فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

سلامت زنان باردار

سلامت زنان باردار

تهیه و تنظیم : محدثه عارفی

منبع : صلاحی مهرداد درسنامه جامع مامایی زنان و زایمان ( ویرایش جدید )  نواک ، کیستنر ، ویلیامز جدید چاپ دوم - 1387

سلامت زنان باردار از شاخص های مهم مراقبتهای بهداشتی در سطح ملی است ، مرگ و میر مادران با سن و نژاد ارتباط دارد بطوری که در سیاهپوستان بیشتر بوده و با افزایش سن مادر ، مرگ و میر بیشتر می شود.

حاملگی خارج رحمی یا اکتوپیک و سقطها ، خونریزی و عفونت علل اصلی مرگ مادران هستند ولی بیشتر مورتالیته مادرانی که بعد از نیمه بارداری زایمان می کنند شامل هیپرتانسیون ( افزایش فشارخون ) ، آمبولی ، خونریزی و عفونت هستند . بنابراین تلاش ما برای پیشگیری از بروز


چنین حالاتی با انجام مشاوره حین بارداری همچنان ادامه دارد.

مشاوره و شرح حال گرفتن از زن حامله بر مبناهای مختلفی صورت می گیرد و همچنین مشاوره قبل از بارداری که نسبت به آن کمی بی توجه هستیم در حالی که بسیار پر اهمیت در بحث سلامت مادران آینده و مادرانی که حاملگی ناموفق را تجربه کرده اند ، می باشد .

در اینجا به شرح مختصری از مشاوره قبل از بارداری بر مبنای عادتها و شرح حال بارداریهای قبلی می پردازیم : 

مشاوره قبل از بارداری

1 سابقه تولید مثل :

سابقه تولید مثل شامل موارد زیر است : تلاشهای قبلی به منظور باردارشدن ، هرگونه ناباروری و پیامدهای غیر طبیعی حاملگی مانند سقط ، حاملگی نابجا ، سابقه تولیدمثلی بستگان درجه اول هم می تواند مفید باشد .

2 – سن مادر :

تولیدمثل در سنین پایین ( نوجوانی ) و هم سنین بالا ( بالای 35 سال) بر پیامدهای بارداری و بعد از آن تاثیر می گذارد. در نوجوانان احتمال ایجاد کم خونی بیشتر است و خطر لیبر پیش از ترم و درنتیجه احتمال مرگ نوزاد افزایش می یابد . امروزه در حد 10 درصد از حاملگی ها در زنان بالای 35 سال رخ می دهد .

در زنان بالای 35 سال احتمال عوارض مامایی و پری ناتال و مرگ ومیر ( در صورت مبتلا بودن آنان به بیماری مزمن و یا داشتن شرایط بد فیزیکی ) افزایش می یابد ، البته در زنان سالم و دارای وزن طبیعی و تناسب فیزیکی ، خطرات مزبور افزایش چندانی پیدا نمی کند .

3 – مصرف الکل و سیگار :

کلید پیشگیری از آسیبهای جنینی مربوط به مصرف دارو آن است که زن مبتلا ، ارزیابی صادقانه ای از نحوه مصرف خود را ارائه نماید .

سوالات باید جنبه قضاوتی نداشته باشد . عقب ماندگی ذهنی ناشی از الکل امروزه تنها سندرم عقب افتادگی ذهنی قابل پیشگیری محسوب می شود .

کشیدن سیگار ، رشد جنین را تحت تاثیر قرار می دهد . این تاثیر به دوز مصرف سیگار بستگی دارد .

خطر زایمان زودرس ، محدودیت رشد جنین و تولد نوزاد با وزن کم را افزایش می دهد و نیز هنگام فرارسیدن سن مدرسه ، باعث افزایش اختلال بیش فعالی ناشی از کمبود توجه و مشکلات رفتاری و یادگیری می شود .

4 – تماسهای محیطی :

اکثر زنان در معرض تماس با مواد محیطی قرار دارند ، خطرات مربوط به دوران بارداری ، تنها اندکی افزایش می یابند .

این تماسها عبارتند از : ارگانیسم های عفونی برای مثال پرستاران نوزادان ، در معرض تماس بالقوه با ویروس سیتومگال یا ویروس سن سیشیال تنفسی قرار دارند و ممکن است پرسنل مهدکودک ها در تماس با پاروویروس و ویروس سرخجه قرار گیرند .

5 – رژیم غذایی :

در بسیاری از رژیم های گیاهخواری ، کمبود پروتئین وجود دارد اما می توان آن را از طریق افزایش مصرف تخم مرغ و پنیر تصحیح کرد .

چاقی با تعدادی از عوارض مادری نظیر هیپرتانسیون ، پره اکلامپسی و دیابت حاملگی همراه است .

6 – ورزش :

اطلاعاتی که حاکی از احتمال مضربودن ورزش در زمان حاملگی باشد ، وجود ندارد اکثر زنان باردار می توانند در سرتاسر دوران بارداری به ورزش ادامه دهند . هرچند باید این افراد درک کنند که حاملگی می تواند باعث ایجاد مشکلات تعادلی گردد و شل شدن مفصل قادر به ایجاد آسیب های ارتوپدی خواهد بود .

7 – بدرفتاری خانوادگی :

مصاحبه کننده باید در مورد عوامل خطر مربوط به خشونت های خانوادگی سوال کند و راهکار موثری ارائه دهد .

بدرفتاری خانوادگی در زنانی که همسرانشان دچار سوئ مصرف الکل یا داروها هستند یا اخیرا" بیکار شده اند و یا فرهنگ یا درآمد پایینی دارند و یا سابقه بازداشت شدن دارند محتمل تر است .

[ ۱۳۸٩/٤/٢٢ ] [ ۱۱:۳٠ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]