فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

مهارت های ارتباط با بستگان همسر

مهارت های ارتباط با بستگان همسر

تهیه و تنظیم:شیرین شهریاری(کارشناس بهداشت روان)

منبع سایت سلامت نیوز – روزنامه خراسان - مورخ سه‌شنبه 1391/10/26 شماره انتشار 18317

 

در موارد فراوانی مشاهده شده است که زوجین علی رغم علاقه مندی به هم و وجود تناسب و تفاهمات لازم، به دلیل فشار سنگین بستگان دچار مشکلات فراوانی شده اند. ازدواج ارتباط دو نفر نیست بلکه به واقع هر کدام از دو نفر بیانگر و نماینده یک فرهنگ و هویت جمعی دیگری که عبارت از بستگان و نزدیکان زن و شوهرند نیز می باشد. سهم زیاد تناسب فرهنگ و تفاهم اجتماعی خانواده های زوجین در میزان خوشبختی آنان بر کسی پوشیده نیست. از سوی دیگر وابستگی های عاطفی


هر یک از زوجین به خانواده خود و جانب داری محبت آمیز متقابل از او در مناسبات زندگی مشترک و مشکلاتی که این مسأله می تواند به همراه داشته باشد ضرورت توجه به مهارت های ارتباط با بستگان را دو چندان کرده است. در موارد فراوانی مشاهده شده است که زوجین علی رغم علاقه مندی به هم و وجود تناسب و تفاهمات لازم، به دلیل فشار سنگین بستگان دچار مشکلات فراوانی شده اند. در نتیجه مهارت یابی در این موضوع دارای ضرورت می باشد. در نوشتار حاضر سعی شده است مهارت های حل این مسأله که عمدتاً مبتنی بر آموزه های دینی است با نگاهی کاربردی بیان شود.

برای رفت و آمدها و دیدارهایمان برنامه داشته باشیم

اگر قرار باشد زوجین به صورت مشترک و یا به تنهایی به طور مکرر و نامحدود با بستگان خود در ارتباط باشند این آمد و شدها به مرور زمان، منجر به ایجاد مشکلاتی در روابط فامیلی می شود.

امام علی)ع( می فرماید : تدبیر قبل از هر کار سبب ایمنی از لغزش

است و کسی که میانه روی داشته باشد، هزینه های زندگی بر او آسان و سبک می شود. پس اعتدال را با تدبیر و برنامه ریزی همراه کنیم. زوج های جوان باید با اتخاذ سیاست هایی از قبیل جذاب کردن محیط خانواده خود و قرار دادن برنامه های تفریحی مشترک برای خود در طول هفته، تا حد امکان از حجم ارتباط های غیرضروری که ممکن است باعث به وجود آمدن تنش  شود، بکاهند.البته فراموش نکنیم کاهش ارتباطات نباید بیش از حد لازم باشد. کاهش رابطه با خانواده همسر اگر بیش از حد نیاز باشد، می تواند منجر به این تفکر در نزد آن ها شود که عروس یا داماد، مانع ارتباط فرزند با آن ها شده است که این خود تهدیدی جدی برای زندگی مشترک به حساب می آید. امام علی )ع) قطع رحم را عامل نابودی نعمت ها و از زشت ترین گناهان می دانند.

دقت کنیم، در مورد اختلافات با خانواده هایمان صحبت نکنیم

اولین و مهم ترین مسأله ای که باید بدانید این است که هرگز نباید مسایل و اختلاف های خود را بدون اطلاع همسرتان با خانواده های خود در میان بگذارید زیرا بعد از مدتی شما با همسرتان آشتی می کنید اما خانواده ها همچنان تصور می کنند زندگی شما پر از بدبختی و مشکلات است.  مسأله دیگر این است که وقتی والدین از زندگی شما باخبر می شوند، ناخودآگاه رفتارشان با همسرتان تغییر می کند و حتی زمانی که شما با او آشتی کرده اید، این تغییر رفتار ادامه دارد.

