فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

سالمندان

نياز هاي سا لمندان

جمعيت سالخوردگان در عصر حاضراز هر دوره ديگري در تاريخ بشريت متنوع تر است. تفاوتهاي عمده ممكن است ناشي ازوضعيت هاي گوناگون اقتصادي ،اجتماعي،خانوادگي،بهداشتي تاتاريخچه شخصي و حرفه اي فرد،رابطه گذشته و حال او يا آموزش وفرهنگ و غيره باشد . اين تفاوتها ايجاب ميكند كه هنگام تدوين و اجراي سياستهاي دولت و بخصوص سياستهاي بين المللي درزمينه سالخوردگان بسيار انعطاف پذيرباشد و تامين بهزيسي سالمندان توسط دولت و پايه گذاري سازمانهاي لازم درجهت حمايت از اين طبقه ضرورت پيداميكند.زيرابطوريقين پيري بدون برخورداري ازتندرستي ، عذاب بزرگي است وقتي پيري ارزش داردكه بهزيستي سالمندان تامين گردد.

پيري چيست؟پيري كليه حالات ومظاهر پير شدن از قبيل چين وچروك خوردن پوست ، سفيدشدن مو،كوچك شدن اعضاء واندام كاهش وزن بدن ،كم شدن ترشحات غدد(آندوكرين)كاهش نيروي عضلاني ،كاهش حواس و....راميتوان بر پيري تعريف كرد . بطور كلي بروز بيماريها خواه حاد وخواه مزمن نزد سالمندان به مراتب بيش از گروههاي سني پائين تر است و مردان سالمند نسبت به زنان سالمند بيشتر از بيماري هاي سنين خود شكايت دارند.از جمله بيماريها مهم اين دوران ميتوان به مشكلات دهان ودندان ، برونشيت ، تنگي نفس ، پادرد ، تكرر ادرار ، اختلالات رواني ، افسردگي ، كاهش حافظه ، سرگيجه ، بينايي ، شنوايي ، ريوي وقلبي وعروقي ، دستگاه گوارش ، دستگاه عصبي ، ديابت قندي ، التهاب بندها و مفاصل و غيره ميباشد.

از آنجا كه عمر عزيز و زندگاني شيرين است افراد بشر پيوسته در صددآن بوده اند كه دوره زندگاني خود را طولاني تر كنند. ليكن از طريق رعايت برخي اصول بهداشتي از قبيل تغذيه طبيعي ، خواب و استراحت كافي ، پرهيز از چاقي ، عدم استعمال موادالكلي و دخانيات ، پياده روي در هواي آزاد ، انجام ورزشهاي متناسب با سن ، اشتغال فكري نشاط انگيز ، دوري از استرسها و مراقبتهاي پزشكي باعث تامين وحفظ سلامت بدن ميشودآمارنشان ميدهدكه جمعيت سالمند از جهات جسمي ، رواني ، اجتماعي ، اقتصادي و فرهنگي بطور مستمر و روزافزوني نياز به مراقبت و پرستاري كامل دارد. البته ولي حال سوالي كه مطرح ميشود اين است كه براي حل مسئله تامين وآسايش و رفاه و درمان و نگهداري سالمندان چه بايدكرد؟ واقعا چه راه حلهاي منطقي و بنيادي كه دربرگيرنده تمام جهات و مواردمربوط به مسئله سالمندان باشد بايد مورد توجه قرار گيرد؟

با توجه به اينكه سالمندان معمولا توانايي انجام كارهاي روزانه مربوط بخودشان را تدريجا در اثر بروز عوارض و بيماريهاي جسمي يارواني از دست ميدهند وكسي هم درمحيط خانه ممكن است فرصت رسيدگي و ياري دادن به فردسالمندرانداشته باشد وبه علت گرفتاريهاي خانوادگي ،عدم امكام مالي و عدم امكان استخدام پرستارخصوصي وغيره نگهداري وي درخانه روزبه روزدشوارترشود.(اگر چه خانواده هنوز بهترين مكان براي تضمين رفاه مادي وروحي افرادمسن است) نقش اساسي كه خانواده در نگهداري سالمندان خود ايفا مينمايدهرگزنبايدموجب سرباززدن مسئولين دولت ازفراهم آوردن امكانات لازم براي سالمندان گردد.درجامعه اسلامي دولت موظف به رعايت حمايتهايي ازسالمندان است ووظيفه داردزندگي آنها راازجهات مختلف مورد توجه وعنايت قرار دهد .

