فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

بیماریهای قابل انتقال بین انسان و حیوان

بیماریهای قابل انتقال بین انسان و حیوان

تهیه و تنظیم : امیر بزی  کارشناس بیماریها

منابع :

- شیرزادی محمدرضا – تب خونریزی دهنده کریمه کنگو و سایر تب های خونریزی دهنده ویروسی – 1381

- دستورالعل تب کریمه کنگو ارسالی از مرکزمدیریت بیماریها

*************************************************

بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان به آن گروه از بیماریها و عفونت هایی اطلاق می شود که به طور معمول بین انسان و حیوانات مهره دار قابل انتقال هستند.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت 49%  عوامل بیماری زا  از حیوانات به انسان منتقل می شود . البته با پیشرفت تحقیقات دائما به فهرست بیماری های زئونوز اضافه می شود .همچنین از میان 156 بیماری نوپدید شناخته شده در انسان  73%  آنها از حیوانات به انسان منتقل می شوند . بر اساس مطالعات صورت گرفته در کشور حداقل 44 عامل بیماری زا در گروه باکتریها ؛ ویروس ها ؛ قارچ ها ؛ کرم ها ؛ تک یاخته ها


؛ و بند پایان هستند که بین انسان و حیوان مشترکند. از مهمترین این بیماری ها     می توان به تب مالت ؛ هاری ؛ سیاه زخم ؛ کیست هیداتیک ؛ لیشمانیوز جلدی و احشایی ، طاعون و تب های خونریزی دهنده ویروسی مانند کریمه کنگو اشاره نمود .

اهمیت این بیماری ها به دلایل ابعاد بهداشتی ؛ اقتصادی و اجتماعی آنها ، درجه کشندگی بالا  و همچنین بازتاب های سیاسی ناشی از آنها که سبب رعب و وحشت فراوان در جامعه می شوند ، می باشد .

از طرفی با توجه به فراوانی این بیماری ها نیاز به سرمایه گذاری وسیع با منابع مالی ؛ انسانی و تشکیلات قوی و حمایت سیاسی مقامات و هماهنگی های بین بخشی برای کنترل این بیماری ها روز به روز بیشتر احساس می شود . در منطقه سیستان بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو یکی از بیماریهایی است که به لحاظ شیوع بالایی که در سطح منطقه دارد همچنین درجه کشندگی بالایی که برخوردار میباشد از نظر مراقبتی هر ساله نسبت به سال قبل از اهمیت خاص برخوردار می باشد.

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل برای کنترل و پیشگیری از بیماری های مشترک بین انسان و حیوان راهکارهای ذیل را مدنظر دارد و هرساله تلاش می کند تا نسبت به سال قبل ارتقاء دهد :

-         تقویت و بهبود سیستم مراقبتی و گزارش دهی

-         تقویت هماهنگی های درون بخشی و برون بخشی

-         ارتقا ء سطح آگاهی مردم و گروه های شغلی در معرض خطر و کارکنان بهداشتی در مانی

تب خونریزی دهنده ویروسی کریمه کنگو (CCHF)

یک بیماری خونریزی دهنده تب دار حاد است که توسط کنه منتقل می شود و در آفریقا ؛ آسیا ؛ و اروپا وجود دارد. گرچه بیماری مخصوص حیوانات است ولی موارد تک گیر و همه گیریهای ناگهانی این بیماری در انسان نیز اتفاق می افتد. مرگ و میر بالا دارد و اپیدمی های داخل بیمارستانی آن نیز شایع است.

از زمان شناخت بیماری درسال 1944 میلادی تاکنون مواردی از آن در کشورهایی از قاره آفریقا ؛ اروپای شرقی ؛ شوری سابق ؛ هندوستان ؛ ترکیه ؛ عراق ؛ پاکستان و افغانستان گزارش شده است .

راههای انتقال بیماری :

1- گزش کنه

2- ذبح حیوان آلوده و تماس با خون و بافتهای آلوده حیوان

3- تماس با خون و بافتهای آلوده بیماران

دوره کمون بیماری بستگی به راه ورود ویروس دارد. بدنبال گزش کنه 3-1 روز و حداکثربه 9 روز می رسد.دوره کمون پس از تماس با بافت یا خون آلوده 6- 5 روزاست که از حداکثر زمان 13 روزتجاوز نمی کند

علائم  بیماری:

شر وع علائم بیماری ناگهانی، با تب و لرز ، دردعضلانی  ( بخصوص در پشت وپاها ) ، سردرد ، گیجی ،تهوع و استفراغ ، گلودرد و احتقان ملتحمه همراه است . گاهی اسهال ، دردشکم ، کاهش اشتها ، بیقراری ، افسردگی ، سستی و ضعف و کاهش فشار خون دیده می شودکه نهایتا منجر به خونریزی از اندامهای مختلف بدن ( بینی ، لثه ، خونریزی زیرپوستی ، خونریزی های گوارشی و.......) میشود.

تب معمولا بین 3 تا 16 روز طول می کشد.

بیماری در حیوانات اهلی هیچ گونه علائم مشخصی ندارد و با یک بیماری تب دار چند روزه تمام می شود در فرم شدید ممکن است موجب سقط درگاو شود.

ویرمی در حیوانات نشخوارکننده اهلی مثل گاو ؛ گوسفند و بز به مدت یک هفته پس ازآلودگی باقی می ماند. مشخصه دوره نقاهت بیماری طولانی بودن آن بهمراه ضعف میباشد که ممکن است برای یکماه یا بیشتر باقی بماند .

راههای پیشگیری و کنترل بیماری :

-  استفاده از وسایل حفاظت فردی ( چکمه ، ماسک ، دستکش و....)در هنگام کشتار دام و تماس با بیمار

- خوداری از ذبح در اماکن غیربهداشتی و ذبح در منازل

-  مبارزه با کنه ها بوسیله سمپاشی

-  پوشاندن نواحی در معرض گزش کنه

- اجتناب از خوردن گوشت نیم پخته و جگر خام

تاکید می گردد پس از ذبح دام لاشه را به مدت 24 ساعت در یخچال نگهداری نموده سپس با استفاده از وسایل حفاظت فردی  قطعه قطعه کنید

توجه داشته باشید :

درمان فرد مبتلا فقط در صورت مراجعه فوری به بیمارستان امکان پذیر است .

[ ۱۳۸٩/٤/٢٢ ] [ ۱۱:٥٥ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]