هفت گام بهداشت دهان ودندان

گام اول: معرفي و شناخت دندان

هرشخص دونوع دندان دارد . دندان شيري و دندان دائمي. دندانهاي دائمي 32 عدد بوده و از 6 سالگي داخل دهان رويش پيدا مي كنند . شكل تاج دندانها با هم فرق دارد. بعضي از دندانها تاج تيز و يا پهن دارند كه مناسب وظيفه خود خلقت شد ه ا ند بعضي دندانها يك ريشه وبعضي دو يا سه ريشه دارند كه ريشه ها داخل فك و لثه قرار دارند

گام دوم : وظايف دندان

دندان ها براي جويدن غذا و صحبت كردن و زيبائي هستند.  دندان هاي دائمي و شيري هر دو اين وظايف را بعهده دارند.بعلاوه دندان هاي شيري وظيفه حفظ فضاي مناسب براي رويش دندان هاي دائمي را بر عهده دارند؛ براي همين دندان هاي شيري خيلي مهم هستند.دندان هاي پوسيده و عفوني براي قلب و بدن ضرر دارند

گام سوم : بافت دندان

دندان دو قسمت دارد؛ تاج و ريشه. ريشه داخل استخوان فك و لثه قرار دارد. تاج از بيرون به داخل شامل:مينا؛عاج و مغز است. مينا محكم ترين استخوان بدن است. كشيدن سوزن؛ چوب كبريت و سنجاق روي دندان ولثه ضرر دارد.خوردن آب سرد وغذاي گرم با هم باعث ترك خوردن مينا مي شود. جويدن مداد و خودكار خوب نيست

گام چهارم : بيماري هاي دندان

پوسيدگي ؛بيماري دندان است كه در قديم كرم خوردگي مي گفتند.ميكروب ها از باقيمانده غذاي بين دندان ها استفاده كرده با توليد ماده سمي باعث پوسيدگي دندان مي شود؛ اگر بعد از مصرف غذا دهان را پاك نكنيم سم ميكروب ها باعث پوسيدگي مي شود.اگر پوسيدگي زياد شود با خوردن آب سرد و شيريني دندان درد مي گيرد ودندان پوسيده را بايد زودتر ترميم (درست يا پر)كرد.

لثه سالم صورتي؛ سفت ؛ دان دان وبه دندان چسبيده است.جرم باعث بيماري لثه مي شود كه به رنگ زرد؛ قهوه اي وآهكي؛ برجسته وناصاف است.لثه بيمار قرمز؛ پرخون ومتورم و بدبو وموقع خوردن غذا يا ميوه و غذاي سفت ومسواك كردن خون مي آيد. براي پيشگيري از بيماري لثه بايد جرم ها را از روي دندان برداشت

گام پنجم : مواظبت از دندان و لثه

بعد از هر نوع خوراكي بايد دندان ها را بشوئيم.مسواك وسيله خوبي براي تميزكردن دندان وماساژدادن لثه است.دندان هاي بالا را از بالا به پايين ودندان هاي پايين را از پايين به بالامسواك     مي كنيم.مسواك را مثل جارو روي دندان ها مي كشيم.بين دندان ها را با نخ تميز مي كنيم. بعد از خوراكي مدرسه اگر مسواك همراه نداشتيم با آب وانگشتان تميز دندان ها را تميز مي كنيم. هفته اي يك بار بمدت يك دقيقه به اندازه 5ميلي ليتر از دهان شويه سديم فلورايد استفاده كنيم.

گام ششم : جلوگيري از بيماري هاي دهان ودندان

براي اينكه دندان نپوسد مواد غذائي رابا مسواك از روي دندان بر مي داريم لابه لاي هر دندان ولثه را با نخ پاك مي كنيم از شكستن بادام و پسته و پاره كردن نخ با دندان خودداري كنيم. غذاي گرم وآب سرد با هم براي دندان ضرر دارد وسايلي مثل چوب كبريت وسوزن به لثه و دندان اسيب مي رساند اگر دندان، پوسيد گي دارد يا لثه بيمار است به دندانپزشك مراجعه كنيم. اگر مسواك نداشتيم پس از خوردن خوراكي حتما دهان را با آب خوب شستشو دهيم.

گام هفتم : مواد غذايي مفيد

ü      دوست هاي دندان

روزي يك ليوان شير براي استخوان دندان مفيد است. ميوه سبزي براي لثه و دندان مناسب است.خوب است خوراكي مدرسه نان و پنيروگردو باشد.

ü      دشمنان دندان،بد،مضر

مواد قندي براي سلامت دندان خوب نيست. گز، شيريني، شكلات، سوهان، پفك ، آبنبات و....غذاي ميكروب دندان ها هستند. بايد آگاه باشيم كه هر نوع مواد غذايي و قندي در صورتي  كه از روي دندان شسته نشود به دشمن دندان تبديل مي شود. نحوه صحيح استفاده از مواد غذايي و قندي ،مقدار چسبندگي و مدت باقيماندن خرده هاي آن ها روي دندان و لثه مهم است.

تهیه و تنظیم : دکتر علی اکبر محمد قاسمی

 

منبع :

بلوک بهورزی بهداشت دهان و دندان

فصلنامه ویژه بهداشت دهان و دندان