فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

نقش امر به معروف در ارتقای سلامت جامعه

نقش امر به معروف در ارتقای سلامت جامعه

تهیه و تنظیم برای فصل نامه : محمود فاطمی        

منبع : برگزیده مقالات ارائه شده در همایش تخصصی بررسی نقش امر به معروف در ارتقای سلامت جامعه    7 آذر 90 – سالن امام جواد ( ع ) وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

در نظام اعتقادی اسلام امر به معروف و نهی از منکر ، جایگاه خاصی دارد . می توان گفت امر به معروف و نهی از منکر از ضروریات ایمان و رستگاری امت است البته بدون فهم و شناخت کامل آن نمی توان جایگاه آن را دریافت کرد . از نظر دین مبین اسلام امر به معروف و نهی از منکر یعنی


 امر به همه نیکی های اجتماعی و بازداشتن از همه مفاسد اجتماعی در همه حوزه ها از حوزه های اخلاقی گرفته تا حوزه های اقتصادی ، سیاسی ، سلامت و .... .

" والامر بالمعروف مصلحه للعامه " حضرت فاطمه ( س )

راغب اصفهانی می گوید : معروف کاری است که عقل و دین ، خوب بودن آن را پذیرفته باشند و منکر کاری است که در نظر عقل و دین ناپسند و زشت به شمار آید . لذا معروف و منکر محدود به اموری جزیی نیستند و دایره وسیعی دارند ، معروف همه کارهای خوب و منکر همه کارهای بد را شامل می شود . چه نیکی بارزتر از سالم بودن انسان ، که اگر انسان سالم باشد روح فرصت پیدا می کند تا بیندیشد و روحی که فرصت اندیشه داشت عروجش به سمت معبود نزدیک تر است . انسان سالم ، جامعه ای سالم خواهد ساخت و جامعه سالم فضای رشد فضایل اخلاقی را تسهیل خواهد نمود .

در اصل هفتم قانون اساسی آمده است : در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر ، امر به معروف و نهی از منکر وظیفه ای است همگانی و متفاوت ، بر عهده مردم نسبت به یکدیگر ، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت . شرایط و حدود و کیفیت آن را قانون تعیین می کند .

پس باید توجه داشت که کار فردی در امر به معروف و نهی از منکر چندان مفید نیست. همان طور که اگر آب تصفیه شده و پاک را بار دیگر در جویباران رها کنیم  آلوده می شود ، محیط اجتماع نیز اگر نورانی نباشد و در برابر آلودگی ها عکس العمل نشان ندهد و یا افراد آلوده و فاسد مورد تشویق قرار گیرند ، فاسد خواهد شد .

تصور کنید نگاه های اخم آلود جامعه به فرد سیگاری را  ! در این فضای سنگین آیا کسی خواهد توانست سیگار بکشد ؟ مگر نه اینکه ارتقای فرهنگ عمومی و تذکرات جامعه فضای مساجد ، اتوبوس و اماکن خاص ما را از سیگار پاک ساخته است ؟  آیا این تذکرات نمی تواند فضای جامعه ما را از سیگار و از هر آلودگی دیگر پاک کند ؟ خدای متعال مژده داده که می توان اما اجتماع مردم باید بسیج شوند . بسیج در راه امر به سلامت ، امر به پاکی و امر به جامعه ای سالم .

چو بینی که نابینا و چاه است گر خاموش بنشینی گناه است

آری عزمی عمومی لازم است تا بتوانیم جامعه ای سالم داشته باشیم و قدم اول در این راه شناخت معروف و شناخت منکر است . برای داشتن شناخت از معروف باید سواد معروف داشته باشیم و در حوزه سلامت باید دارای سواد سلامت باشیم تا امر به سلامت کنیم . پس همان گونه که یادگیری وضو برای امر واجب ، واجب است ، آیا یادگیری سلامت برای امر به سلامت واجب نیست ؟ آیا واجب نیست که ما اصول سلامت جسم ، روان و جامعه را فرا گیریم و به دیگران فراگیرانیم ؟

جامعه ای که خود را نسبت به تغییر و تحولات درونی مسئول دانسته و در مقابل ضعف ها و کاستی ها از خود عکس العمل نشان می دهد    و برای آن چاره جویی می کند ، جامعه ای زنده و پر تحرک    خواهد بود . چنین جامعه ای برای انجام کارهای سلامت و از بین بردن جهل و نادانی و یا آفت زدایی مردانه به میدان می آید و از دل و جان از ارزش های خود پاسداری می کند و خود را عزیز و سربلند  نگاه می دارد .

مگر نه اینکه دشمن امروز با صلاح فساد جوانان به میدان آمده است و مگر نه اینکه فساد تاثیر مستقیم بر سلامت جسمی و اجتماعی آحاد جامعه می گذارد و اگر اینگونه است چه صلاحی برنده تر از امر به معروف و نظارت همگانی ؟ اگر امر به سلامت منجر به سلامت جسمی شود ، چرا امر نکنیم و از آیات قرآن کمک نگیریم ؟

فرازی از پیام آیت ا... مکارم شیرازی به همایش امر به معروف :

" و اما ارتباط امر به معروف در ارتقای سلامت جسمی ، روانی ، اجتماعی و معنوی جامعه از اینجا روشن می شود که هر انسانی نیز یک واحد به هم پیوسته است ، انحرافات فکری و معنوی در جسم او اثر می گذارد و بیماریهای جسمانی در تغییر فکر او موثر است . و به تعبیر معروف عقل و فکر سالم در بدن سالم است . از سوی دیگر همه یا اکثر گناهان علاوه بر آثار روحی و معنوی آثار جسمانی دارد ، شخص حسود از نظر جسمی نیز بیمار می شود و همچنین بخیل . آنها که آلوده به مشروبات الکلی ، قمار، مواد مخدر و فحشا می شوند به انواع بیماریهای جسمی مبتلا خواهند شد . بنابراین باید قبول کنیم که : امر به معروف ، امر به سلامت و امر به سلامت امر به معروف است . "

[ ۱۳٩۱/٢/۳ ] [ ٩:٠٥ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]