از مکالمات تلفنی مکرر یا طولانی مدت با بستگان در طول روز پرهیز کنیم. به همدیگر بگوییم که هم خانواده و هم همسرمان جایگاه ویژه خود را دارا هستند

این مهارت را در خود به وجود آورید که به همسر و پدر و مادرتان بقبولانید که هر یک جایگاه خاص خودشان را دارند. اما به عنوان یک قانون روان شناختی، باید بپذیریم در زندگی زناشویی، با رعایت احترام و حفظ حقوق والدین، سهم بسیار عمده از آن همسر است. اگر به هر دلیلی قادر به عمل با این الگو نیستند، حتماً قبل از ازدواج آن را با طرف مقابلتان در میان بگذارید و به او اجازه انتخاب دهید.

به حضور همسرتان در منزل احترام بگذارید و نهایت استفاده را از با هم بودن ببرید. تماس های مکرر و طولانی به مرور زمان احساس منفی در همسرتان ایجاد می کند که حضور او در منزل چندان اهمیت ندارد و از سویی زمینه را برای بیان مطالبی که فقط به زندگی خصوصی شما ارتباط دارد فراهم می سازد. و چه بسا دخالت دیگران را وارد زندگی شما بکند، چرا که گاهی والدین، بدون اینکه بخواهند زندگی فرزندشان را به هم بریزند، روش ها و راهکارهایی به او پیشنهاد می کنند که چون براساس عواطف شکل گرفته، ممکن است کمتر منطقی باشد. هر کس باید بداند بهترین همراه در زندگی زناشویی، همسر است.

به بستگان همسرمان احترام بگذاریم

هیچ گاه حرمت یکدیگر را در روابط نادیده نگیرید، حتی اگر فکر می کنید در برخی شرایط آنها سزاوار احترام نیستند، باز در هر حالتی به آنها احترام بگذارید؛ چون با شکستن حریم آنان، مطمئنا زمینه را برای بی احترامی نسبت به خود فراهم می کنید و مهم تر اینکه احترام گذاشتن، مدارا کردن و توجه کردن به خواسته های پدر و مادر همسرمان " اطاعت کردن"و "بردگی" نیست. امام علی )ع( در سفارشی ضمن توصیه به احترام نسبت به اقوام، آنان را کمک و پروبال فرد معرفی می کنند.

مرزهای ارتباطی خود را در ارتباط با فامیل مشخص کنیم

بطور شفاف با همسرتان میزان الگوهای ارتباطی تان را در ابعاد مختلف رفتاری نسبت به بستگانتان مشخص کنید و در این زمینه به توافق برسید و به نتایج تصمیماتتان احترام بگذارید. با حفظ تعادل از افراط و تفریط پرهیز کنید.

دریابید همسرتان چه جایگاهی در میان خانواده خود دارد

منطقی و انعطاف پذیر باشید تا کمتر اذیت شوید. این مسئله را  بپذیرید که همسر شما در میان خانواده اش، تا قبل از ازدواج با شما، جایگاه فعلی را دارا بوده و نیاز به زمان دارد تا اگر لازم باشد تغییراتی در نقش های او نسبت به خانواده اش ایجاد شود. پس فعلا از انتقاد بپرهیزید و این مسئله را در انتظاراتتان نسبت به او در نظر بگیرید و با صبر و مدارا سعی کنید به او در بهتر رفتار کردنش با شما کمک کند.

احساس خانواده همسرمان را نسبت به او بپذیریم

این طبیعی است که بستگان همسر ما نسبت به او احساس عاطفی داشته باشند لذا بایستی به این مسئله احترام بگذاریم و حتی مشوق او برای استحکام ارتباط با خانواده اش باشیم. این روحیه به مرور زمان باعث افزایش محبت بستگان همسرتان نسبت به شما می شود. توجه به جایگاه همسرمان در خانواده و بستگانش و تلاش برای ارتقاء آن را هیچ وقت از نظر دور نکنیم.