اهم اقداماتي راكه دولت با استفاده از سازمانها و نهادهای تحت نظارت خود در جهت بهزیستی سالمندان باید انجام دهد

1- سازمان دادن سيستم بهداشت عمومي وخدمات پيردرماني و اقدامات تربيتي ويژه در جهت نسل جوان كه موجب اتخاذرفتارهاي بهتروروحيه اجتماعي مناسبترآنها دررابطه باسالخوردگان گردد.

2- ارزيابي امكانات مالي خانواده هاي كه ازافرادمسن نگهداري ميكنندجهت كمكهاي مالي به خانواده هاي نيازمند

 3- ايجاد امكانات لازم جهت تاسيس مراكز مراقبت از سالمندان

4- آماده نمودن سالخوردگان براي استفاده خلاق از وقت آزادشان 

5- آماده نمودن بزرگسالان براي يك بازنشستگي با ثمر از نظر شغلي و اجتماعي

6- تامين بودجه آموزش مربوط به سالمندان

7-ايجاد تسهيلات لازم جهت بهره گيري از خدمات و تجربيات مفيد و سازنده سالمندان در جامعه

8- حمايت از ايجاد و توسعه مناسبات ميان والدين و فرزندان در كليه زمينه هاي زندگي

9- گسترش آموزش بزرگسالان در چهارچوب تعليمات تمام عمري

      

10- اقدامات لازم درخصوص بهداشت مسكن وطرح منازلي براي رفاه اعضاء سالخورده وخانوادهايشان بدون اينكه استقلال آنها خدشه دار شود .

11- عنوان سالخوردگي هم شامل مردان است وهم زنان ، اما با توجه به عمر طولاني تر زنان نسبت به مردان ،اغلب دسترسي به مزاياي سواد و تعليم و تربيت در كل براي آنان دشوار تر است لذا در هنگام پيري در موقعيت نامساعد تري قرارميگيرند و خودشان را ناتوانتر از مردان حس ميكنندلذا اين وضعيت نيازمند توجه ويژه مسئولين امر درسطوع مختلف جهت حل مشكلات خاص زنان سالخورده باشد .

12- پيشبرد تحقيقات و مطالعات مربوط به سالخوردگان

13- بمنظور آساني در كمكهاي متقابل ميان سالخوردگان وتوجه به نقطه نظرهاي آنها،دولت بايد تشكيل آزادانه گروههاي سالخوردگان راموردتشويق قرارداده وامكانات آموزش براي سايرگروههاي سني درحمايت ازسالخوردگان را فراهم نمايد.

14- دولت بايد سعي نمايد طرحهاي مربوط به بيمه هاي اجتماعي مبني بر اصل پوشش سراسري سالخوردگان يا پرداخت مزاياي بيمه ياكمك مالي مستقيم به خانواده ها رابكارگيرد

15- دولت بايد تسهيلاتي (پرداخت وام)براي شركت افراد سالخورده در زندگي اقتصادي جامعه فراهم آورد.

16- اقدامات لازم درمورد آگاه ساختن كارفرمايان ومشاورين شغلي از توانائيهاي كاركنان مسن

17- ارائه برنامه هايي درجهت آموزش افراد جامعه در مورد پديده پيري و مسائل سالخوردگان

18- درصورت نياز سالمندان به خدمات بيمارستاني ،برنامه معالجه و توانبخشي بايد درجهت فراهم كردن مراقبت هاي لازم و مستمرمورد توجه قرار گيرد .

19- اقدامات لازم در جهت كاهش فشار كار در سالهاي آخر اشتغال ازطريق تغيير در شرايط كاري و محيط شغلي و نيز كاهش تدريجي در ساعات كار روزانه .

منابع : روانشناسي پيري اثر بريال. الو ميشارا ،روبرتجي،رايدل  ترجمه دكتر حمزه گنجي الما داوديان،فرنگيس حبيبي

پيري چيست ؟ چراپير مي شويم؟اثر دكتر غلامعلي شاملو

اصول و مباني بهداشت محيط    اثر پريوش حلم سرشت اسماعيل دل پيشه 

تهیه و تنظیم : ليلا جهانتيغ كارشناس بهداشت عمومي

 

 

[ ۱۳۸٦/٦/۱ ] [ ۱٠:٢٢ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]