فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

افق طلائی سلامت شماره چهارم سال ۸۵

مراقبت پس از زایمان ویژه بهورز

 (بر اساس برنامه جدید مادران )

دوران پس از زایمان نیز می تواند مانند دوران بارداری  برای مادر خطر آفرین باشد. بنابراین اطلاع از علائم خطر این دوران نیز لازم و ضروری است .

علائم خطرعبارتند از :

تشنج ،اختلال هوشیاری ،شوک ، خونریزی ،ترشحات چرکی و بدبو از مهبل

تشنج : حرکات غیر ارادی سراسر یا قسمتی از بدن که اغلب با خشکی و سفتی عضلات همراه است .

اختلال هوشیاری : عدم پاسخگویی مادر به تحریکات وارده (نیشگون ،ضربه ،نور و ... )یا عدم درک زمان و مکان

شوک :اختلالی در گردش خون بدن که با علائم حیاتی غیر طبیعی مشخص میشود .(علائم اصلی شامل نبض تند و ضعیف 110 بار در دقیقه یا بیشتر و فشارخون کمتر از 90 میلی متر جیوه می باشد که ممکن است با رنگ پریدگی ،عرق سرد و سردی پوست ،تنفس تند 30 بار در دقیقه یا بیشتر و بیقراری و گیجی همراه باشد. )

خونریزی : مقدار خونریزی پس از زایمان در حد خونریزی عادت ماهیانه میباشد.چنانچه مقدار خونریزی ویا مدت خونریزی بیش از دو هفته طول بکشد نشاندهنده باقیماندن  تکه های از جفت و یا پرده های جفت میباشد ،در اینصورت بلافاصله ارجاع به پزشک یا ماما ضروری است .

دفعات مراقبت پس از زایمان:

مراقبت بار اول : مراجعه به منزل مادر در روزهای اول تا سوم پس از زایمان.

در مراقبت اول پرونده پس از زایمان تشکیل میشود وبرای تشکیل پرونده لازم است فرم مراقبت پس از زایمان را به پرونده خانوار اضافه نموده و آن را تکمیل نمائید.توجه کنید که قبلا باید به محض آگاهی از زایمان مادر ، نام او را از دفتر ممتد زنان باردار به دفتر مراقبت ممتد تنظیم خانواده منتقل کرده و در مقابل نام مادر در دفتر زنان باردار عبارت ( زایمان کرده ) نوشته شود.

مراقبت  بار دوم : در روزهای 15 تا 21 پس از زایمان  (هفته سوم )

مراقبت بار سوم : در روزهای 42 تا 60 پس از زایمان

اقداماتي كه بايد در هر مراقبت انجام شود :

اندازه گیری فشارخون ،درجه حرارت ،نبض ، تنفس، معاینه پستان  از نظر آبسه ،ماستیت ،مشکلات شیردهی ، معاینه چشم از نظر کم خونی، معاینه شکم در هر مراقبت وضعیت رحم را از روی شکم بررسی نمائید. پس از زایمان ،رحم بتدریج به داخل لگن باز میگردد . در هفته اول رحم پایین تر از ناف ، سفت و جمع است و از هفته سوم به بعد ،رحم از روی شکم قابل لمس نیست .

مکملهای غذایی : در دوران پس از زایمان ،روزانه یک عدد قرص آهن و یک عدد مولتی ویتامین مینرال یا ساده تا سه ماه پس از زایمان به مادر بدهید.

تزریق رگام : آمپول رگام را در مادر ارهاش منفی با نوزاد ارهاش مثبت ( در صورتی که هنگام زایمان دریافت نکرده باشد. ) طی 72 ساعت اول پس از زایمان بصورت عضلانی تزریق کنید.

حرکت و فعالیت :

به مادر توصیه شود در مدت 24 ساعت اول پس از زایمان ،از بستر برخاسته و حرکت کند. زنانی که این مساله را تجربه کرده اند ،اظهار میدارند که با زود برخاستن از تخت ،احساس بهتر و قوی بودن دارند . در زنانی که سزارین شده اند نیز زود برخاستن از بستر به زود التیام یافتن محل عمل کمک می  کند حرکت و فعالیت در رفع مشکلات ادراری و اجابت مزاج و برخی ناراحتی های دیگر نیز مفید است .

زهرا رضائي كارشناس بهداشت خانواده

[ ۱۳۸٥/٩/٢۸ ] [ ۱٢:٥٥ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]