فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم آموزش و ارتقای سلامت 1

خواننده گرامی از این شماره گزیده کتاب فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم آموزش و ارتقای سلامت در چند شماره مستمر فصل نامه تقدیم می گردد . این فرهنگ لغت ارائه کننده تعاریف قابل فهم از اصطلاحات و مفاهیمی است که بطور مکرر در آموزش و ارتقای سلامت عمومی مورد استفاده قرار می گیرند . هدف اصلی از ارائه این مقاله ایجاد درک مشترک و سهولت دسترسی


 آموزش دهندگان سلامت و شاغلین سلامت عمومی در جهت بهبود اطلاعات آموزش سلامت و ارتقای سواد سلامتی است . یکی از نقاط ضعف اکثریت آموزش دهندگان سلامت استفاده از اصطلاحات و مفاهیم با تعاریف متفاوت و گاه متناقض و برداشت های نا همگون و مبتنی بر سلیقه شخصی می باشد .

به امید دستیابی به زبان علمی مشترک بین آموزش دهندگان سلامت برای ایفای نقش موثرتر و کارآمدتر در عرصه ارتقای سلامت کشور عزیزمان .

- گروه های در معرض خطر    At – Risk Groups

گروه ها یا جمعیت هایی که ممکن است به علت وجود عوامل مشترک اقتصادی ، اجتماعی و محیطی یا ویژگی های رفتاری مستعد بیماری یا وضعیت خاصی باشند .

مثال : زنان باردار ، معتادان تزریقی ، کارکنان یک آزمایشگاه بالینی و ....

- رفتار    Behavior 

رفتار عبارتست از هرگونه پاسخ قابل مشاهده نسبت به یک محرک یا یک اقدام که " فراوانی ، مدت زمان و هدفمندی هوشیارانه یا غیر هوشیارانه " داشته باشد . رفتار را می توان به نحوه واکنش افراد نسبت به دیگران و محیط نیز اطلاق کرد و آن را نتیجه وراثت ، فرهنگ و محیط تلقی نمود . رفتار ممکن است مثبت (سودمند ) یا منفی (مضر ) باشد . آموزش دهندگان سلامت رفتارهای مثبت را تشویق میکنند .

مثال : رضا هر روز سی دقیقه و هر هفته پنج بار ورزش می کند تا وزن خودش را حفظ نماید .

- اصلاح رفتار Behavior Modification

یکی از رویکردهای عمده در یادگیری و تغییر رفتار در آموزش سلامت است که بر پایه اصول یادگیری ، پاسخگو و عامل یادگیری استوار می باشد و به تغییر پاسخ های فرد بر اثر دستکاری محیط به خصوص محرک های یک رفتار یا تقویت یک رفتار اشاره دارد . اصلاح رفتار به عنوان یک راهکار مقابله هم در نظر گرفته می شود . اصلاح رفتار از رویکردهای زیر پیروی می کند :

1-مشکل را شناسایی کنید

2- مشکل را با اصطلاحات رفتاری توصیف نمایید

3- رفتارهای قابل سنجش مورد نظر را انتخاب کنید

4- مقدمات و نتایج رفتار را شناسایی کنید

5- اهداف رفتاری را تنظیم نمایید

6- یک برنامه تغییر رفتار را تهیه و اجرا کنید

7- برنامه ریزی و اجرای یک برنامه ارزشیابی را مد نظر قرار دهید 

- سلامت رفتاری    Health Behavior  

ارتقای سلامت با تاکید بر نقشی که رفتار در تامین و حفظ سلامت ایفا می کند . کاربرد دانش و شیوه های علوم رفتاری و زیست پزشکی از طریق مجموعه ای از فعالیت ها برای حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری را نیز شامل می شود . سلامت رفتاری به آموزش سلامت وابسته است و تاکید آن بر ارتقای سلامت در بین مردمی است که در حال حاضر سالم هستند .

- باور    Belief

گزاره یا عبارتی که توسط یک فرد یا یک گروه از روی احساس یا عقل ، به عنوان حقیقت پذیرفته می شود .

- بارش افکار   Brainstorming

شیوه ای است که در یک موقعیت گروهی مورد استفاده قرار می گیرد تا ایده های بیشتری درباره یک سوال ، موضوع یا مساله ای مشخص در زمان معین ( معمولا کوتاه ) تولید شود . اعضای گروه متعهد می شوند که افکارشان را به صورت خودبخود بیان کنند و ارزیابی و بیان اشکالات نظرات دیگران را تا پایان زمان جلسه بارش افکار به تعویق بیندازند .

تهیه و تنظیم : محمود فاطمی

منبع : کتاب فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم آموزش و ارتقای سلامت   

تالیف : نائومی مودست تری تامایوز

ترجمه : دکتر محسن شمس اکرم کریمی شاهنجرینی      

[ ۱۳۸۸/۱٠/۱٧ ] [ ۸:٢٤ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]