تغذیه در دوره سالمندی اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا عامل مهمی در تامین سلامتی بدن است. بدن ما  نیازهای غذایی خاصی دارد. این نیازها شامل انرژی ، پروتئین ، چربی ،ویتامین ها و مواد معدنی هستند . یکی از بهترین راه های اطمینان از تامین این نیازها ،مصرف


روزانه از هر یک از چهار گروه غذایی یعنی : شیر ولبنیات ، گوشت و حبوبات ، نان و غلات و میوه ها و سبزی ها است. در مصرف گروه های غذایی یاد شده ، سعی کنید تنوع غذایی داشته باشید و در هر وعده غذایی حداقل از ( 3گروه غذایی ) بالا استفاده نمایید.

مصرف روزانه 6 تا  8 لیوان آب را  فراموش نکنید.

نوع تغذیه در دوره سالمندی بسیار مهم است زیرا چنانچه رعایت نگردد موجب بیماری (اضافه وزن ، فشار خون بالا ، چربی خون بالا و قند خون بالا ) خواهد شد .چنانچه می دانیم این بیماریها شایع در دوره سالمندی هستند که تغذیه صحیح یکی از راههای کنترل آنها است .

در صورت کنترل نکردن این مشکلات ،میزان ابتلا به بیماریهایی مانند سکته قلبی و مغزی ،دیابت ،پوکی استخوان و سرطانها در این دوره بیشتر دیده میشود .

افزایش سن و تغییرات در مصرف غذا :

کاهش حس چشایی در برخی از افراد به افزایش سن نسبت داده میشود . اما حتی کاهش حس چشایی سبب کاهش احساس لذت از غذا خوردن نسبت به سالهای گذشته نمی شود .

حواس چشایی و بویایی تحت تاثیر داروهایی همچون آنتی بیوتیک ها ،آنتی هیستامین ها و برخی داروهای کاهنده ی چربی خون و داروهای ضد سرطان میباشد . همچنین بیماریهایی مانند آلزایمر ، سرطان ، آلرژیها و جراحی بخش هایی از مغز (مانند بویایی ) نیزذائقه را تغییر می دهند .

مصرف این داروها و بروز بیماریها ی فوق در افراد مسن نسبت به افراد میانسال بیشتر است و بدین ترتیب افزایش سن با کاهش حواس بویایی و چشایی همرا ه میشود .تغییر در این حواس احتمال ابتلا به مسمومیت غذایی و مصرف غذایی نامناسب ویا ناکافی را افزایش میدهد .

سوتغذیه در دوران سالمندی :

در یک سوم افراد بالای 70 سال ، آنزیم های گوارشی و اسید معده کاهش می یابد و در این صورت ظرفیت هضم و جذب غذا ، ویتامین ها و املاح کلسیم ، آهن و روی نیز کمتر میشود . تولید ویتامینها از جمله ویتامین D در بدن کاهش می یابد و سیستم  ایمنی بدن ضعیف شده و خطر ابتلا به انواع بیماریها افزایش      می یابد .

ابتلا به این بیماریها ،تغییر در احساس طعم ، مزه و بو ، کاهش ترشح بزاق ، عدم تحرک و اکنش متقابل غذا و داروهای مصرفی ، نگرانیها ی  روحی و تنهایی ،   همگی میتوانند اشتها را کم کنند.

برنامه ریزی غذایی :

برنامه ریزی غذایی دوران سالمندی شامل انواع مختلفی از مواد غذایی است به گونه ای که بتواندحدود 30 درصد کا لری( انرژی )را از چربیها ، 15 درصد از پروتئین و 55 درصد از کر بو هیدراتها را تامین کند و چربیها ترجیحا از منابع گیاهی و مصرف کلسترول کمتر از 300 میلی گرم در روز باشد .

مهمترین راهنمای تغذیه ای ، تهیه غذای ساده و کم حجم میباشد که تمامی نیازهای فرد به مواد مغذی را تامین کرده و در عین حال متناسب با فرهنگ فرد باشد .

با یک برنامه غذایی صحیح میتوان خطر ابتلا به این بیماریها راکاهش داد :

- مصرف کمتر چربی ، میزان ابتلا به سرطان روده پانکراس ، پستان و پروستات را کم میکند .

- مصرف کمتر روغن های جامد  ، باعث کاهش فشار خون و کلسترول شده و خطر ابتلا به بیماری قلبی را کم میکند .

- مصرف کمتر نمک باعث کاهش فشارخون شده و خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش میدهد .

- استفاده روزانه  از میوه ها و سبزیهای تازه خطر ابتلا به سرطان را کم میکند .

- مصرف یک یا دو وعده در روز از میوه ها و سبزیها ی تازه  باعث کاهش خطر ابتلا به سرطان شده و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را نیز 30 درصد کم میکند .

- مصرف کمتر مواد شیرین مثل قند ، شکر ، مربا و شیرینی خطر ابتلا به چاقی ، بیماریهای قلب و عروق و دیابت را کم کرده و باعث تقویت سلامت دهان و دندان نیز می گردد.

- بالا نبودن کلسترول خون  خطر ابتلا به بیماری قلبی را تا 30درصدکمتر می کند.

- نداشتن فشار خون ، خطر سکته مغزی را 40 درصد و خطر سکته قلبی را 15درصد کاهش میدهد .

- مصرف غذاهای فیبر دار به مقدار کافی در روز ( 20تا 30 گرم )      می تواند سبب کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ گردد .

- مصرف مقدار مناسبی از کلسیم و ویتامین D   و داشتن فعالیت بدنی مناسب و مستمر میتواند سبب پیشگیری به تعویق انداختن و یا کاهش شدت پوکی استخوان در سالمندان شود .

به امید تحقق عدالت اجتماعی برای همه اقشار جامعه بویژه سالمندان عزیز

هفته جهانی سالمند  9لغایت 16 مهرماه گرامی باد

گردآورنده : فاطمه نورا

منبع : کتابچه تغذیه و تمرینات بدنی