فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

عوارض احتمالی پس از واکسیناسیون

عوارض احتمالی پس از واکسیناسیون

تهیه و تنظیم : مهدی کریمی اول  کارشناس واکسیناسیون و بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن

منبع : درسنامه جامع واکسیناسیون  نوبت اول پائیز 89  

مقدمه :

پیشگیری ازبیماریهای عفونی بوسیله واکسن یکی از پیروزیهای مهم علم پزشکی است، اما باید در نظر داشت که با وجود پیشرفتهای  بدست آمده در تهیه واکسن‌های بسیار کم ضرر و بی‌نهایت موثر به هرحال هیچ واکسنی کاملاً بی ضرر و صددرصد مؤثر نیست. هدف در تهیه واکسن مناسب ، رسیدن به مرحله‌ای است که واکسن


حداکثر اثر پیشگیری را با حداقل عارضه جانبی داشته باشد.

واکسن BCG :      

واکسنBCG  ایمنی و محافظت در مقابل بیماری سل یا توبرکلوزیس(  TB  ) را ایجاد می‌نماید .

عوارض احتمالی واکسن :

عوارض جانبی احتمالی ناشی از این واکسن که شایع و معمول نیستند:

 1- التهاب غدد و گره‌های لنفاوی ( لنفادنیت ناشی از واکسن ب ث ژ)

2-  نقاط قرمز رنگ کوچک در محل تزریق ( این نقاط معمولاً  14-10 روز پس از  تزریق، پدیدار می‌شوند و اندازه آنها به آرامی کوچک می‌شود و پس از گذشت 6 ماه، ناپدید می‌شوند)  

3-  تب

4- وجود خون در ادرار

5- دفع مکرر و دردناک ادرار

6- آشفتگی و ناراحتی در معده و استفراغ

در صورت مشاهدة راش‌های شدید پوستی ، اشکال در بلع و یا تنفس و خس‌خس سینه  سریعا به پزشک خود اطلاع دهید .

 واکسن سرخک  :

 عوارض جانبی

عوارض شایع : سوزش محل تزریق، تب حدود7/7 3درجه سانتیگراد، راش پوستی ،برجستگی سخت(التهاب) در محل تزریق 

 علائم و واکنش آلرژیک : اختلال در تنفس یا بلع ، خارش ( به‌ویژه در دستها و پاها ) ، ‌التهاب چشم‌ها، صورت و یا داخل بینی، خستگی و ضعف غیرمعمول ( ناگهانی و شدید ) .

علائمی که باید در اسرع وقت(در مدت 24 ساعت ) به اطلاع پزشک برسد :

بروز نقاط ریز قرمز رنگ در پوست ، گیجی ، تشنج ، دوبینی ، سردرد  (‌ مداوم و شدید) ، تحریک‌پذیری، سفتی گردن ، درد در محل تزریق تورم والتهاب غددگردن ، استفراغ .

 واکسن فلج اطفال (polio ) :     

 عوارض جانبی : درموارد بسیار نادر فرد سالمی که واکسن فلج اطفال را دریافت نموده است و یا فرد سالمی که در تماس بسیار نزدیک با گیرنده واکسن بوده است، با ویروس پولیو آلوده و فلج می‌شود.

عوارض نسبتاً  شایع: تحریک پذیری، از دست دادن اشتها و خستگی و تب بالای  39 درجة سانتیگراد

عوارض و واکنش آلرژیک:  سختی در تنفس یا بلع، خارش (به‌ویژه دست‌ها و پاها )، قرمزی پوست ( به ویژه در اطراف گوشها )‌، التهاب چشم‌ها ،‌ صورت و یا داخل بینی، خستگی و ضعف غیرمعمول (ناگهانی و شدید).

 واکسن ثلاث   ( DTP )  :  

 عوارض جانبی :  اطلاع‌دهی هرگونه عارضة جانبی- که پس از تزریق واکسن مشاهده می‌شود به  پزشک بسیار مهم است. بروز برخی از این عوارض نشان می‌دهد که فرد دریافت‌کننده نباید دوز دیگری از واکسن را دریافت نماید.

عوارضی که چندان شایع نیستند و در صورت بروز، به اقدامات فوری و اورژانس نیاز دارند :

 عوارض با میزان شیوع نسبتاً اندک : گریه کردن حدود 3 ساعت و یا بیشتر

عوارض شایع: تب حدود 39- 38 درجه سانتیگراد ( ممکن است با ناآرامی و جیغ‌زدن مداوم و یا خواب‌آلودگی، استفراغ و از دست دادن اشتها همراه باشد )‌؛ برجستگی در محل تزریق (ممکن است تا چند هفته پس از تزریق، موجود باشد )؛ قرمزی، التهاب و درد در محل تزریق.

عوارض نادر: گیجی، تشنج، سختی در تنفس یا بلع، تب حدود 5/40 درجة سانتیگراد یا بیشتر، سردرد (شدید و مداوم) تحریک‌پذیری غیر معمول، خارش (به ویژه در دست‌ها و پاها)، دوره‌هایی که در آنها فرد دچار اختلال حواس و فقدان هوشیاری می‌شود. قرمزی پوست به‌ویژه در اطراف گوش‌ها، خواب‌آلودگی (غیرمعمول و مداوم)، التهاب چشم‌ها یا صورت یا داخل ‌بینی، خستگی و ضعف غیرمعمول (ناگهانی و شدید)، استفراغ (شدید و مداوم

واکسن هپاتیت  B :

عوارض جانبی :

عوارضی که نیاز به اقدامات فوری دارند : بروز نشانه‌هایی از واکنش‌های آلرژیک (نادر)، اختلال در تنفس یا بلع، خارش (به‌ویژه دردستها و پاها ) ‌التهاب چشم‌ها، صورت و یا داخل بینی، خستگی و ضعف غیر معمول (ناگهانی و شدید).

 عوارض شایع :  زخم در محل تزریق.  

عوارضی که باید هرچه سریعتر (در مدت24 ساعت )، به پزشک اطلاع داده شوند :‌

- درد مفاصل، تب، راش پوستی (ممکن است روزها، حتی هفته‌ها بعد از واکسینه‌شدن اتفاق بیفتد)

- اختلالات بینایی، ضعف عضلات، احساس بی‌حسی و یا سوزن سوزن شدن در دستها و پاها.

سایر عوارض جانبی که ممکن است مشاهده شوند، به اقدامات پزشکی- درمانی خاصی نیاز  ندارند ولی باید در مدت 72 ساعت به پزشک، اطلاع داده شوند :

عوارض با شیوع کمتر: سرگیجه، تب حدود 37/7 سانتیگراد و یا بیشتر، برجستگی سفت در محل تزریق، درد، خارش، نقاط قرمز رنگ در پوست، گرمی و التهاب در محل تزریق، سردرد، خستگی و ضعف غیرمعمول.

عوارض نادر : درد عضلات، درد پشت، سفتی و یا درد عضلات گردن و شانه، لرز، اسهال، درد معده، احساس ناخوشی، افزایش تعریق، سردرد خفیف، زخم گلو، آبریزش بینی، کاهش اشتها، تهوع و استفراغ، قرمزی ناگهانی پوست، تورم غدد زیر بغل و یا گردن، مشکل در به‌خواب رفتن .

[ ۱۳٩٢/٢/۱٤ ] [ ۱٢:۳۸ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]