فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

افسردگی ، یک بحران جهانی

افسردگی ، یک بحران جهانی

(شعار منتخب سال 2012 روزجهانی بهداشت روان)

به مناسبت هفته بهداشت روان(30-24 مهرماه ) سال91

گردآوری کننده : شیرین شهریاری(کارشناس بهداشت روان)

منابع مورد استفاده: کتاب رفتاردرمانی شناختی(جلد1)-نویسندگان: کیت هاوتون،پال م. سالکووس کیس. جوان کرک و دیوید م.کلارک-دانشگاه آکسفورد.مترجم: دکتر حبیب الله قاسم زاده

سایت اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی-بروشورهای افسردگی تهیه شده در دانشگاه علوم پزشکی لرستان

 

سازمان بهداشت جهانی، پیش بینی کرد، طی 20 سال آینده افسردگی در مقایسه با سایر بیماریها، تعداد افرادی بیشتری را مبتلا خواهدکرد. براساس اعلام سازمان بهداشت جهانی،‌ افسردگی بزرگترین بار سلامتی بر جامعه از نظر اقتصادی و اجتماعی خواهد بود. این سازمان افزود:


 با این حال بیشتر کشورهای در حال توسعه کمتر از دو درصد بودجه ملی خود را صرف سلامت روان می کنند. این هشدار سازمان بهداشت جهانی در نخستین نشست جهانی بهداشت روانی که در آتن پایتخت یونان برگزار می شود اعلام شد.           
آمارهای سازمان بهداشت جهانی نشان می دهد، در حال حاضر بیش از 450 میلیون نفر که اغلب آنها در کشورهای در حال توسعه زندگی  می کنند بطور مستقیم به اختلالات و ناتوانی های روانی مبتلا هستند. "شکهار ساکسنا"از بخش بهداشت روانی سازمان بهداشت جهانی گفت: آمارهای این سازمان به وضوح نشان می دهد که بار ناشی از افسردگی رو به افزایش است، بطوری که افسردگی در سال 2030 به تنهایی بزرگترین بار بهداشتی را بر جامعه تحمیل خواهدکرد..  
مفهوم علمی "بار" به معنای سالهای از دست رفته زندگی ناشی از مرگ زودهنگام و یا ناتوانی شدید به دلیل یک بیماری خاص و در این مورد افسردگی است.             دکتر ساکسنا می گوید: افسردگی نسبت به بیماریهای نظیر سرطان و ایدز که هراس زیادی از آنها وجود دارد، بسیار شایعتر است.      
به گفته وی می توان افسردگی را "همه گیری خاموش" نامید   چرا که این بیماری بیشتر تشخیص داده می شود، در همه جا هست  و احتمالا وقتی که سایر بیماری ها کاهش یابد این بیماری افزایش  می یابد. افزایش بار بهداشتی برای کشورهای در حال توسعه، مشکل خاصی ایجاد می کند، چرا که این کشورها منابع کمتری برای سلامت روانی دراختیار دارند.   
رییس بخش بهداشت روانی سازمان بهداشت جهانی افزود: آماری داریم که نشان می دهد افسردگی در کشورهای فقیرتر در مقایسه با کشورهای ثروتمند و حتی افراد فقیر کشورهای ثروتمند بیشتر است. با این حال کشورهای پردرآمد 200 برابر کشورهای کم درآمد برای بهداشت روانی، منابع خود را اختصاص می دهند.

ماهیت افسردگی

افسردگی به قدری شایع است که سرماخوردگی روانپزشکی لقب گرفته است.در هر مقطعی از زمان،20-15 درصد بزرگسالان ، در سطح قابل توجهی از نشانه های افسردگی رنج می برند.وحد اقل 12 درصد به میزانی از افسردگی که آنها را در مرحله ای از زندگی به سمت درمان بکشاند، مبتلا هستند وحدس زده می شود که حدود 75 درصد موارد بستری بیمارستانهای روانی را موارد افسردگی تشکیل می دهند.

افسردگی یک حالت خلقی مداوم و پایدار است که می‌تواند جنبه های مختلفی از زندگی فرد را بر گرفته و در آنها تداخل نماید. افسردگی با احساس بی‌ارزشی، احساس گناه افراطی، تنهایی، غمگینی، ناامیدی، تردید در کفایت خود و احساس گناه مشخص می‌گردد. افکار خودکشی نیز ممکن است وجود داشته باشد. افسردگی معمولی ممکن است از چند دقیقه تاچند روز طول بکشد.

همه ما گاهی احساس دلتنگی و غم می کنیم، این احساس‌ها جزء طبیعی موجود انسانی است. از سوی دیگر، نوعی از افسردگی که تشدید یافته و برای دوره‌های زمانی بیشتری تداوم می‌یابد، می‌تواند شکل ناسازگارانه‌ای از افسردگی روزمره باشد. برای این نوع افسردگی شدید می‌توان از طریق متخصص بهداشت روان، چاره‌هایی اندیشید.

