فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

چگونه به تفکّر و تخیّل خلّاق دست یابیم

چگونه به تفکّر و تخیّل خلّاق دست یابیم

تهیه و تنظیم : آرزو دلدار – از برازجان بوشهر

منبع : کتاب  جادوی فکر بزرگ/نوشته ی دکتر د.شوارتز – ترجمه ژنابخت آور .- انتشارات  فیروزه ،چاپ اول سال  1374- چاپ 30 سال1389- با بیش از نیم میلیون تیتراژ307 ص .( این کتاب تحت عناوین سلام بر آرزوها و نیروی ژرف اندیشی توسط مترجمین مختلف ترجمه و در همین سال منتشر شده است)

یک خانواده ی کم درآمد ، نقشه ای می ریزند تا بتوانند پسر خود را به دانشگاه معتبری بفرستند . برنامه ریزی آن ها ثمره ی


یک تفکر خلاق است. خانواده ای بدمنظره ترین زمین مخروبه خیابانشان را تبدیل به زیباترین فضای سبز آن ناحیه می کنند، اقدام آنها نمایانگر اندیشه ی خلاق است . تفکر خلاق یعنی یافتن راههای جدید و مؤثر برای انجام دادن کارها.

موفقیت های گوناگون ، اعم از موفقیت در خانه ، محل کار و اجتماع به یافتن راههایی برای انجام هرچه بهتر کارها بستگی دارد .حال ، بیایید ببینیم چه کاری می توانیم برای به وجود آوردن تفکر خلاق و تقویت آن انجام دهیم .         
اول اینکه ایمان داشته باشید که می توانید موفق شوید. وقتی به کاری ایمان داشته باشید، فکرتان راههای انجام آن را پیدا می کند . وقتی ایمان بیاورید که چیزی ناممکن است ، فکرتان در پی دلایلی می گردد که این مطلب را اثبات کند ؛ ولی وقتی ایمان داشته باشید ، ایمانی حقیقی که کاری شدنی است ، فکرتان راه های انجام آن را می یابد.

ایمان نیروهای خلاق را آزاد می کند . فقدان ایمان ، آن نیروها را به بند می کشد . برای نیل به تفکر خلاق ایمان را یاد بگیرید. خواستن ، توانستن است . ایمان داشته باشید به این که از عهده ی کارها بر خواهید آمد . این جمله اساس تفکر خلاق است .

در این جا دو راه حل ارائه شده است که به شما کمک می کند به یاری ایمان ، از قدرت خلاق برخوردار شوید:     
الف : کلمه ی ناممکن را از فرهنگ لغات خود خارج کنید.     
ب : به چیزی بیندیشید که زمانی دوست داشته باشید آن را انجام بدهید ، اما به دلیل آن که آن را ناشدنی می پنداشتید ، از انجام آن خودداری کرده بودید.

به تعداد اندیشه های خلاق راه های بی شماری می شود یافت که هر یک می توانند بهترین هم باشند .اگر اجازه دهیم سنت ، ذهن ما را منجمد کند ، ایده های نو ، جوانه نمی زند . تفکر سنتی ، دشمن خانگی و درجه ی یک آنانی است که دوست دارد یک برنامه ی پیشرفت فردی خلاق داشته باشد . تفکر سنتی ، ذهن شما را می کند ، جلو پیشرفت شما را می گیرد و اجازه نمی دهد از خلاقیت بهره ای ببرید .

در این جا سه راه را برای مقابله با این نگرش می بینید :           
الف : به نظرات افراد توجه کنید . فکرهای جدید را پذیرا شوید .

با این افکار منفور مبارزه کنید : " نتیجه نمی دهد " ، " نمی شود " ، " بی فایده است " ، " احمقانه است " .     
ب : پیوسته در حال جست و جو باشید .            
پ : پیشرو باشید ، نه دنباله رو . نگویید : " در جایی که کار می کردم ، ازاین روش برای انجام کارهایمان استفاده می کردیم ؛ بنابراین ، این جا هم باید طبق همان شیوه عمل کنیم " بلکه بگویید : " چه طور می شود این کار را بهتر از آن چه در گذشته انجام می دادیم ، انجام دهیم ؟ "   
وقتی از خود می پرسید" چه طور می توانم بهتر عمل کنم ؟ " دکمه ی قدرت خلاق زده می شود و شیوه های بهتر برای انجام کارها خودشان را معرفی می کنند .    
 میزان کاری که می توانیم انجام بدهیم ، به میزان تصوری که از توانایی انجام آن کار داریم ، بستگی دارد . وقتی ایمان داشته باشیم که می توانیم کار بیشتری انجام دهیم ، ذهنمام خلاقانه در پی راههایی می گردد که کلید کار را به دستمان بدهد . توانایی ، به راستی یک برداشت ذهنی است .  
معجون موفقیت در زمینه ی کسب و تجارت ، خانه و اجتماع این است :

