فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

کاربرد سموم در مبارزه با ناقلین (روش مصرف ، موارد ایمنی)

کاربرد سموم در مبارزه با ناقلین (روش مصرف ، موارد ایمنی)

نویسنده: مهندس غلامرضا ابراهیم زاده

منابع:1- نورجاه، ناهید. کنترل ناقلین،1384 مرکز مدیریت بیماریها

     2 -  نوری ، محمد امیر.  بذر افشان ، ادریس .کاربرد سموم و گندرداها . 1390 علوم پزشکی زاهدان

امروزه به دنبال افزایش جمعیت وگسترش شهرنشینی زیستگاه های مناسبی برای تکثیر و تولید مثل انواع ناقلین بوجود آمده است بعنوان مثال رهاسازی فاضلاب در معابر، تلنبار شدن زباله ها، وجود نخاله های ساختمانی و... از جمله مکان های مناسبی می باشند که می توانند به وفور ناقلین در یک منطقه کمک کنند. بدنبال افزایش جمعیت ناقلین بیماریهای مرتبط به آن نیز در جامه گسترش می یابد . بدین جهت


در کنار بهسازی محیط استفاده از سموم در کنترل ناقلین می تواند روش موثر باشد . در اینجا به بعضی از سمومی که استفاده بیشتری در بخش بهداشت دارند اشاره می شود . سموم به  چهار گروه عمده تقسیم بندی شده اند که عبارتند از سموم ارگانو کلرین ها ، ارگانوفسفره، کارباماتها و پیروتروئید

سم آیکون (Icon)

این سم از گروه پیروتروئید سنتز شده لامبدا سیهالوترین است که به شکل پودر قابل حل در آب موجود می باشد. بر علیه ناقلین مقاوم به اسپری  و دیگر آفات  مهم در بخش بهداشت عمومی کاربرد دارد. بر علیه ناقلین مالاریا،  مگس خانگی ، مورچه 10 لیتر آب بر حسب بسته سم و بر علیه ساس و سوسری20 لیتر آب بر حسب بسته سم بکار می رود.

سم سولفاک (Syfluthrin solfac)

حشره کش پیروتروئید  مصنوعی  به شکل پودر قابل تعلیق در آب  مورد استفاده قرار می گیرد . این سم به عنوان حشره کش با اثر  ابقایی طولانی جهت کنترل حشرات  خزنده بخصوص سوسک  و گونه های مختلف مگس بکار می رود. جهت سم پاشی بمیزان 30 تا 40 گرم از این سم را در پمپ سم پاش 10 لیتری با آب مخلوط کرده که می تواند سطحی معادل 200متر مربع را سم پاشی نماید.

سم فایکام (Ficam)

این سم از گروه کاربا مات  به شکل پودر قابل تعلیق در آب  با 80% ماده موثره بندیوکارب می باشد. این سم برای مبارزه موثر  با  انواع  سوسک، مورچه، مگس پشه، عقرب، ساس، بید، زنبور، رطیل عنکبوت، موریانه، هزارپا و کنه های حیوانی بکار می رود.

برای مبارزه با مگس  دو پیمانه 15 گرمی (دوقاشق غذا خوری سر صاف) همراه با 50 تا 100 گرم شکر در 5 لیتر آب حل کرده و خوب مخلوط   می کنید. برای مبارزه با سوسک و عقرب  دو پیمانه 15 گرمی فایکام را در 5 لیتر آب حل و در مخفی گاه های سوسک ریخته تا از بین بروند. بر علیه مورچه و سایر حشرات خزنده نیز  یک پیمانه 15 گرمی را در 5 لیتر آب حل کرده و مسیر حرکت آنها را سمپاشی نمائید. بر علیه پشه یک پیمانه 15 گرمی را در 5 لیتر آب حل و اقدام به سم پاشی نمائید.

سم لامبدا سیهالوترین ( Lambda Cyhalothrin )

از دسته سموم  پیرتروئیدهای مصنوعی که در بسته بندی های آماده بصورت پودر قابل پخش در آب عرضه می شود . مدت اثر ابقایی آن 2-3 ماه می باشد . برای مبارزه با سوسک، انواع مگس و حشرات خانگی به میزان 10 میلی گرم در متر مربع بکار می رود و برای مبارزه با پشه 25 میلی گرم برای هر متر مربع بکار می رود.

 سم پرمترین (permithraz)

 از گروه پیرتروئید های مصنوعی که بصورت پودر قابل  پخش در آب 25% در دسترس است . در دز 5/0 گرم در متر مربع بمدت 2 تا 3 ماه اثر ابقایی دارد . حشره کش با طیف وسیع می باشد . از محلول آماده آن برای مبارزه بر علیه شپش انسانی استفاده می شود.

سم سمپراتور فاگ حشره کش وسیع الطیف که بصورت مه پاشی  در مبارزه با حشرات پرنده و خزنده در فضاهای باز و انبارهای بزرگ کاربرد دارد

 

توجه داشته باشید هرگز سمپراتور را با آب حل ننمائید.

آماده سازی محلول حشره کش

می توان یک لیتر از پودر قابل پخش در آب را از طریق فرمول زیر بدست آورد :                        
X= وزن پودر قابل پخش در آب مورد نیاز (گرم)

Y= میزان کاربرد توصیه شده(گرم در متر مربع)

C= غلظت ماده موثره در فرمولاسیون(درصد)

مثال: میزان فایکام مورد نیاز 75% برای سم پاشی با دزی معادل 2 گرم در متر مربع برابر است با               

برای یک مخزن 8 لیتری مقدار پودر مورد نیاز گرم3/533 = 66/6×8که باید حشره کش را در بسته های با وزن فوق آماده و در فیلد استفاده نمود .هر پمپ سم پاش می تواند سطحی معادل 200 متر مربع را پوشش دهد.

احتیاط های لازم هنگام مصرف:

1- از تماس مستقیم با سم دوری کنید

2- در هنگام سم پاشی بینی و دهان خود را با ماسک بپوشانید

3- سم را مستقیما بر روی ظروف و مواد غذایی نپاشید

4- هنگام مصرف از خوردن آشامیدن  پرهیز کنید

5- برای جلوگیری از آسیب های پوستی از دستکش استفاده کنید

احتیاط های لازم بعد از مصرف:

1- بعد از سم پاشی حتما استحمام نمائید

2- ظروف خالی سم را برای مصارف دیگر استفاده ننمائید

3- باقیمانده سموم را در ظروف مربوطه قرار دهید و حتما از دسترس کودکان دور نگاه دارید .

[ ۱۳٩٢/٢/۱٤ ] [ ۱٢:۳٠ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]