فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

روزجهانی بهداشت حرفه ای و سلامت شغلی

روزجهانی بهداشت حرفه ای و سلامت شغلی


        برای توسعه فرهنگ سلامت کار در جامعه لازم است روزی را برای همسویی وتمرکز برنامه های ملی ،   گردهمایی ها ، اطلاع رسانی همگانی و ....  پیش بینی گردد . در آغاز قرن 21 میلادی حرکتی جهانی برای گرامیداشت روز جهانی بهداشت حرفه ای آغاز گردید وتا کنون فعالیتهای موثر در گرامیداشت این روز در کشورهای پیشرفته صنعتی وتوسعه یافته انجام پذیرفته است . قصد براین است درسال 1388 این حرکت را در همسویی با برنامه های جهانی آغاز نماییم .

دبیر کلILO  در این باره می گوید :

   ((  نباید تصور کنیم که حادثه وبیماری جزو لاینفک زندگی محسوب می شود ،  می توان از بروز مرگ ها وحوادث باارائه سیاستها وبرنامه های مناسب ملی جهت سالمتر وامن تر ساختن محیط های کاری برای همگان از این برنامه وسیاست ها حمایت کنیم )) .

    ثبت روز بهداشت حرفه ای با هدف همسویی وتمرکز سیاست سازمانها وبرنامه های بهداشت حرفه ای ، موجب معرفی ایران در مجامع بین المللی به عنوان حامی توسعه پایدار وسلامت کار می گردد . سیاستگذاری ، قانونگذاری ومعرفی برنامه های بهداشت حرفه ای وایمنی با تحلیل وبررسی اقدامات بهداشت حرفه ای در رسانه ها ، جراید و   میز گردهای این روز ، موجب اهمیت وتسریع ارتقاء فرهنگ سلامت کار وایمنی کشور ، کاهش آمار بیماریها وحوادث ودر نتیجه توسعه اقتصادی می گردد .

    روز 28 آوریل ، دهها هزار کارگر وکارفرما در سراسر دنیا روز جهانی بهداشت حرفه ای وایمنی را گرامی می دارند .

دلایل ونیازهای نامگذاری :

1- معرفی ایران در مجامع بین المللی به عنوان حامی توسعه پایدار وحفظ وصیانت از سلامت نیروی کار ومنابع کشور .

2- همسویی وتمرکز سیاستها ، فعالیتها در برنامه های بهداشت حرفه ای در این روز بین سازمانها ، نهادهای دولتی ومردمی .

3- معرفی نقش بهداشت حرفه ای به عنوان حافظ منابع کشور.

4- شناساندن وتمییز گرایش بهداشت حرفه ای با سایر گرایشهای بهداشت در افکار عمومی .

5- ارج نهادن به شاغلین در جامعه با استقرار موازین                 بهداشت حرفه ای .

6- ارتقاء فرهنگ ایمنی وبهداشت کار کشور ، کاهش آمار بیماریها وحوادث ودر نتیجه افزایش بهره وری .

7- رشد وشکوفایی استعدادهای کشور با ارج نهادن بر تلاش انجام گرفته وتقدیر از نخبگان وبرجستگان این رشته در همایش گرامیداشت این روز بزرگ .

8- نقطه عطف در ارج نهادن به سالها تلاش متخصصین وچهره های ماندگار بهداشت حرفه ای در جهت نیل به خود باوری سلامت کار حرفه ای کشور .

9- تسریع وهماهنگی نیروها در تولید علم ، فناوری وتوسعه علمی ومتوازن کشور واحراز جایگاه برتر علمی ، فناوری واقتصادی در منطقه براساس سند چشم انداز کشور در افق 1404 .

10- تاثیر پذیری رسانه ها به صورت غیر مستقیم از گرامیداشت این روز بزرگ ، باعث نوعی تلقین پذیری واعتماد به فرهنگ بهداشت حرفه ای وایمنی در بین مخاطبین می شود .

11- پیدایش خط ومشی مدیریت پویا به عنوان کلیدی ترین عامل در ایجاد یک فرهنگ بهداشت حرفه ای وایمنی مثبت .

فعالیتهای عمده بهداشت حرفه ای :

   افراد شاغل در واحدهای شغلی ممکن است در مواجهه با عوامل زیان آور تهدید کننده سلامتی قرار گیرند . انسان درمواجهه با این عوامل تا حدودی مقاومت نموده ودر برخی موارد اختلالات ناشی از ورود آنها به بدن در اثر دور شدن از محیط آلوده رفع می گردد . در صورت تداوم مواجهه ویا مواجهه شدید با عوامل ( بیش از حد مجاز ) تنش جسمی یا روانی در فرد شاغل ایجاد می شود که بیماری ناشی از کار نامیده می شود . بهداشت حرفه ای ضمن شناسایی واندازه گیری عوامل زیان آور محیط کار درخصوص سالم بودن شرایط محیط کار نتایج سنجش های مزبور را مورد قضاوت / ارزشیابی قرار می دهد . ودر صورت غیر استاندارد بودن محیط کار با روشهای مناسب ( مهندسی ، فنی ، مدیریتی ) به کنترل یا حذف عوامل زیان آور می پردازد .

