فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

فشار خون

فشار خون

تهیه وتظیم : مهرنگار آزوغ ،کارشناس بیماری ها

منبع : دستورالعمل کشوری فشارخون  - مرکز مدیریت بیماریها           

نیرویی که توسط ضربان قلب و در اثر برخورد خون به جدار شریان بوجود می آید فشارخون نامیده می شود. فشارخون در دو سطح اندازه گیری می شود ، یکی در زمانی که قلب منقبض می شود و خون وارد سرخگ ها می شود و دراین حالت فشارخون به حداکثر مقدار خود می رسد که به آن فشارحداکثر، سیستول یا ماکزیمم می گویند . دیگری در زمانیکه قلب در حالت استراحت است و دراین حالت فشارخون به حداقل خود می رسد که به آن فشارخون


حداقل، دیاستول یا مینیمم می گویند . متوسط فشار ماکزیمم درحد طبیعی 120 میلیمتر جیوه و متوسط فشارخون مینیمم در حد طبیعی 80میلیمتر جیوه است .

فشارخون طبیعی: برای افراد بالغ کمتر از90/140میلیمتر جیوه است .

فشارخون بالا : اگر فشارخون ماکزیمم 140میلی متر جیوه و بیشتر و یا فشارخون مینیمم90میلیمتر جیوه و بیشتر باشد .

علایم فشارخون بالا:

سردرد ،تاری و اختلال دید، درد قفسه سینه ، سرگیجه و تنگی نفس به هنگام فعالیت .

 *برخی از افرادی که مبتلا به فشارخون بالا هستند ، ممکن است سالها بدون علامت باشند و از بیماری خود اطلاعی نداشته و زمانی متوجه بیماری خود می شوند که  دچار عوارض فشارخون بالا شده اند.

عوامل خطر زمینه ساز(مستعد کننده) فشارخون

1-ارث، جنس، سن، افزایش چربی خون، مصرف سیگار و دخانیات  (چربی خون بالا و مصرف دخانیات اگر چه به طور مستقیم موجب افزایش فشار خون نمی شود اما در دراز مدت به علت ایجاد بیماری تصلب شرائین (سختی جداره رگها) باعث فشارخون بالا می گردد) ، چاقی، بیماری قند(دیابت) ، کم تحرکی و نداشتن فعالیت جسمانی ، زیاده روی در مصرف نمک  ، فشارهای روحی و عصبی .

افرادی که یکی از شرایط بالا را داشته باشند ، جزء افراد در معرض خطر  ابتلاء به فشارخون بالا محسوب می شوند.

 

عوارض فشارخون بالا :

فشارخون بالا سبب آسیب به کلیه(نارسائی کلیه)، چشم(اختلال بینائی) ، قلب(سکته قلبی) ، مغز (سکته مغزی)، می شود و به همین دلیل فشار خون بالا یک بیماری خطرناک محسوب می شود .

از مهمترین اقدامات برای پیشگیری از فشارخون بالا رعایت  موارد ذیل می باشد :

** دوری از استرس اولین گام در پیشگیری از پرفشاری خون

ü       از مصرف نمک زیاد پرهیز شود .

ü       از پرخوری و مصرف غذاهای پرچرب خودداری و در نتیجه از چاقی پیشگیری شود .

ü       از مصرف دخانیات پرهیز شود و در صورت مصرف دخانیات هر چه سریع تر برای ترک برنامه ریزی گردد .

ü       از رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات فراوان، لبنیات کم چرب و غذاهای حاوی پتاسیم نظیر دانه های سبوس دار و خشکبار استفاده شود.

ü       از مصرف نوشابه های گازدار شیرین اجتناب شود.

ü       به جای کره، روغن های جامد و یا دنبه از روغن های مایع استفاده گردد .

ü       حبوبات مثل عدس ، لپه و لوبیا بیشتر مصرف گردد .

ü       کنترل وزن(کم کردن حتی یک کیلوگرم از وزن هم مفید است).

ü       ورزش مرتب(30 دقیقه ورزش در هر روز بهترین راه مبارزه با پرفشاری خون است).

تمام ورزش ها برای بدن مفید هستند ولی بهترین ورزش برای قلب ورزشی است که استقامت بدن را افزایش داده و در آن حرکات بدنی بطور پیاپی برای مدتی ادامه دارند، مثل راه رفتن سریع ، دویدن، شنا دوچرخه سواری و طناب زدن .

درمان :
1- درمان غیردارویی : مراقبت های غیرداروئی ( تغییر شیوه های زندگی) در کنترل فشار خون بالا موثر است :

- کاهش وزن

- انتخاب رژیم غذایی صحیح و محدود یت مصرف نمک

- فعالیت بدنی مناسب و ورزش منظم روزانه

- ترک سیگار

2- درمان دارویی : دارو توسط پزشک تجویز می شود . داروها ممکن است عوارضی مثل: سرگیجه، خواب آلودگی، تنگی نفس شدید، تپش قلب، تهوع، استفراغ و حساسیت ایجاد کنند که باید در سیر درمان بیمار به آنها توجه داشت و در صورت مشاهده عوارض مذکور، بیمار را به پزشک ارجاع داد تا تصمیم لازم اتخاذ گردد.

*دارو ها در صورتی تجویز می شوند که رژیم غذایی، ورزش و دیگر درمان های ساده نتوانسته باشند فشار خون را پایین بیاورند و یا در صورت درمان نشدن باعث خطراتی برای فرد مبتلا شوند. دارو های کاهنده فشار خون با گشاد کردن رگ های خون یا کاهش حجم خون از فشار خون می کاهند.

[ ۱۳٩٢/٢/۱٥ ] [ ۸:٢٧ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]