوع است
HSV1 كه به نام ويروس لب و دهان و HSV2 كه ويروس تب خال تناسلي مي‌باشد و همان طور كه از نام آن پيداست HSV2 بيشتر ناشي از عفونت مقاربتي و در دستگاه تناسلي ايجاد مي‌شود.

تماس HSV با سطوح مخاطي يا نقاط خراشيده شده پوست، اجازه ورود اين ويروس بداخل بدن را مي‌دهد و بعد از همانندسازي ويروسي و يا مخاطي به تكثير و ازدياد آن منجر مي‌شود.

اصولاً موارد زير باعث انتقال ويروس مي‌گردد:

- تماس با افراد داراي ضايعات زخمي فعال تب خال.

- تماس با افراد بدون علامت ولي منتشر كننده ويروسي (ناقل بدون علامت).

- تماس با افرادي كه ويروس در روي سطوح مخاطي آنها در حال همانندسازي است.

                    افق طلائی سلامت                                                                                                        صفحه 10

 وقتي كه ويروس در پوست يا مخاط تكثير يافت به انتهاي عصب محيطي وارد مي‌شود و از طريق ريشه‌هاي عصبي به داخل سلول عصبي (جسم عصب) منتقل مي‌گردد و در سلول عصبي سال‌ها (اغلب تا آخر عمر) خواهد ماند و در زمان‌هاي مختلفي مي‌تواند مجدداً به سطوح پوستي منتقل شده و عود بيماري را سبب گردد.

علائم باليني تب خال به عوامل زير بستگي دارد:

- محل ايجاد عفونت

- سن فرد

- وضعيت ايمني فرد مبتلا

عفونت اوليه ويروسHSV معمولاً با نشانه‌هاي عمومي بدن همراه است و گرفتاري پوستي يا مخاطي شديدتري دارد ، دوره بيماري بيشتر و طولاني‌تراست و انتشار ويروس نيز شديدتر و طولا ني‌تر از عود‌هاي بيماري است.

همان طور كه ذكر شد ويروس تب خال مي‌تواند نقاط مختلف بدن را گرفتار نمايد كه علائم هر كدام متفاوت خواهد بود.

شايع‌ترين محل‌هاي گرفتاري ويروسي شامل:

- عفونت دهاني، صورتي - عفونت تناسلي - عفونت هرپسي

- هرپس كشتي‌گيران - عونت قرنيه - عفونت سيستم عصبي مركزي

- عفونت نوزادان - عفونت احشائي شامل مري ، ريه ، كبد ومفاصل خواهد بود كه به شرح مختصرچند مورد شايع‌تر مي‌پردازيم.

عفونت دهاني صورتي

فراوان‌ترين تظاهر اوليه عفونت ويروسيHSV1 عفونت دهاني- صورتي مي‌باشد كه بيشتر در كودكان و نوجوانان ديده مي‌شود و با تب- درد عضلاني ناتواني در خوردن ناخوشي بزرگي غدد لنفاوي گردن همراه است و ممكن است باعث ضايعات زخمي شكل در زبان ، لثه ، كام و نقاط ديگر دهان گردد ضايعات حلق ممكن است همراه نقاط چركي روي زخم هم باشد. مدت بيماري 14- 3 روز طول مي‌كشد. عفونت مجدد ممكن است بدون علامت و فقط دفع ويروس از راه بزاق همراه باشد كه اين باعث آلودگي ديگران مي‌شود ولي در بعضي اوقات همراه ايجاد زخم‌هاي دهاني يا اطراف دهان(لب يا پوست خارجي اطراف لب) مي‌باشد، علائم عمومي مثل تب- درد عضلاني و بي‌حالي همراه آن است و طول بيماري كوتاه‌تر از حمله اوليه بيماري است.

عفونت تناسلي

شايع‌ترين تظاهر عفونت HSV2 عفونت تناسلي مي‌باشد. حمله اوليه با تب ، سردرد ، ميالژي ، درد، خارش، سوزش و ترشحات مهبلي(در خانم‌ها) و پيشابراه (درمردان) و نيز بزرگي غدد لنفاوي ناحيه همراه است. ضايعات ممكن است وزيكولي(ضايعه شبيه جوش صورت)و يا پاره شده و دلمه بسته(پوستول) باشد. عود ضايعه تناسلي هم شايع است و مانند حمله اوليه با درد موضعي و همراه وزيكول و پوستول است ولي علائم عمومي (سردرد تب درد عضلاني) در آن وجود ندارد.

عفونت سيستم عصبي مركزي

علائم باليني آنسفاليت HSV شامل تب عفونت ناشي ازHSV مي‌تواند سيستم عصبي مركزي را گرفتار نمايد و باعث انسفاليت (ورم مغز)گردد. اين ويروس شايع‌ترين عامل انسفاليت تك گير (اسبوراريك) مي‌باشد و دو توزيع سني دارد، 5 تا 15 سال و بالاي 50 سال. مي‌تواند در اثر عفونت اوليه HSV و يا با عفونت مخفي داخل بدن ايجاد شود. علائم  استفراغ ، خواب آلودگي ، تشنج و اغما مي‌باشد. اگر درمان زود شروع شود، مي‌توان به نجات بيمار اميد داشت اما اگر تشخيص و درمان به تأخير بيافتد با عوارض غيرقابل جبران و اغلب مرگ، همراه خواهد بود.

عفونت نوزادان

در ميان جمعيت آلوده به ويروس HSV نوزادان(كمتر از   6 هفته) بالاترين عفونت احشائي و سيستم عصبي مركزي را خواهند داشت و مرگ و مير نوزادان درمان نشده،           65 درصد است. 10 درصد از بچه‌هايي كه عفونت سيستم عصبي داشته‌اند تكامل طبيعي خواهند داشت اگر چه شايع‌ترين ضايعه نوزادان عفونت پوستي است، امكان ابتلا احشاء مهم‌تر را نيز خواهند داشت. نوزادان اغلب عفونت را در هنگام زايمان از كانال زايماني و از مادران آلوده مي‌گيرند.

درمان

اگر چه اغلب عفونت‌هاي ويروسي داروي اختصاصي ندارد و درمان آنها با مواظبت و دارو‌هاي علامتي خواهد بود . وليHSV داروي اختصاصي دارد. دارو‌هايي مانند آسيكلووير فامسيكلووير- ولاسيكلوير از دارو‌هاي اختصاصي اين بيماري هستند. معمولاً براي بيماري‌هاي شديدتر ناشي ازHSV مانند گرفتاري سيستم عصبي مركزي يا گرفتاري نوزادان،گرفتاري ريوي،گوارشي و نيز بيماراني كه سطوح ايمني پاييني دارند، درمان تزريقي توصيه مي‌شود اما براي عفونت‌هاي خفيف‌تر و در افرادي كه ايمني طبيعي دارند، توصيه نمي‌شود.

                                                    تنظیم برای نشریه :حسینعلی ستوده  

[ ۱۳۸٥/۱۱/۸ ] [ ۸:۱٧ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]