فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

افق طلائی سلامت شماره چهارم سال ۸۵

ناشنوائی

 و اهميت تشخيص زودرس آن

همه مي دانيم كه بحث مداخله زود هنگام از مباحث و محورهاي اصلي كليه معلوليت ها است در خصوص كودكان كم شنوا يا ناشنوا اين موضوع اهميت ويژه اي دارد چرا كه حساسترين دوره رشد و تحول زبان و گفتار در طي سه سال نخست زندگي است كه سلولهاي مغزي انعطاف لازم را جهت دستيابي به گفتار و زبان دارد و در واقع پس از آن زبان آموزي بسيار مشكل و گاهي غير ممكن مي شود واز آنجا كه معلوليت شنوائي معلوليتي خاموش و پنهان است در اكثر موارد تشخيص و شناسائي اين معلوليت پس از سن حساس سه سالگي صورت مي گيرد .

زماني كه صحبت از افت شنوائي مي شود برخي تصور       مي كنند كه توانبخشي به سادگي گرفتن يك سمعك يا وسايل ديگر كمك شنوائي است در حاليكه توانبخشي شنوائي معني بسيار وسيعتري دارد و بركاهش مشكلات مربوط به افت شنوائي و گوش دادن تمركز داشته و هدف كلي آن موفقيت هرچه بيشتر در برقراري ارتباط در محيط و موقعيت هاي روز مره است كه اين دو هدف از طريق تربيت شنوائي و گفتار درماني و آموزشهاي ويژه ناشنوايان ميسر است .

محور هاي اصلي بحث در زمينه كم شنوائي عبارتند از :

1-ارزيابي زود هنگام بمنظور كشف و شناسائي زودرس

2-مداخله (درمان و توان بخشي )به موقع اختلالات

از آنجا كه كانال شنوائي موثرترين راه يادگيري گفتار و زبان است بديهي است كه افت شنوائي اثرات سوئي برميزان درك ،گفتار،زبان و ساير عملكردهاي كم شنوايان دارد واين اثرات بسته به سن شروع ،ميزان افت ،علت بروز و سن تشخيص كم شنوائي متفاوت است .هرچه سن شروع كم شنوائي كمتر و ميزان كم شنوائي بيشتر باشد اثرات سوءآن برگفتار و زبان كودك بيشتر است .كم شنوائي علاوه براثرات سوءبرگفتار و زبان در زمينه هاي زير نيز تاثيرات منفي به جاي مي گذارد:

1-رشد دركي و هوشي        2-رشد رواني اجتماعي

3-پيشرفتهاي تحصيلي       4-رشد رفتاري و شخصيتي

هر چه مشكل كودك زود تر تشخيص داده شود و اقدامات توانبخشي و تجويز وسايل كمك شنوائي زود تر آغاز گردد كودك در سالهاي بعد توانائي بهتري خواهد داشت .بررسيها نشان داده كه كودكانيكه قبل از شش ماهگي شناسائي شده و اقدامات توانبخشي مناسب برايشان صورت گرفته بسيار موفق تر از كودكاني هستند كه پس از شش ماهگي تشخيص داده    مي شوند .

قوانين بين المللي فعلي همگي توصيه ميكنند كودكان دچار كم شنوائي مادرزادي بايد پيش از سه ماهگي تشخيص داده شوند

 فهرست ارزيابي شنوائي كودك كه در ذيل ارائه مي شود راهنماي خوبي است تا پرسنل بهداشتي و والدين بتوانند بطور اوليه كودكشان را مورد ارزيابي قرار دهند .

تا سه ماهگي :

  • به اصوات بلند عكس العمل نشان مي دهد

  • با صداي شما آرام مي شود

  • با اصوات بلند از خواب بيدار مي شود

سه تا شش ماهگي :

  • با شنيدن صداي جديد سرش را به سمت صدا      بر مي گرداند يا بالا مي گيرد

  • به كلمه "نه ‌"و تغيير لحن صدا عكس العمل نشان مي دهد

  • از جغجغه و اسباب بازي هاي صدا دار لذت ميبرد

  • شروع و تكرار صداها(نظير ااا-آآآ-با-با)را آغاز كرده است

  • از صداهاي بلند مي ترسد

شش تا ده ماهگي :

  • به شنيدن اسم خود ، صداي تلفن و صداي افراد حتي زمانيكه خيلي بلند نيست واكنش نشان مي دهد

  • نام اشياءمعمول را ميشناسد و برخي چيزها را ميگويد ( باي باي )

  • حتي در زمان تنهائي از خودش صداهائي در مي آورد (قان و قون )

  • بتدريج به برخي دستورات مثل "بيا اينجا "پاسخ ميدهد

  • زماني كه فردي در مورد شيئي يا شكلي صحبت  مي كند كودك به آن نگاه مي كند

ده تا پانزده ماهگي :

  • از خودش صدا در مي آورد ، حرف ميزند و از اين كار لذت ميبرد

  • با درخواست شما به اشياء آشنا نگاه يا با دست اشاره مي كند

  • اصوات و واژه هاي ساده را تقليد مي كند

پانزده تا هجده ماهگي :

  • دستورات ساده را اجرا مي كند

  • واژه هائي را كه تا كنون ياد گرفته بكار ميبرد

  • جملات 3-2كلمه اي را بكار مي برد

  • 23-10واژه را ميشناسد

يك و نيم تا دو سالگي :

  • سوالات ساده اي كه پاسخ بله ، خير دارند را مي فهمد

  • از شنيدن قصه لذت ميبرد

  • اگر از او بخواهيد به تصاوير نگاه مي كند

دو تا سه سالگي :

  • اندازه اشياء را مي داند ( بزرگ ، كوچك )

  • بسياري از واژه هاي عملي را مي فهمد (برو ببر)

مريم وهاب : كارشناس ارشد گفتار درماني نشريه CBR سازمان بهزيستي كشور

تنظيم براي نشريه : محمود فاطمي

[ ۱۳۸٥/٩/٢۸ ] [ ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]