نشانه‌های افسردگی

الف) نشانه‌های عاطفی: شامل غمگینی، ناامیدی، احساس گناه، اضطراب یا درماندگی، خشم و نوسانات خلقی

ب) نشانه‌های جسمانی: شامل خواب بیش از حد زیاد یا بیش از حد کم، کاهش یا افزایش وزن، خوردن افراطی یا فقدان اشتها ، در خانمها چرخه‌ی نامنظم قاعدگی ، یبوست و فقدان تدریجی میل جنسی

ج) نشانه‌های رفتاری : شامل گریه‌های بدون دلیل واضح، فقدان انگیزه جهت پیگیری کارهای روزمره،کناره‌گیری از سایر مردم و موقعیت‌های جدید ، عدم علاقه به آرایش ظاهر شخصی و به آسانی دستخوش خشم شدن

د) افکار و ادراکات خود تخریب‌گرانه: شامل احساس بازنده بودن ، احساس درماندگی و ناامیدی، انتقاد مکرر از خود، سرزنش خود به خاطر اتفاقات ناخوشایند ، یأس و بدبینی نسبت به آینده .

در بعضی از موارد این احسا‌س‌ها آنقدر شدید می‌شود که افکار آسیب به خود و پایان دادن به زندگی شاید تنها راه موجود به نظر برسد.

علت شناسی

افسردگی از تعامل بین چندین عامل مختلف حاصل می شود. شروع و سیر آن به متغیرهای مختلف از جمله عوامل ژنتیکی، زیست شناختی و نیز استرس‌ها و عوامل روانشناختی مربوط می شود. از میان این متغیرها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

اختلال در کارکرد ناقلهای عصبی، سابقه افسردگی یا الکلیسم در خانواده، از دست دادن والدین در دوران کودکی ویا مورد بی توجهی آنان قرار گرفتن، رویدادهای منفی اخیر زندگی، داشتن همسر عیب جو و یا متخاصم، فقدان ارتباطی نزدیک و اطمینان بخش ، فقدان حمایت اجتماعی مناسب و فقدان درازمدت احساس ارزشمندی ، مصرف برخی داروها و مواد مخدر، بعضی بیماری‌های جسمی (مانند ناراحتی های تیروئید) و مانند آنها می‌توانند باعث افسردگی شوند.

چگونه بر افسردگی غلبه کرده و نگرشی مثبت پیدا کنیم :

- از علت افسردگی آگاه شده، سعی کنید به آینده خوش‌بین باشید.

- افکار منفی خود را شناخته و آنها را با افکار مثبت تعویض و بر تجارب مثبت تمرکزکنید. فهرستی از تکالیف مثبت هفتگی تهیه کنید.

- از نظر اجتماعی فعال باشید. جدولی از فعالیت‌های روزمره هفتگی تهیه کنید و افزودن فعالیت‌های اجتماعی را فراموش نکنید.

- تفریحاتی برای خود پیدا کنید و بطور روزانه ورزش کنید.

- هر گاه احساس تنش می‌کنید، از روش‌های خود آرام‌بخشی استفاده کنید. به عنوان مثال برای چندین دقیقه و تا زمان ایجاد آرامش در کل بدن‌تان بطور آرام و آهسته نفس بکشید.

- اهداف واقع‌گرایانه‌ای انتخاب کنید.

- برای فعال نگهداشتن خود، کاری داوطلبانه انجام دهید.

- بپذیرید که هر کسی توانایی‌های متفاوت خود را دارد و شما بر ویژگی‌ها و اعمال مثبت خودتان تمرکز کنید.

- سعی کنید نقاط قوت خود را شناخته و توسعه دهید.

- اگر علایم افسردگی تداوم یافت از کمک‌های حرفه‌ای و تخصصی استفاده کنید.

چگونه می‌توانم به یک فرد افسرده کمک کنم؟

ü                  حمایت کننده و شکیبا باشید.

ü                  اجازه دهید که شخص افسرده از علاقه و نگرانی شما نسبت به خودش آگاه شده و دریابد که شما در مواقع لازم جهت کمک به او در دسترس هستید.

ü         در صورتی که علایم افسردگی پایدار بوده و در عملکردهای روزمره ایجاد اشکال کرده باشد، شخص افسرده را تشویق کنید که به دنبال کمک حرفه‌ای باشد.

به یاد داشته باشید:

v                  افسردگی نشانه ضعف اراده نیست،  این گونه نیست که فرد افسرده بتواند با تقویت اراده بهبود یابد و دیگر افسرده نشود.

v                  بدانید که افسردگی یک بیماری است که در اکثر موارد با درمان بهبود می‌یابند.

[ ۱۳٩۱/٩/۱۳ ] [ ٩:۱٦ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]