فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

اهمیت تغذیه در دوران سالمندی

تغذیه در دوره سالمندی اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا عامل مهمی در تامین سلامتی بدن است. بدن ما  نیازهای غذایی خاصی دارد. این نیازها شامل انرژی ، پروتئین ، چربی ،ویتامین ها و مواد معدنی هستند . یکی از بهترین راه های اطمینان از تامین این نیازها ،مصرف


روزانه از هر یک از چهار گروه غذایی یعنی : شیر ولبنیات ، گوشت و حبوبات ، نان و غلات و میوه ها و سبزی ها است. در مصرف گروه های غذایی یاد شده ، سعی کنید تنوع غذایی داشته باشید و در هر وعده غذایی حداقل از ( 3گروه غذایی ) بالا استفاده نمایید.

مصرف روزانه 6 تا  8 لیوان آب را  فراموش نکنید.

نوع تغذیه در دوره سالمندی بسیار مهم است زیرا چنانچه رعایت نگردد موجب بیماری (اضافه وزن ، فشار خون بالا ، چربی خون بالا و قند خون بالا ) خواهد شد .چنانچه می دانیم این بیماریها شایع در دوره سالمندی هستند که تغذیه صحیح یکی از راههای کنترل آنها است .

در صورت کنترل نکردن این مشکلات ،میزان ابتلا به بیماریهایی مانند سکته قلبی و مغزی ،دیابت ،پوکی استخوان و سرطانها در این دوره بیشتر دیده میشود .

افزایش سن و تغییرات در مصرف غذا :

کاهش حس چشایی در برخی از افراد به افزایش سن نسبت داده میشود . اما حتی کاهش حس چشایی سبب کاهش احساس لذت از غذا خوردن نسبت به سالهای گذشته نمی شود .

حواس چشایی و بویایی تحت تاثیر داروهایی همچون آنتی بیوتیک ها ،آنتی هیستامین ها و برخی داروهای کاهنده ی چربی خون و داروهای ضد سرطان میباشد . همچنین بیماریهایی مانند آلزایمر ، سرطان ، آلرژیها و جراحی بخش هایی از مغز (مانند بویایی ) نیزذائقه را تغییر می دهند .

مصرف این داروها و بروز بیماریها ی فوق در افراد مسن نسبت به افراد میانسال بیشتر است و بدین ترتیب افزایش سن با کاهش حواس بویایی و چشایی همرا ه میشود .تغییر در این حواس احتمال ابتلا به مسمومیت غذایی و مصرف غذایی نامناسب ویا ناکافی را افزایش میدهد .

سوتغذیه در دوران سالمندی :

در یک سوم افراد بالای 70 سال ، آنزیم های گوارشی و اسید معده کاهش می یابد و در این صورت ظرفیت هضم و جذب غذا ، ویتامین ها و املاح کلسیم ، آهن و روی نیز کمتر میشود . تولید ویتامینها از جمله ویتامین D در بدن کاهش می یابد و سیستم  ایمنی بدن ضعیف شده و خطر ابتلا به انواع بیماریها افزایش      می یابد .

ابتلا به این بیماریها ،تغییر در احساس طعم ، مزه و بو ، کاهش ترشح بزاق ، عدم تحرک و اکنش متقابل غذا و داروهای مصرفی ، نگرانیها ی  روحی و تنهایی ،   همگی میتوانند اشتها را کم کنند.

برنامه ریزی غذایی :

برنامه ریزی غذایی دوران سالمندی شامل انواع مختلفی از مواد غذایی است به گونه ای که بتواندحدود 30 درصد کا لری( انرژی )را از چربیها ، 15 درصد از پروتئین و 55 درصد از کر بو هیدراتها را تامین کند و چربیها ترجیحا از منابع گیاهی و مصرف کلسترول کمتر از 300 میلی گرم در روز باشد .

مهمترین راهنمای تغذیه ای ، تهیه غذای ساده و کم حجم میباشد که تمامی نیازهای فرد به مواد مغذی را تامین کرده و در عین حال متناسب با فرهنگ فرد باشد .

با یک برنامه غذایی صحیح میتوان خطر ابتلا به این بیماریها راکاهش داد :

- مصرف کمتر چربی ، میزان ابتلا به سرطان روده پانکراس ، پستان و پروستات را کم میکند .

- مصرف کمتر روغن های جامد  ، باعث کاهش فشار خون و کلسترول شده و خطر ابتلا به بیماری قلبی را کم میکند .

- مصرف کمتر نمک باعث کاهش فشارخون شده و خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش میدهد .

- استفاده روزانه  از میوه ها و سبزیهای تازه خطر ابتلا به سرطان را کم میکند .

- مصرف یک یا دو وعده در روز از میوه ها و سبزیها ی تازه  باعث کاهش خطر ابتلا به سرطان شده و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را نیز 30 درصد کم میکند .

- مصرف کمتر مواد شیرین مثل قند ، شکر ، مربا و شیرینی خطر ابتلا به چاقی ، بیماریهای قلب و عروق و دیابت را کم کرده و باعث تقویت سلامت دهان و دندان نیز می گردد.

- بالا نبودن کلسترول خون  خطر ابتلا به بیماری قلبی را تا 30درصدکمتر می کند.

- نداشتن فشار خون ، خطر سکته مغزی را 40 درصد و خطر سکته قلبی را 15درصد کاهش میدهد .

- مصرف غذاهای فیبر دار به مقدار کافی در روز ( 20تا 30 گرم )      می تواند سبب کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ گردد .

- مصرف مقدار مناسبی از کلسیم و ویتامین D   و داشتن فعالیت بدنی مناسب و مستمر میتواند سبب پیشگیری به تعویق انداختن و یا کاهش شدت پوکی استخوان در سالمندان شود .

به امید تحقق عدالت اجتماعی برای همه اقشار جامعه بویژه سالمندان عزیز

هفته جهانی سالمند  9لغایت 16 مهرماه گرامی باد

گردآورنده : فاطمه نورا

منبع : کتابچه تغذیه و تمرینات بدنی

[ ۱۳۸۸/٦/۳۱ ] [ ۱۱:٥۸ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]