فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

بیماری آلزایمر

این بیماری متداولترین نوع زوال مغزی است و 50 درصد اختلالات حافظه و شناختی پیشرونده نزد سالمندان را در بر می گیرد.

بیماری آلزایمر 2تا5 درصد اشخاص مسن را در بر می گیرد و گاهی هم بر اشخاص جوانتر حمله میکند ،به نظر میرسد که بیماری آلزایمر در اثر


 فاسد شدن سلولهای منطقه هیپو کامپ که معمولا مقدار زیادی استیل کولین تولید میکنند بوجود میآید.

علت بیماری

تقربیا 10 درصد افراد بالای 60 سال ، زوال عقل دارند که حدود نیمی از آنها مبتلا به آلزایمر می باشند . آلزایمر نوعی بیماری ناهمگن از نظر ژنتیکی است که در تمام نژادها دیده میشود . 5 درصد بیماران دچار بیماری خانوادگی با تظاهر زود هنگام ،15تا 25 درصد دچار بیماری خانوادگی با تظاهر دیر رس ، 75 درصد مبتلا به بیماری تک گیر میباشند ، 10 درصد موارد آلزایمر خانوادگی ، توارث اتوزومی غالب و بقیه چند عاملی را نشان    می دهند.مهمترین یافته های شناختی بیماری آلزایمر ،رسوب دو پرو تئین رشته ای پپتید بتا آمیلویید در مغز میباشند . پپتید بتا آمیلو یید که از پروتئین رمز گردانی شده توسط یکی از ژنهای مستعد کننده به بیماری آلزایمر خانوادگی بوجود میآید ،در پلاکهای آمیلویید یا پیری در فضای خارج سلولی مخ مبتلا یان به آلزایمر یافت میشود . پلاکهای آمیلویید،حاوی پروتئینهای دیگر علاوه بر بتا آمیلویید میباشند  . از جمله آپولیپو پروتئین E که این هم توسط نوعی ژن مستعد کننده به آلزایمر رمزگردانی میشود

نشانه های بیماری آلزایمر

1-      کاهش حافظه

2-      اختلال در فعالیت های اجرایی ، قضاوت ضعیف و ناتوانی در تصمیم گیری

3-       اختلال سوگیری و ناسازگاری با محیط های نو

4-      اختلا لات ارتباطی

5-       دگرگونی  شخصیتی و عدم مهار

6-      رفتارهای طلب کارانه و تکراری

7-       بی ثباتی هیجانی و افسردگی

8-      ناتوانی در مراقبت از خود

9-       کاهش تحرک

10-   بیخوابی

11-   پرسه زدن بی هدف و سقوط به زمین

12-   طغیانهای خشم

13-   بی اختیاری ادرار

14-   هذیان و توهم

پیشگیری مقدم بر درمان

سالمندانی که از بیماری آلزایمر یا از اختلالاهای حافظه سبک رنج میبرند ، میتواند عادات خودرا انطباق دهند . همه ما ، پیرو جوان میتوانیم یک دفترچه یاداشت ویک مداد در جیب خود یادر کنار تلفن داشته باشیم و پیامهای خود را خیلی راحت درآن بنویسیم . اشخاصی که از افت حافظه رنج میبرند ، روی روزهایی که سپری میشود خط بکشند . میتوانید از داروهایی استفاده که مقدار آنها برای هر روز از  از هفته و ماه مشخص شده است . برقراری نظم  روزانه و کمک گرفتن از وسایل کمک حافظه بسیاری از سالمندانی را که توانایی تشکیل خاطرات تازه را ندارند از دشواریهای حاد نجات دهد .

درمان بیماری آلزایمر

1- درمان داروئی ( باز دارنده کو لینستر از و نرو پروتکتورها )

داروهای بازدارنده کولینستراز  تنها داروهایی هستند که از مجامع علمی برای درمان بیماری آلزایمز تایید شده اند در حال حاضر از این خانواده دارویی ، 4 دارو در دسترس بیماران قرار دارد و شامل موارد زیر میباشد :

Acrineبه علت ایجاد سمیت درکبد دیگر تجویز اولیه نمی شود

DO nepezil  در ایران موجود است

  Rivastigmine

Gualantamine در ایران موجو دنیست

2- درمان غیر داروئی ( روان درمانی ،کار درمانی ، ارتباط درمانی ، موسیقی درمانی...)

در بیماری آلزایمر نقشدرمانهای غیر دارویی مثل کار درمانی ،گفتار درمانی ، آرامش درمانی ، موسیقی درمانی و فعالیت های گروهی ( مثل آواز خواندن ، تئاتر بازی کردن ) بسیار مهم است  درمان غیر داروئی ، حتی در افراد ی که اختلالات شناختی بسیار پیشرفته دارند ولی از نظر جسمی توانمند هستند ، به بالا بردن سطح سلامت و نگهداری و حفظ توانایی باز مانده آنان کمک بسیاری مینماید .  شرکت دادن و حمایت از مراقبین  بیمار از جمله رموز موفقیت در ارتقای سطح سلامت بیماران میباشد .مراقبین در این بیماری مزمن ، پایه های اساسی مراقبت و درمان هستند که مسئولیت خانوادگی دارند ، اگر از آنها حمایت نشود منجر به فرسودگیشان میشود و همین امر دلیل سپردن این بیماریان به سرای سالمندان و حتی بیمارشدن مراقبین ( افسردگی ، بیماریهای قلبی –عروقی و غیره ) میباشد .

نکات قابل توجه در برخورد با بیمار مبتلا به آلزایمر

 

توجه داشته باشید

1- که با یک بیمار سرکار دارید

 2- بیمار مبتلا به آلزایمر نمی تواند نه اینکه نخواهد با شما همکاری داشته باشد

 3 اجتناب از امیدواری کاذب

 4- تاثیر درمان داروئی محدود است به تخفیف نشانه های آغازین

فاطمه نورا کارشناس سالمندان

برگرفته از مطالب آموزشی اختلالات روانپزشکی دوران سالمندی در سمینار 1385 دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

[ ۱۳۸۸/٦/۳۱ ] [ ۱۱:٥٤ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]