فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

سومین شغل پر خطر دنیا

سومین شغل پر خطر دنیا

تهیه وتنظیم : سمیه سامانی / کارشناس بهداشت حرفه ای / معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

برگرفته از : نشریه سلامت / شماره 132 / بیست و هفتم مردادماه 86 / مقاله خانم فرزانه فولادبند

اگر به شما بگویند شغلتان سویمن شغل پرخطر دنیا ست چه حسی به شما دست می دهد؟ خدا را شکر که اولین و دومین نیست؟ اگر بگویند حدود 50 درصد از حوادث منجربه مرگ در دنیا مربوط به شغل شما است چطور؟ باز هم خدا را  شکر که فقط 50 درصد است ؟ بله ، کشاورزی


 سومین شغل پرخطر دنیا است که  50 درصد از حوادث شغلی منجربه مرگ در آن اتفاق می افتد.

بیش از یک میلیارد و 300 میلیون نفر از جمعیت جهان به کار کشاورزی مشغول اند . 96 درصد از این جمعیت در کشورهای  در حال توسعه  مشغول به تولید عمده محصولات کشاورزی کشورهای توسعه یافته و پیشرفته  می باشند.

حوادث در صنعت کشاورزی

 بعد از کار در معدن و صنایع راه و ساختمان ، کشاورزی سومین شغل پرخطر در دنیا شناخته شده است . در برخی از کشورها تعداد حوادث منجر به مرگ در مشاغل کشاورزی دو برابر میانگین این حوادث در سایر مشاغل است . بنا به گزارش سازمان جهانی کار ، در دنیا هر سال 335 هزار نفر  در اثر حوادث کاری جان خود را ازدست می دهند که 170 هزار نفر از این جمعیت را کشاورزان تشکیل می دهند .

تجهیزات و ماشین آلات کشاورزی بیشترین علت حوادث و صدمات منجر به مرگ کشاورزان هستند . تراکتور ، کمباین ، خرمن کوب ، کامیونها و وانت های حمل و نقل محصولات  و ... جان بسیاری را در زمین های کشاورزی می گیرد.

همچنین جراحات ناشی از زمین خوردن ، سقوط از ارتفاع ، افتادن اجسام روی کشاورزان ، بریدن  دست ها به وسیله نجهیزاتی  مانند داس ، برق گرفتگی ، حمله حیوانات درنده و گزنده و ... به کرات درباره کشاورزان گزارش شده است .

بیماری ها در صنعت کشاورزی

مواجهه دایمی با عوامل زیان آور خطرناک فیزیکی ، شیمیایی  بیولوژیکی ، ارگونومیکی و روان شناختی ، منجر به بیمار شدن کشاورزان می شود . در این بیماری های پوستی ، تنفسی ، اختلالات اسکلتی عضلانی و نیز کاهش شنوایی بیشتر گزارش شده است .

1- بیماریهای پوستی و تنفسی

 بیشترین ناراحتی ها و یا بیماری در کشاورزان ، حدود 40 درصد از بیماری های شغلی کشاورزان را تشکیل می دهد . پس از بیماریهای پوستی ، اختلالات  تنفسی قرار دارد. 32 درصد از بیماریهای شغلی کشاورزان را اختلالات تنفسی تشکیل  می دهد . علت اصلی بوجود آمدن بیماری های پوستی و تنفسی در کشاورزان آفت کش های شیمیایی و سموم مختلف و همچنین اشعه فرا بنفش خورشید شناخته شده است . مواجهه کشاورزان با آفت کشها و سموم علاوه بربیماریهای  ذکر شده ، منجر به مرگ 40 هزار نفر آنها در سال می شود .

 در بسیاری از موارد مشاهده شده است که کشاورزان بدون هیچ وسیله حفاظت فردی مانند ماسک و دستکش اقدام به سم پاشی مزارع خود می کنند . این کاربه علت نا آگاهی آنها از خطرات این مواد است و اگر آموزش های لازم در این زمینه به رفتارشان ارائه شود حتما در رفتارشان تغییراتی ایجاد خواهد شد .