هنگام انتقاد همسرتان به بستگان، شما تعصب به خرج ندهید

هنگامی که همسرتان)زن یا مرد ( انتقادی از بستگان شما می کند فقط گوش دهید و جبهه نگیرید. با حفظ احترام نسبت به بستگان خود ، پیرو حق باشید و از بحث هایی که خودتان می دانید فقط به دلیل حمایت بی مورد از خانواده تان بیان می کنید پرهیز کنید . رسول مهر و رحمت)ص ( می فرماید کسی که تعصب ورزد یا برایش تعصب ورزیده شود همانند کسی است که ریسمان ایمان را از گردن خویش باز نموده است.

البته این سخن به معنای مجاز بودن شنیدن غیبت نمی باشد و اگر هنگام غیبت کسانی که از بستگان ما نیستند تذکر بدهیم؛ طبعا در موارد دیگر هم تذکرمان حمل بر جبهه گیری نمی شود.پس یادتان باشد اگر می خواهید در مسائل تان صحیح قضاوت کنید باید در مورد مطلبی که می اندیشید کاملاً بی طرفی خود را حفظ کنید و حقیقت خواه باشید و خویشتن را تسلیم دلیل ها و مدارک نمایید.

از گمان بپرهیزیم و با دلایل عقلی به دنبال حقیقت باشیم

قرآن کریم می فرماید: گفتار یا عملی را که علم به درستی آن ندارید دنبال مکنید.  99درصد مردم در عقایدی که شدید ازآن  دفاع می کنند از عملشان دفاع نمی کنند. بلکه از گمانشان دفاع می کنند. آدم فکر می کند چنین باشد؛ اما "فکر می کند که چنین باشد" غیر از این است که یقین دارد که چنین باشد. و اگر واقعاً بشر بتواند خودش را قانع کند که از همین یک آیه پیروی کند 99 درصد اختلافات افراد بشر از میان می رود. بشر گمان می کند، اما وقتی   می خواهد بیان کند نمی گوید،» گمان می کنم چنین باشد می گوید  »حتما چنین است «و این خطا بیشتر به فکر بشر بستگی ندارد. به اراده و اختیار بشر بستگی دارد که اگر در مسائل به آنچه که می داند قناعت کند این همه گرفتار اشتباه نمی شود.

از قضاوت اشتباه پرهیز کرده و به بستگان همسرمان فرصت دهیم

 این جملات که"امکان ندارد من حرفی بزنم و مادرت بر خلاف من حرف نزند ". "فقط دوست دارد ایراد بگیرد"."می نشیند و رفتار  من را زیر ذره بین می برد" را از فکرتان حذف کنید. اغلب زوجین با اظهار نظر بجا و نابجای مادر زن یا مادر شوهرشان مشکل دارند. برای اینکه درست قضاوت کنیم، هر دفعه که قرار است مادر و پدر همسرمان را ببینیم، ذهنمان را از رفتارها و حرف های آنها پاک کنیم. فکر کنیم هر بار اولین باری است که آنها را می بینیم.

گذشته با همه خوبی ها و بدی هایش تمام شده است. خانواده همسرتان را دوست بدارید

این موضوع را در نظر بگیرید که خانواده همسرتان اکنون جزو بستگان شما شده اند. پس دوستشان بدارید و سعی کنید با گذشت همراه با تدبیر، احساسات منفی خود را کنترل کنید و بی منت و بدون توقع به آنان کمک کنید. برایشان هدیه بخرید و نشان دهید که دوستشان دارید. این مهارت در جلب محبت و احترام متقابل همسرتان نسبت به خانواده شما بسیار تأثیرگذار است.رابطه خود را با همسرمان به دلیل دلخوری از بستگان او تحت الشعاع قرار ندهیم .قهر، بی توجهی، بی تفاوتی، جرو بحث و... با همسر به دلیل رفتار نادرست والدینش رفتار بسیار اشتباهی است. روان شناسان معتقدند رفتار اشتباه والدین همسرمان را نباید به حساب همسرمان بگذاریم.

