فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

ویژگی های یک برنامه موفق اطلاع رسانی

ویژگی های یک برنامه موفق اطلاع رسانی

تهیه و تنظیم : حسینعلی ستوده

منبع : زمانی امید . ارتباطات سلامت . 1391

http://cms.zamani.info/

موفقیت یک برنامه ارتباطی را بر اساس دستیابی به اهداف عینی آن می‌سنجند که می‌تواند در حوزه آگاهی، نگرش یا رفتار یا تحول اجتماعی باشد. برای آن که یک برنامه ارتباطی موفق باشد باید نکات زیر در آن لحاظ شود:

1- نتیجه محوری:  مدرک نهایی اثربخشی یک برنامه دستیابی به پیامدهای بهداشتی است. در این رابطه پژوهش هایی برای بررسی افزایش آگاهی، تأیید و اتخاذ رفتارهای بهداشتی باید انجام شود. افزایش توانمندی شرکای


برنامه در انجام این برنامه‌ها نیز ضرورت دارد.

2-مبتنی بودن بر دانش:

این رویکرد نیاز به داده‌های دقیق و استفاده از نظریه‌های مناسب دارد و با پژوهش پایه برای تعیین مشکل بهداشتی، تبیین راه‌کارهای ممکن و توصیف مخاطبان آغاز می‌شود. هدف آن است که برنامه ارتباطی دارای محتوا و زمینه درست باشد. نظریه‌ها و مدل های مختلف علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه‌های جمعی در این باره به کار می‌رود.

3- مخاطب محوری: رویکردی مخاطب محور است که نیازهای بهداشتی را از دید مخاطب درک کند. گفتگو با مخاطبان بالقوه درکی از این نیازها و موانع دستیابی به آنها را فراهم می‌کند. این رویکرد هم چنین مستلزم درک آن تغییرات راهبردی است که بر تعادل قدرت (از جمله مناسبات جنسیتی) در برنامه های خدماتی اثر دارند.

4- مشارکتی بودن: ترویج تصمیم‌سازی ذی‌نفعان در تمام مراحل فرایند برنامه‌ریزی ارتباطی و ایجاد حس مالکیت برنامه موجب اطمینان از اجرای درست و تأثیر ماندگار آن می‌شود.

5- معطوف بودن به منافع: مخاطب باید منافع روشنی را از اتخاذ رفتارهای توصیه‌شده درک کند. این خصوصیت بسیار مرتبط با هویت دراز مدت و مفهوم جا افتادن است.

6-  مرتبط بودن با خدمات: طرح‌های ارتقاء سلامت باید خدمات خاصی را      ترویج کنند، چه از راه مراکز خدمت‌دهندگان،  محصولات مشخص یا راه‌های افزایش دسترسی به خدمات و محصولات. این رویکرد مفهوم کارآمدی فردی و نیز کارآمدی جمعی را تقویت می‌کند.

7-  استفاده از چند کانال:

 

 استفاده از ابزارهای مختلف و ادغام ارتباطات بین‌فردی مجاری اجتماع محلی و رسانه‌های مختلف برای تبادل دو سویه و پویای اطلاعات از مشخصات ارتباطات مؤثر است. هر رسانه نقش خود را دارد و برای ارتباط موفق باید مجموعه‌ای از  آنها را بر حسب موقعیت به کار برد.

8- دارای بهترین کیفیت فنی: کار با بهترین مؤسسات و افرد برای طراحی پیام‌های با کیفیت، تولید مواد با طراحی حرفه‌ای اطمینان از این که فعالیت‌ها در سطح محلی مناسب هستند و تقویت مهارت‌های مشاوره .

9- همگام با حمایت‌جویی: حمایت‌جویی در دو سطح رخ می‌دهد: سطح            فردی/ اجتماعی و سطح سیاسی/ برنامه‌ای. سطح اول موقعی است که انجام دهندگان یک رفتار آن را بین خانواده و دوستان خود ترویج می‌کنند، سطح دوم موقعی است که تغییر در سیاست ها و برنامه‌ها مد نظر است چون تغییر رفتار بدون در نظر گرفتن تحول در عوامل اجتماعی زمینه‌ای کافی نیست.

10- گستردگی و فراگیر بودن: اطمینان از اثربخشی یک مداخله ارتباطی در سطح یک روستا یا منطقه کوچک آسان است. در کل مداخلات مبتنی بر رسانه های جمعی را راحت‌تر و ارزانتر می‌توان درجمعیت‌های بزرگ گستراند در حالی که فراگیر کردن مداخلات بین‌فردی یا گروهی چالش‌برانگیز است.

11- پایداری: ارتباطات بهداشتی کاری نیست که یک بار انجام و تمام شود. راهبردی موفق است که در طول زمان ادامه یابد تا به مخاطبان جدید و تغییرات در محیط برسد. تداوم برنامه‌ها در سطح سازمانی، رهبران و حامیان مالی باید وجود داشته باشد تا ارتباطات به تأثیرات درازمدت خود دست یابد.

12- هزینه-‌اثربخشی: ارتباطات راهبردی باید به دنبال دستیابی به اهداف به کارآمدترین و ‌هزینه - اثربخش‌ترین روش باشد. توجه طراحان به هزینه هر مداخله و استفاده از ترکیبی بهینه از فعالیت ها و مجاری مختلف لازم است.

[ ۱۳٩٢/٢/۱٥ ] [ ۸:۱٢ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]