2- اختلالات  اسکلتی – عضلانی

80 در صد  کارگران صنعت کشاورزی به  اختلالات اسکلتی – عضلانی دچار می شوند.  کمردد ، دردهای مفصلی ، نشانگان تونل کارپال ، اختلالات ناشی از حرکات تکراری و دیگر دردهای ستون فقرات  از جمله این اختلالات هستند . علت اصلی این اختلالات ، کار کردن با گردن و کمر خمیده و نیز انجام کارهای تکراری مانند خم  و راست کردن کمر و نیز به کار بردن نیروی زیاد در هنگام کار است . حمل و جابه جایی بارهای سنگین مانند کیسه های کود شیمیایی و جعبه های میوه صدمات زیادی به ستون فقرات کشاورزان وارد می کند .

متاسفانه به علت کمبود سیستم مکانیزه در صنعت کشاورزی جهان سوم عموم کشاورزان با استفاده از نیروی بدنی به انجام کارها می پردازند و همین عامل موجب  آسیب های اسکلتی – عضلانی می شود . در حال حاضر برای پیشگیری از این گونه صدمات ، توجه به استفاده از وسایل مکانیکی ضروری است .

3- کاهش شنوایی

 صدای تجهیزات و ماشین آلات باعث کاهش شنوایی در کشاورزان        می شود . بیشتر کشاورزان در هنگام مراحل مختلف کاشت ، داشت و برداشت محصولات خود با انواع ماشین آلات سروکار دارند ، شخم زدن به وسیله گاوآهن و تراکتور ، کاشتن محصول که در بیشتر موارد به صورت مکانیزه انجام می شود ، سم پاشی ، برداشت محصول ، کمباین کردن برخی محصولات و خلاصه بسیاری  از فرآیندها باعث تولید صدا می شود . 25 درصد از کشاورزان شنوایی خود را تا حد زیادی از دست می دهند و حدود 45 درصد نیز دچار افت شنوایی می شوند. استفاده از  یک گوشی مناسب  در هنگام کار با این ادوات می تواند خیلی از این صدمات را کاهش دهد یا از بین ببرد که این امر نیاز به فرهنگ سازی مناسب دارد.

4- بیماریهای انسان – دام

خطرات دیگری که کشاورزان را تهدید می کند ، تماس با عوامل بیولوژیکی خطرناک مانند حیوانات بیمار و یا فضولات این حیوانات است . به طور معمول در اغلب زمین های کشاورزی حیواناتی مانند گاو ، گوسفند ، الاغ ، سگ ، روباه ، شغال و ... وجود دارد که در صورت بیمار بودن       می تواند به حساسیت ، مشکلات تنفسی و ابتلا به بیماریهای مشترک انسان – دام در کشاورزان منجر شود.  واکسیناسیون کشاورزان ، استفاده از دستکش ، کشتن حیوانات بیمار و سوزاندن لاشه آنها ، گزارش به شبکه های  بهداشتی در خصوص مشاهده حیوانات بیمار می تواند در پیشگیری بیماریهای انسان دام موثر باشد.

5- اختلالات روان شناختی

مشکلاتی مانند کمبود زمین کشاورزی  مرغوب ، کمبود  آب ، سیل  آفتهای مختلف ، محصول نامرغوب و شکست  در فروش آن ، عدم تضمین خرید محصولات ، ارزان خری و گران فروشی محصولات کشاورزی  به وسیله واسطه ها وگاهی مشخص نبودن سیاست کشاورزی در کشور   واردات بی رویه محصولات کشاورزی و ضررو زیان ناشی از آن بر محصولات داخلی می توان از عوامل زیان آور روانشناختی باشد که در برخی افراد می تواند به افسردگی ، اضطراب ، پرخاشگری و دیگر بیماریهای روانی منجر شود.

آموزش ، آموزش ، آموزش

آموزش های ایمنی و بهداشتی همیشه رکن اصلی پیشگیری از حوادث و بیماریهای ناشی از کار را تشکیل می دهند . به منظور  جلوگیری از حوادث کاری در بین کشاورزان ضروری است حداقل آموزشهای لازم در این زمینه به آنها ارائه  و لزوم به کارگیری وسایل حفاظتی  فردی برای کشاورزان روشن شود.

 

[ ۱۳۸٩/٧/۱٤ ] [ ۱٠:۱۳ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]