فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

تب مالت

تب مالت

تهیه کننده : خلیل شهریاری مدیر گروه تخصصی پیشگیری و مبارزه با بیماریها

منبع : راهنمای کشوری مبارزه با بروسلوز(تب مالت ) مرکز مدیریت بیماریهای واگیر 1390            

بروسلوز یکی از مهمترین بیماریهای قابل انتقال بین انسان و دام در ایران بوده و از دو جنبه اقتصادی و بهداشت عمومی اهمیت دارد و بروز در انسان نشان دهنده گسترش بیماری در حیوانات است. معمولاً عفونت در انسان به تماس


مستقیم با حیوانات آلوده یا فرآورده های آنها وابسته است .

این بیماری در تمامی سنین وجود دارد ولی وفور آن در سنین 20تا 30سالگی می باشد و در هر دو جنس دیده می شود .

بیماری تب مالت را نمی توان انحصاراً یک بیماری شغلی محسوب نمود ولی شغل به عنوان یک عامل خطر در ابتلا به بیماری مطرح است بخصوص نزد خانمهای خانه دار، دامداران و کشاورزان.

همچنین در تمام فصول وجود دارد اما در فصل بهار و تابستان همزمان با فصل زایش و شیردهی دامها بیشتر دیده می شود.

پراکندگی بیماری در کشور در سال89

- استانهای با آلودگی بسیار بالا (میزان بروز41-31): آذربایجان شرقی، همدان، لرستان، مرکزی، خراسان جنوبی، آذربایجان غربی و کرمانشاه.

-استانهای با آلودگی بالا (میزان بروز30-21):خراسان رضوی، کردستان و زنجان.

- استانهای با آلودگی متوسط (میزان بروز20-11):گلستان، ایلام، قزوین، چهارمحا لوبختیاری، سمنان، اردبیل، کرمان، مازندران، خراسان شمالی، فارس و یزد.

- استانهای با آلودگی پایین (میزان بروز: 11-0):خوزستان، کهگیلویه وبویراحمد، اصفهان، سیستان و بلوچستان، قم، گیلان، هرمزگان، تهران، البرز، بوشهر.

عامل ایجاد بروسلوز (تب مالت) :

- بروسلا ملی تنسیس (Brucella Melitensis ):مهاجم ترین و بیماریزاترین گونه در انسان است . اکثر موارد عفونت بروسلا ملی تنسیس در ارتباط با تماس مستقیم و غیرمستقیم با گوسفند یا بز آلوده و یا فرآورده های آنها می باشد .

- بروسلا سوئیس (Brucella Suis ) : اکثر عفونتهای انسانی منتقله از خوک اتفاق می افتد.

- بروسلا آبورتوس (Brucella Abortus ) : معمولاً عفونت ناشی از آن در انسان خفیف تر می باشد . گاو مهم ترین منشاء عفونت بوده اما دیگر انواع حیوانات مانند گاومیش، شتر و گاوکوهان دار تبتی می توانند از اهمیت محلی برخوردار باشند.

- بروسلاکنیس (Brucella Canis): کمترین تهاجم را برای انسان دارد . میزبان اختصاصی بروسلا کنیس سگ است .

- بروسلا اوویس :Brucella Ovis میزبان اصلی آن گوسفند است و بیماری زایی آن برای انسان شناخته نشده است.

- بروسلا نئوتومه :Brucella neotoma درموش صحرایی و یک منطقه جغرافیایی در آمریکا شناسایی شده است.

- بروسلاماریس:Brucella Marisدرسال1994از لاشه ههای پستانداران دریایی در سواحل اسکاتلند و یک دولفین در کالیفرنیا جدا گردید.

را ههای سرایت بیماری

1- تماس مستقیم :از راه ملتحمه چشم، تماس خراش ها و جراحات پوست با ترشحات، مواد دفعی، بافتهای حیوانات آلوده و یا اشیاء آغشته به ترشحات عفونی

2- مصرف بافتها، مواد غذایی یا مایعات حاوی باکتری بروسلا مانندشیرخام و فرآوردههای لبنی آلوده خصوصاً پنیر تازه، خامه و سرشیر.موارد بروسلوز انسانی ناشی از گوشت و فرآورده های آن کمتر از استفاده از فرآورد ههای لبنی آلوده می باشد. با این وجود گوشت، اعضاء و خون تمامی انواع حیوانات ممکن است حاوی بروسلا باشد.

3- انتقال تنفسی از طریق استنشاق ذرات عفونی معلق در آغل، اصطبل و آزمایشگاه:انتقال بروسلوز از انسان به انسان بسیار نادر است.تلقیح مصنوعی، واکسیناسیون و نمونه برداری از خون در برنامه های خون گیری از گاو به موارد متعدد بروسلوز در بین دامپزشکان و تکنسین ها منجرشده است.

بیماران مبتلابه بروسلوز،باکتری راازطریق ادرار دفع نموده وممکن است مدت زیادی بعدازبرطرف شدن علائم بالینی طولب کشد .

دوره نهفتگی بیماری:

وقتی که برخورد با منبع عفونت مستمر باشد، چه از راه نوشیدن شیرخام و یا تماس شغلی، تعیین زمان دقیق آلودگی و لذا دوره نهفتگی مشکل خواهد بود. اما در مواردی که عفونت بدنبال یک تماس مشخص باشد،دوره نهفتگی اغلب بین1تا3 هفته می باشد. گاهی اوقات بین 6 تا 17 ماه نیز گزارش شده است.

علائم بیماری :

بطورکلی بیماری به صورت حاد یا مزمن شروع شده و با تب مداوم یا منظم با دوره های متناوب، تعریق فراوان بخصوص در شب، خستگی، بی اشتهایی و کاهش وزن، سردرد، درد عضلانی و درد عمومی بدن تظاهر می کند. علائم بیماری تا حد زیاد وابسته به نوع بروسلا است .

فعالیتهای پیشگیرانه :

الف ـ تشخیص بموقع و درمان بیماران

ب ـ مصرف شیر و فرآورده های لبنی پاستوریزه و یا جوشاندن شیر حداقل به مدت 5 دقیقه 

ج ـ اقدامات حفاظتی: گروههای در معرض خطر(کشاورزان ، چوپانان، شیردوشان وکارگران کشتارگاهها) باید در هنگام دستکاری و دفع جفت ، ترشحات جنین سقط شده و دستکاری لاشه وگوشت وسایل حفاظت فردی داشته باشند.

[ ۱۳٩۱/٥/٩ ] [ ۱٠:۱٠ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]