فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

مروری اجمالی بر بیماری ایدز

مروری اجمالی بر بیماری ایدز


عامل :  ویروس HIV شامل 1200 گونه با000/000/1 بار جهش  عفونت پایدار با کشندگی 100%
قدرت تکثیر : 2500ـ400 هزار ویروس در سلول
میزبان : فقط انسان (در میمون سبز آفریقایی ، ببر آفریقایی و پرندگان دیده شده است ولی رابطه ای در انتقال ویروس ندارند)

راههای انتقال

1ـ تماس جنسی مشکوک  (واژینال ـ آنال ـ اورال )

2ـ تماس با خون آلوده

تزریق خون آلوده ، تیغ سلمانی آلوده ، پیوند اعضا ، سرنگ مشترک ، خالکوبی، حجامت غیربهداشتی

3ـ مادر به کودک ( جفت ـ کانال زایمانی ـ شیر مادر )

ویروس HIV از خون ، شیر مادر ، ترشحات دستگاه تناسلی مرد و زن ، بزاق ، اشک ، مایع جنب ، پریکارد ، مایعات مفصلی و مایع نخاعی جدا شده است

سیر بیماری :

عفونت اولیه  تا چند هفته بدون علایم ظاهری می باشد (12ـ2 هفته و حداکثر16 ماه) . بعد از ورود ویروس به بدن (6ـ3هفته) : ویروس وارد خون ، حمله به سیستم دفاعی ،  بهبودی خود بخودی   70%ـ50% موارد علائم عصبی و پوستی (حداکثر دو هفته)  50%ـ30% موارد علائم بیماریهای ویروسی (حداکثر دو هفته)شامل تب ـ گلو درد ـ آبریزش بینی ـ بزرگی غدد لنفاوی ـ درد اندام ـ خستگی ـ دل درد ـ اسهال تهوع و بی اشتهایی

مرحله بدون علامت : 

- دوره پنجره 2هفته تا 16 ماه (قابل تشخیص نمی باشد)

- دوره کمون   6ماه تا 20

راههای پیشگیری

- خویشتن داری در زمان تجرد (راههای پر خطر را طی نکند)

- پایبندی به اصول اخلاقی خانواده

- تشویق سنتها (تشویق سنت ازدواج با رعایت تنظیم خانواده -  قبیح شمردن طلاق )

- استفاده از کاندوم

- آزمایش و کنترل خون اهدایی افراد سالم که راههای پر خطر را طی نکرده باشند

-  استفاده از خون و فرآورده های خونی فقط در زمانهای بحرانی و به میزان مناسب و  توصیه به استفاده از جایگزینها خون و فرآورده های خونی (مانند آمپولها و داروهای خوراکی)

- استفاده از سرنگ یکبار مصرف بخصوص در معتادان تزریقی وتشویق به ترک اعتیاد یا استفاده از سایر روشهای اعتیاد بجز تزریقی

- اجتناب از خالکوبی و حجامت (غیر بهداشتی)

- تشویق زنان باردار آلوده به ویروس به سزارین

- توصیه به زنان باردار آلوده به خویشتن داری و استفاده از کاندوم ،  اجتناب از بارداری (توبکتومی و استفاده از کاندوم جهت بچه دار نشدن و حفاظت همسر)

- عدم شیر دهی نوزاد

با در نظر گرفتن میزان شیوع، گروههای اصلی پرخطر و در معرض خطر را میتوان به 5 دسته عمده تقسیم بندی نمود:

1- زندانیان        2- مصرف کنندگان مواد تزریقی

3- فواحش       4- همسران یا شرکاء جنسی گروههای فوق

5- جوانان

فاکتورهایی که در گسترش عفونت HIV/AIDS در ایران تاثیر دارند شامل :

- فحشاکه غیرقانونی است و به صورت پنهان وجود دارد

- افزایش دسترسی به مواد مخدر بخصوص تزریقی و گسترش سریع شیوع اعتیاد

- مقاومت نسبی مسئولین در موضوع آموزش رفتارهای جنسی و روشهای پیشگیری و کاهش آسیب نظیر کاربرد کاندوم و عدم پذیرش اعمال اصول کاهش آسیب  

- عدم آگاهی جوانان از نحوه انتقال بیماری

- وجود روحیه انکار در برخی مسئولین در برابر معضلاتی که جوانان را تهدید میکند

- کارگران ایرانی که برای کار در برخی از کشورهای همجوار کار میکنند و چندین ماه از سال را در آن کشورها سپری میکنند.

- رانندگان ترانزیت که می توانند رفتارهای پرخطر داشته باشند

- افزایش میزان بروز بیماریهای آمیزشی

خلیل شهریاری مدیر گروه بیماریها

نکته :

در تخمین تعداد مصرف کنندگان مواد به صورت تزریقی از آخرین آمار ارائه شده توسط سازمان بهزیستی استفاده شده است. که طبق آن تعداد مصرف کنندگان مواد، بین 700000 تا 1200000 نفر تخمین زده شده و به نظر میرسد، حدود 12% آنان ، تزریقی باشند.

در تخمین تعداد حداقل فواحش، یک در هر 1000 نفر و حداکثر 2 در هر هزار نفر فرض شده است.

در تخمین تعداد حداقل مردان هم جنس باز، 2 در هزار و حداکثر 2 در 100 فرض شده است.

[ ۱۳۸٧/۱۱/۱٦ ] [ ٩:۳٠ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]