 بهتر از گذشته کار کن ( کیفیت بازدهی ات را بهتر کن ) و بیشتر از گذشته کار کن ( میزان بازدهی ات را بیش تر کن ) .اگر متقاعد شده اید که انجام بیش تر و بهتر کارها مقرون به صرفه است ، این دستورالعمل دو مرحله ای را انجام بدهید :   
الف : مشتاقانه پیشنهادهایی را برای انجام کار بیشتر بپذیرید .
ب : سپس ، روی این مسئله تمرکز کنید که " چه طور می توانم بیش تر کار کنم ؟ " جواب های خلاق از راه می رسند .   
من این نظریه را به طور کامل در قالب یک روش فردی پذیرفته ام .

اگر می خواهید کاری انجام شود ، آن را به یک فرد پر مشغله بسپارید . من با افرادی که به قدر کافی وقت آزاد دارند ، روی طرح های مهم کار نمی کنم . ازتجربه های تلخ گذشته آموخته ام که آدمی که وقت زیادی دارد ، شریک و همکار خوبی نیست . همه ی افراد موفق و لایقی که می شناسم ، سرشان شلوغ است . وقتی کار پروژه ای را با آن ها شروع می کنم می دانم که به نحو شایسته به انجام خواهد رسید .از ده ها تجربه آموخته ام که می توانم روی یک فرد پر مشغله برای انجام کارهای دشوار حساب کنم ولی اغلب از کار کردن با کسانی که " وقت زیادی برای پرداختن به همه ی امور دارند " ، پشیمان شده ام .

انسان های بزرگ ، گوش کردن را به انحصار خود در می آورند . انسان های کوچک حرف زدن را به انحصار خود در می آورند.

این نکته را هم در نظر داشته باشید که رهبران بزرگ ، وقت بیشتری را صرف نصیحت شنیدن می کنند تا نصیحت کردن .

یک فرد کامل پیش از آن که تصمیمی بگیرد می پرسد " راجع به آنچه فکر می کنید ؟ " ، " چه توصیه ای دارید ؟ " ، " تحت چنین شرایطی چه کار می کنید ؟ " ، " به نظرتان چه طور می آید ؟ " .

این برنامه سه مرحله ای را برای تقویت خلاق ، از طریق پرسیدن و شنیدن ، اجرا کنید :

1 : دیگران را تشویق به حرف زدن کنید .

2 : دیدگاه های خود را از طریق پرسش هایی که مطرح می کنید ، محک بزنید .

3 : به چیزی که طرف مقابل می گوید ، خوب توجه کنید .

راه های زیادی برای دریافت تحرکات ذهنی وجود دارد ، ولی در این جا دو راه وجود دارد که می توانید در برنامه ی زندگی خود بگنجانید :        
اول ، با حداقل یک گروه صنفی که روی مسائل شغلی شما تأثیر می گذارند ملاقات مستمر و ارتباط داشته باشید .            
دوم ، با حداقل یک گروه که بیرون از حوزه ی علاقه های شغلی شما فعالیت می کنند ، مشارکت و ارتباط داشته باشید .

از این سه راه برای شکوفا کردن و برداشت ایده های خود استفاده کنید :

1 : نگذارید افکار از ذهنتان فرار کنند . آن ها را روی کاغذ بیاورید . هر روز ایده های خوب بیشماری به دنیا می آیند ولی تنها به این دلیل که روی کاغذ آورده نمی شوند ، به سرعت می میرند.          
2 : کار بعدی آن است که ایده هایتان را مرور کنید.            
3 : ایده هایتان را به کار ببرید و آبیاری کنید.

یادتان باشد که نظرات خود را به صورتی قابل ارائه در آورید . فکری که نوشته شده باد یا به صورت تصویر یا نمودار درآمده باشد ، به مراتب قدرت القای بیشتری دارد تا فکری که فقط به صورت شفاهی ارائه شود.  

[ ۱۳٩۱/۸/٢٠ ] [ ۱:٢٧ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]