فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

عفونت ادراری

عفونت ادراری

تهیه کننده : فاطمه بگم ستوده

منبع :

دکتر پرویز محسن ، دکتر ساداتیان سید اصغر ، دکتر غریب زاده شهریار ، دکتر فرح بخش محمد ،‌ دکتر کشاورز منصور - عفونت های کلیه، مجاری ادراری، پروستات و بیماریهای مقاربتی - چاپ: نور دانش ، سال 1381

سیستم ادراری دارای مکانیسم های مختلفی جهت مقابله با میکروب هاست. حال اگر به هر دلیلی یکی از آنها دچار اختلال شده باشد، احتمال عفونت ادراری افزایش می یابد. عواملی که باعث افزایش عفونت ادراری می شوند، عبارت اند از:


1- سن : با افزایش سن احتمال عفونت ادراری افزایش می یابد ، به طوری که در دوران شیرخواری یک در صد کودکان ، در دوران بلوغ 5 تا 10 در صد افراد و در دوران پیری 10 تا 20 درصد افراد حداقل یک بار دچار عفونت ادراری می شوند .

2- جنس : به جز ماه های اول تولد ، در بقیه سنین ، شیوع عفونت ادراری در دختر ها و خانم ها یک تا ده برابر بیش از پسران و آقایان است. علت این مسئله عمدتا کوتاهی پیشابراه در خانم ها است. اما صدمات حاصل از نزدیکی ،استفاده از دیافراگم داخل مهبلی و قرص های جلوگیری از حاملگی و عادت های ماهانه نیز در افزایش شیوع عفونت ادراری در خانم ها موثر است.

3- ختنه : توسط دکتر wiswell  و همکارانش دو مطالعه مجزا بر روی 80000 کودک انجام گرفته است. این مطالعات نشان داده اند که میزان عفونت ادراری در کودکانی که ختنه نشده بودند  ، حدود 10 تا 40 برابر کودکانی است که ختنه شده بودند. حتی بر خلاف حالت معمولی و عادی ، عفونت ادراری در کودکانی که ختنه نشده بودند، بیش از دختران هم سن و سال آنها بوده است.

4- تنگی و انسداد مجاری ادراری : همان طور که اگر اب راکد بماند سکون و بی حرکتی مایعات داخل بدن نیز موجب افزایش عفونت ادراری می شود. به همین دلیل ، کودکانی که به طور مادر زادی یا اکتسابی دچار تنگی مجاری ادراری هستند، بیشتر به عفونت ادراری مبتلا می شوند. از علل تنگی مجاری ادراری ، می توان از سنگ های کلیه و مجاری ادراری و نیز بزرگی پروستات نام دارد.

5- مرض قند ( دیابت ) : اصولا اکثر عفونت ها در مبتلایان به مرض قند بیشتر از سایر افراد رخ می دهد، خصوصا اگر قند خون آنها کنترل و در حد طبیعی حفظ نشود.

6- برگشت ادرار از مثانه به حالب ( vesicoureteral reflux ) : همان طور که قبلا ذکر شد، در حالت طبیعی ادرار از مثانه به حالب ها بر نمی گردد، اما در برخی از کودکان بطور مادر زادی و در برخی از بالغین مبتلا به بزرگی پروستات، در محل اتصال حالب به مثانه اشکال و اختلال به وجود می آید و در موقع دراز کشیدن ، زور زدن و یا ادرار کردن ، ادرار به داخل حالب ها و گاهی کلیه ها پس زده می شود و اگر در آن زمان داخل مثانه میکروبی وجود داشته باشد، به مناطق بالاتر می رود و ممکن است کلیه ها دچار عفونت شوند.

7- انحراف جنسی : نزدیکی از طریق مقعد ( خصوصا در میان همجنس بازان ) علاوه که بر این که موجب انتقال برخی از بیماریها، از جمله ایدز می شود با افزایش عفونت ادراری نیز همراه است. همچنین تعدد در شرکای جنسی و نیز نزدیکی با کسانی که شرکای جنسی متعددی دارند باعث افزایش عفونت ادراری می شود .

8- حاملگی:  بیشترین بیماریی که زنان حامله به آن مبتلا می شوند ، عفونت های ادراری است. علت اصلی افزایش عفونت ادراری در زنان حامله در مقایسه با زنان غیر باردار، اثرات فشاری رحم بر روی حالب ها و افزایش هورمون های زنانه است . متاسفانه بسیاری از موارد عفونت های ادراری در دوران حاملگی بدون علامت و نشانه هستند و بیمار به پزشک مراجعه نمی کند . این مساله باعث عفونت مکرر و مزمن کلیه و در نهایت نارسایی کلیه می شود. به همین دلیل به مادران حامله توصیه می شود که در دوران حاملگی هر سه ماه یک بار آزمایش ادرار دهند.

9- کهنه کردن بچه : راه اصلی ورود میکروب به مجاری ادراری پیشابراه است و اکثر میکروب های بوجود آورنده عفونت ادراری ، باکتری های هستند که در حالت عادی در مدفوع ، پوست واطراف مقعد وجود دارند. کهنه کردن بچه ها از یک طرف باعث افزایش آلودگی اطراف منفذ پیشابراه می شود و از طرف دیگر ، گرما و رطوبت نسبتا بالا در ناحیه مربوطه ایجاد می کند و در نهایت موجب افزایش احتمال عفونت ادراری می شود. به همین دلیل توصیه می شود کودکان خود را فقط با پارچه نخی یا وسایل استاندارد دیگر کهنه کرده، از مصرف پلاستیک خود داری کنید. همچنین در اولین فرصت ممکن، پس از خیس شدن کهنه آن را عوض کنید. در ضمن بهتر است روزانه چند بار و هر بار به مدت 20 تا 30 دقیقه کودک را بدون کهنه ،آزاد بگذارید.

10- یبوست : بسیاری از کودکان که دچار عفونت های ادراری می شوند ، یبوست نیز دارند که پس از درمان و رفع یبوست آنها ، عفونت های ادراری نیز تقریبا به طور کامل از بین می رود.

[ ۱۳۸٩/٧/۱٤ ] [ ٩:٥٧ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]