گاهی اوقات پاسخ های کوتاه و رعایت سکوت بهترین راه حل است

اگر شرایط به گونه ای است که سخن شما اثرگذاری لازم را ندارد، در برابر صحبت بستگان همسرتان با دادن پاسخ های کوتاه بلی و خیر، می توانید نشان دهید که سخنان آنها را شنیده اید ولی ترجیح می دهید که فعلاً در این زمینه مفصل صحبت نکنید. به یاد داشته باشید که در برخی از موقعیت ها و شرایط، ساکت باقی ماندن بهتر از حرف زدن است و بایستی نسبت به گفتار بد سکوت کنید تا سالم بمانید.

گاهی لازم است تنها با صبر و خونسردی مسائل را ندید بگیرید

خویشتن داری، صبوری و خونسردی، موهبتی است که همه ی افراد از آن برخوردار نیستند. در روابط، گاهی لازم است تنها لبخندی به چهره بنشانید، شانه ای بالا بیندازید و همه چیز را به شوخی برگزار کنید.خیلی مسائل آنقدر هم که فکر می کنید مهم نیستند و لزومی ندارد در مقابلش عکس العمل خاصی انجام دهید.

حساسیت هایتان را کم کنید و ظرفیت درونی و صبرتان را بالا ببرد. امتحان کنید بعد از گذشت چند روز و کاهش احساس منفی تان می فهمید خونسردی و ندید گرفتن بهترین راه حل بوده است.و اگر نمی توانید، قبل از آنکه کنترل خود را از دست بدهید و حرفی بزنید که بعداً بابتش پشیمان شوید، می توانید به بهانه ای از اتاق خارج شوید، هوای تازه بخورید و بعد از فروکش شدن خشم تان برگردید. چرا که پیش از کار بایستی اندیشید تا به سبب کاری که کرده ایم سرزنش نشویم.

به همسرمان در رفتار با والدینش آزادی عمل بدهیم

درست است که زندگی مشترک مقتضیات خاص خودش را داراست که زوجین بایستی ضمن آگاهی نسبت به آنان در برخورد با همسرشان و در عمل هم متعهد باشند. پس اگر همسر شما نسبت به شما برخوردی شایسته دارد اجازه بدهید آزادانه آنچه را دوست دارد، برای والدینش انجام بدهد. در واقع هرچقدر به همسرمان آزادی عمل بیشتری بدهیم، خودمان هم آزادی عمل بیشتری خواهیم داشت. از تنگ نظری و خودخواهی هایی که دامن گیر خود شما هم  می شود بپرهیزید.

بستگان همسرمان را حذف نکنیم

بی اهمیتی به پدر و مادر همسرمان، حذف تدریجی آنها از زندگی مان، و کم کردن علاقه فرزندان مان به خانواده همسرمان و در مقابل توجه بیش از حد به والدین خودمان، رفتاری نیست که از چشم همسرمان دور بماند. تلاش نکنیم پدر و مادر و خانواده همسرمان را از او دور کنیم. این حرکت، ضربه روحی  روانی شدیدی به او و در نتیجه به زندگی مشترک ما می زند.

و در خاتمه :

عن رسول ا... (ص) : مَن أَدخَلَ عَلى أَهلِ بَیتِهِ سُرُورا خَلَقَ ا... مِن ذلِکَ السُّرُورِ خَلقا یَستَغفِرُ لَهُ إِلى یَومِ القیامَةِ ! هر که خانواده اش را شاد کند ، خداوند از آن شادى آفریده ای مى آفریند که تا روز قیامت براى او آمرزش بخواهد! (کنزالعمال ، ج 16 ، ص 379 ، ح 44995)

شادی خانواده گناه سوز است! گویا با شاد شدن خانواده آسمان شاد می شود! وقتی به این راحتی می توان از بند گناه رها شد، چرا به جای شادی با بداخلاقی، داد و بیداد، بهانه گیری، بی مهری و بی تفاوتی غمخانه ای درست کنیم که خود و همسر و فرزندان مان در آن بسوزیم؟ خانواده سکوی پرواز به سوی خداست .

[ ۱۳٩٢/٢/۱٥ ] [ ٧:٥۸ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]