عوامل زیان آور محیط کار به چهار دسته تقسیم می شوند :

1- عوامل فیزیکی زیان آور محیط کار شامل  : صدا ، ارتعاش ، گرما ، سرما ، روشنایی ، فشار ، پرتوها و .......

2- عوامل شیمیایی زیان آور شامل کلیه آلاینده های شیمیایی نظیر گازها و بخارات ، گردو غبارها و بطور کلی سایر آئروسل ها مد نظر بوده که آنها نیز با استفاده از دستگاهها و وسایل خاص آزمایشگاهی نمونه برداری وآنالیز گردیده وبعد از مقایسه با حدود مجاز پیشنهادی در صورت نیاز به روشهای مختلفی مورد کنترل قرار می گیرند .

 3- عوامل زیان آور بیولوژیکی ، کلیه پاتوژنها وعوامل بیماریزایی میکروبی نظیر باکتریها ، ویروسها ، قارچها ، انگل ها و ویبریونها وبالاخره بیماریهای بیولوژیکی ناشی از آنها درمشاغلی چون دباغی ها ، بیمارستانها ، آزمایشگاه ها ، دامداریها ، کشتارگاهها ، مزارع وغیره مورد بررسی وکنترل قرار می گیرد .

 4- عوامل زیان آور ارگونومیکی که هدف اصلی آن کاهش صدمات وناراحتی های آناتومیک ( اسکلتی – عضلانی ) در مشاغل مختلف از قبیل رانندگی ، خلبانی ، اپراتوری ، جابجایی حمل بار ، پست های کار نشسته یا ایستاده مداوم وغیره می باشد . به لحاظ اهمیت مسائل ارگونومیکی محیط کار اشاره می گردد که دانش ارگونومیکی نیز مانند روانشناسی کار بصورت یک رشته مستقل در غالب تیم بهداشت حرفه ای نقش بسیار مهمی را در افزایش راندمان وبهره وری افراد ایفا می نماید .

برنامه های دردست اجرای بهداشت حرفه ای :

 

1- نظارت برعملکردکارشناسان بهداشت حرفه ای شاغل درمراکزبهداشت شهرستانها

2- اجرای آئین نامه مشاغل سخت وزیان آور

3- تدوین برنامه های عملیاتی واحدبهداشت حرفه ای

4- نظارت براجرای برنامه مقابله باصدادرمحیط کار

5- نظارت بربرنامه بهسازی وبهداشتی نمودن کارگاههای قالیبافی روستائی (طرح بقا)

6- نظارت براجرای برنامه بهداشت کشاورزی

7- نظارت براجرای برنامه تاسیس کمیته های حفاظت فنی وبهداشت کار

8- نظارت برتشکیلات بهداشت حرفه ای کارگاههاشامل ایستگاه بهگر،خانه بهداشت کارگری ومرکزبهداشت کار)

9- نظارت برانجام معاینات کارگران

10- نظارت برانجام معاینات ویژه رانندگان

11- نظارت بربرنامه کنترل گردوغبار

12- اجرای برنامه ایمنی شیمیایی

13- نظارت براجرای برنامه کنترل گردوغبارسیلیس

14- نظارت برطرح مداخله ارگونومی درفعالیتهای بهداشت حرفه ای

15- جمع آوری آمارواطلاعات وتهیه شاخصهای  بهداشت حرفه ای

16- آموزش به پرسنل بهداشت حرفه ای شاغل درمراکزبهداشت

17- بازآموزی فارغ التحصیلان بهداشت حرفه ای شاغل درکارگاهها،بهداشتیاران کاروبهگران

18- اعطای مجوزارائه خدمات مهندسی بهداشت حرفه ای وطب کاربه بخش خصوصی ونظارت برعملکردآنها

19- همکاری باکارفرمایان دراستقرارسیستم مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای   (OHSAS18001) درکارگاهها  

20- همکاری درانجام پروژه های تحقیقاتی درزمینه بهداشت حرفه ای وطب کار

21- نظارت براجرای برنامه استقرار سیستم مدیریت سلامت در مدارس

غلامرضا ابراهیمی

کارشناس مسئول بهداشت حرفه ای حوزه معاونت بهداشتی

www.Ohzabol.blogfa.com

[ ۱۳۸۸/٤/٤ ] [ ٩:٤٢ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]