فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

آمارهای تکان دهنده وزارت بهداشت از عوارض مصرف نوشابه های گازدار

آمارهای تکان دهنده وزارت بهداشت از عوارض مصرف نوشابه های گازدار

تهیه و تنظیم : جواد شهرکی

منابع :1- ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره 94       

 2-   www.p30world.com              

3-     http://www.reporter.ir

 

ایرانیان سالانه ٩/٢میلیارد لیتر نوشابه مصرف می کنند. بطورمتوسط هر نفر در ایران 42 لیتر نوشابه در سال مصرف می کند. میانگین مصرف نوشابه در دنیا 10 لیتر می باشد. در بیست سال اخیرمصرف نوشابه های گازدار درکشور نزدیک به 15 درصد افزایش داشته است که ما را در مصرف سرانه نوشابه در مقام اول دنیا قرارداده است.                
دکتر سیدمرتضی صفوی، مشاور معاون سلامت وزارت بهداشت و استاد دانشگاه، ضمن اشاره به این موضوع می گوید: برای سوزاندن


 میزان قندی که با یک لیوان نوشابه وارد بدن می شود، نیاز به یک ساعت راهپیمایی است. رنگ های غیراستاندارد بعضی نوشابه ها نیز با تجمع در کبد به مرور باعث ایجاد نارسایی در این عضو می شود.

به گفته دکتر صفوی در حال حاضرمصوبه شورای عالی سلامت وزارت بهداشت در مورد ممنوعیت استفاده از نوشابه در ادارات زیر پا گذاشته می شود که باعث تذکر جدی وزیر بهداشت نیز شده است.  
دکتر احمدرضا درستی، رئیس انستیتو تغذیه ایران و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیزمی گوید: استاندارد قند موجود در نوشابه ها در بسیاری از کشورها زیر ٨درصد است، در حالی که در کشور ما حول و حوش ١٠ و حتی ١٢ درصد می باشد بدین معنا که در هر ١٠٠ سی سی نوشابه ١٠گرم قند وجود دارد.

جایگزینی نوشابه با ماءالشعیر گازدار شیرین نیز اصلا صحیح نیست، زیرا ماءالشعیر دارای خاصیت و مناسب باید تلخ مزه و بدون شکر باشد هر چند مصرف بیش از اندازه این نوع ماءالشعیر نیز توصیه نمی شود.

دکتر صفوی در مورد مضرات نوشابه می گوید: اسید فسفریک، قند و افزودنی های نوشابه هرکدام باعث ایجاد عوارض و مشکلاتی می شود. مصرف قند در صورتی که بیش از میزان مورد نیاز باشد، به صورت گلیکوژن در کبد ذخیره می شود و پس از مدتی که میزان گلیکوژن از یک حد مشخصی بالاتر برود، به بافت چربی تبدیل می شود، در حال حاضر یکی از عوامل اصلی موثر در شیوع عارضه چاقی در بین ایرانیان، مصرف نوشابه است.           
دکتر صفوی می افزاید: قند موجود در یک بطری نوشابه، باعث ایجاد حدود ١۵٠ کیلوکالری انرژی در بدن می شود. تحقیقات نشان داده است افرادی که روزانه حداقل یک بطری نوشابه مصرف می کنند، ٨٣ درصد بیشتر از افرادی که در طول ماه فقط یک بطری نوشابه مصرف می کنند به دیابت مبتلا می شوند.      
اسید فسفریک موجود در نوشابه یکی از موادی است که باعث ایجاد عوارضی از جمله پوکی استخوان می شود. اسیدفسفریک علاوه بر ایجاد اختلال در گوارش غذا، باعث اسیدی شدن خون می شود که برای جلوگیری از پایین آمدن بیش از حد PH خون (اسیدی شدن) و خنثی سازی آن، بدن از کلسیم ذخیره شده در استخوان ها استفاده می کند.  
در واقع اسیدفسفریک موجود در نوشابه باعث جدا شدن کلسیم از استخوان ها می شود؛ از سوی دیگر برای جذب کلسیم موجود در غذاها از طریق دستگاه گوارش نیز نیاز به برقراری نوعی تعادل میان میزان کلسیم و فسفر است. وقتی این تعادل براثر نوشیدن نوشابه گازدار حاوی اسید فسفریک به هم   می خورد، جذب کلسیم از دستگاه گوارش نیز دچار اختلال می شود. بنابراین بدن از یک سو از کلسیم ذخیره شده در استخوان استفاده می کند و از سوی دیگر به راحتی نمی تواند کلسیم جذب کند، در نتیجه دچار نوعی فقر کلسیم و کاهش تراکم استخوانی و در نهایت پوکی بافت استخوانی خواهد شد.

در دوران شیردهی نوشیدن زیاد نوشابه باعث کاهش ارزش غذایی شیر مادر        می شود. مواد موجود در نوشابه باعث کاهش یا حتی مانع جذب آهن می شود و زمینه را برای بروز کم خونی آماده می کند. این عارضه می تواند به ویژه در گروه های سنی که نیازمند آهن هستند مانند کودکان، زنان و دختران، مشکلات جدی ایجاد کند.           
به اعتقاد ما دوغ باید جایگزین نوشابه های گازدار شود. ٢ لیوان دوغ به اندازه یک لیوان شیر به بدن کلسیم می رساند بنابراین مصرف آن نیازهای کلسیمی به ویژه در کودکان و زنان را به خوبی تأمین می کند. وی می گوید: مواد اضافه شده در دوغ نیز باید استاندارد باشد، با این حال متأسفانه شاهد عرضه گسترده دوغ های گازدار و شور به بازار هستیم که ضرر نوشیدن این دوغ ها کمتر از مصرف نوشابه های گازدار شیرین نیست. دوغ باید کم نمک و بدون گاز باشد. چرا که گاز آن مانند گاز نوشابه باعث سوء هاضمه و اختلالات گوارشی می شود.

مشاور معاونت سلامت وزارت بهداشت     می گوید: سرانه مصرف لبنیات در کشورهای اروپایی حدود ٣٠٠ کیلوگرم است، رقمی که در ایران تنها ٨٠ تا ٩٠ کیلوگرم می باشد. به عبارت دیگر ایران بالاترین سرانه مصرف نوشابه را در جهان دارد اما از نظر میزان مصرف لبنیات در انتهای جدول جهانی است. دکتر صفوی تأکید می کند: به دلیل عوارض مصرف نوشابه، شورای عالی سلامت سال گذشته طی مصوبه ای مصرف نوشابه گازدار را در ادارات ممنوع کرد که متأسفانه این بخشنامه در حال حاضر زیر پا گذاشته می شود و بسیار کمرنگ شده است.

[ ۱۳٩٢/٢/۱٤ ] [ ۱٢:٥۳ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]