فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

ظروف یکبار مصرف یک تهدید جدی بر سلامت جامعه

ظروف یکبار مصرف یک تهدید جدی بر سلامت جامعه


امروزه با تغییر روش زندگی و گذر از شیوه سنتی به صنعتی و استفاده از فناوریهای نوین باعث شده که تهیه غذاهای مقوی و سالم ملل مختلف کم کم جای خود را به غذای های آماده و نیمه آماده و امروزی که هرگز از نظر ارزش غذایی قابل مقایسه با غذاهای سنتی نیستند داده و از آن مهمتر ظروف تهیه ، توزیع و نگهداری مواد غذایی که می توانند نقش کلیدی و تعیین کننده در سلامت غذا داشته باشند نیز تغییر یافته است .

این روزها استفاده از ظروف یکبار مصرف به صورت ظروف کاغذی ، پلاستیکی و مقوایی بشکل بشقاب ، کاسه ، بطری ، نی ، قوطی های فلزی ، لیوان و ... با تولید انبوه به اشکال فریبنده و زیبا بسیار متداول گردیده و وارد زندگی روزمره ما گردیده . در خانه ، محل کار ، همایش ها و جلسات ، مجالس عروسی و عزا ، روضه خوانی ، افطاری ، توزیع نزورات  و نوشیدن چای ، آب و نوشابه  از انواع ظروف یکبار مصرف استفاده می کنیم . البته ظاهراً کاملاً بهداشتی و مقرون به صرفه است اما غافل از اینکه با توجه به خطرات و پیامدهای استفاده از این ظروف به بایدها و نبایدهایی در استفاده از این ظروف باید توجه داشت .

عامل سرطان در ظروف یکبار مصرف:

در ساخت این ظروف به منظور جلوگیری از شکنندگی ظروف از مواد پلاستیکی لایزر استفاده می شود .

اگر در این ظروف آب جوش یا غذای داغ ریخته شود این مواد حل شده وارد بدن شده منجر به بروز سرطان های مختلف می شوند . این خاصیت در ظروف شفاف که در جامعه کاربرد بیشتری هم دارند بدلیل در صد بالای مواد سرطانزا اهمیت بیشتری دارد .

هنگام تهیه و استفاده از ظروف یکبار مصرف باید به نکات مهم ذیل توجه داشت :

- پشت ظروف را نگاه کنید و با مشاهده یک مثلث کوچک که داخل آن PS یا سایر علائم ثبت شده کیفیت ظروف را کنترل نمایید

- این ظروف از فروشگاههای معتبر با مارک و لیبل مشخص تهیه نمایید.

- استفاده از نوع رنگی این ظروف احتیاط بیشتری را می طلبد چرا که اجناس یکبار مصرف توانایی نگهداری رنگ را ندارد و هنگام تماس با چای یا غذای داغ رنگ حل شده و خورده می شود .

- استفاده از ظروف یکبار مصرف  جهت نگهداری مواد غذایی مانند لبنیات ، بطری های آب معدنی نیز مستلزم رعایت نکات ایمنی خاص است و به هر نوع پلاستیکی نباید مجوز بسته بندی مواد غذایی داده شود .

- یکی از پر مصرف ترین ظروف بطری های آب آشامیدنی می باشد . معمولاً جنس این بطری ها از PVC است که مشکلی برای انسان بوجود نمی آید اما اگر آب بیش از 6 ماه در این ظروف نگهداری شود آلوده می شوند . لذا باید از استفاده مکرر این ظروف برای نگهداری آب در یخچال خودداری کنید . همچنین مواد ترشی مانند آبلیمو ، آبغوره و سرکه در طولانی مدت در این ظروف نگهداری نشود . به این دلیل که خاصیت اسیدی این مواد باعث تأثیر بیشتری بر بطری می شود .

- به هیچ وجه چه غذا و چه نوشیدنی در صورتیکه بیش از 40 درجه سانتی گراد حرارت داشته باشد نباید در ظروف یکبار مصرف ( پلاستیکی ) حتی تأیید شده ها ریخته شود .

- غذا نباید بیش از 2 ساعت در این ظروف بماند

- نوشیدن چای با حرارت 70 در لیوان های پلاستیکی (شفاف ، مات  یا سفید ) مضر است بهتر است از لیوانهای با منشأ کاغذی و مقوایی استقاده کرد .

- استفاده ظروف از جنس فوم و چوب پنبه ای برای غذای گرم بهتر است ولی با توجه به منافذی که در این ظروف وجوددارد غذا چه گرم و چه سرد باید بلافاصله مصرف شود .

- توصیه متخصصان بهداشتی  استفاده از ظروف یکبار مصرف کاغذی و در درجه بعد  استفاده از ظروف  پلاستیکی می باشد که از مواد اولیه مناسب و مورد تأیید وزارت بهداشت و درمان ساخته شده باشند.

امروزه شاهد افزایش بیماریهای گوارشی از جمله سرطان های دستگاه گوارش مانند سرطان مری ، معده ، روه بزرگ ، لوزالمعده و کبد هستیم و بی شک استفاده ناصحیح از ظروف یکبار مصرف که اغلب پلاستیکی و پلیمری هستند نقش بسزایی در بروز این بیماریها داشته و روز  به روز هم بیشتر می شود .

تهیه و تنظیم : محمود فاطمی

[ ۱۳۸٧/۱۱/۱٦ ] [ ٩:۳۸ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]