فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

شادی ومهارتهای شاد زیستن

شادی ومهارتهای شاد زیستن

تهیه و تنظیم : نسرین هاشمی باغی

منابع و مآخذ :

-عابدی ، محمد رضا ، نشریه فرهنگسرای خانواده ، اسفندماه 84 ، شماره 1

-بازتاب ،  فصل نامه   آموزشی - روان شناسی  ، مرکز  مشاوره  دانشجویی

دانشگاه صنعتی اصفهان ، تابستان 84 ، شماره 4

-حسین زاده ، سید محسن ، روشهای ایجاد انگیزه شادی

-عابدی ، محمد رضا ، شادی در خانواده

اگر چه ممکن است افراد تعریف مختلفی ازشادمانی داشته باشند ولی با توجه به نظر روانشناسان می توان گفت شادی دارای


 چهار بعد است:

1. رضایت از زندگی

2. خوشی

3. نداشتن افسردگی

4. نداشتن اضطراب

طبق این تعریف اگر کسی از زندگی خود راضی بوده احساس خوشی درونی داشته با شد و اضطراب وافسردگی مرضی نداشته باشد شادمان است.

اگر از شما بپرسند چقدرشاد هستید چه پاسخی می دهید؟ اگر یک فرد کاملا شادمانی نمره 100 ویک فرد کاملا نا شاد نمره صفر بگیرد نمره شما چند است؟

طبق این تعریف اگر کسی از زندگی خود راضی بوده ، احساس خوشی درونی داشته باشد و اضطراب و افسردگی مرضی نداشته باشد شادمان است. دقت کنید منظور از اضطراب و افسردگی اضطراب و افسردگی مرضی است : ممکن است  فردی گاهی  دچار غمگینی شود ولی به این حالت افسردگی گفته  نمی شود وقتی می توانیم بگوییم فردی افسردگی دارد که این فرد  بدون  علت و بدون اینکه مسئله ای برایش پیش آمده  باشد به مدت  بیش از دو هفته  علائمی مانند علائم زیر داشته باشد:خلق گرفته و غمگین ، مشکلات خواب و اشتها(چه پر خوابی ، چه کم خوابی  ،چه پر خوری ، چه کم اشتهایی) عدم  لذت  بردن  ا ز زندگی ، کاهش انرژی جسمانی ، کاهش علاقه به موارد مختلف  زندگی ،  کاهش عملکرد تحصیلی ، شغلی و اجتماعی.

عوامل مؤثر بر شادمانی نیز مورد مطالعه قرار گرفته اند . پژوهش ها نشان می دهد، عواملی مثل سن، جنسیت و تحصیلات رابطه زیادی  با  شادمانی ندارد در عوض چهار عامل  ایمان  مذهبی ، وضعیت  تاهل ، همسر  و تیپ شخصیتی افراد رابطه زیادی با شادمانی دارند به این صورت که شادمانی افرادی که ایمان مذهبی قویتری دارند ، متاهل اند ، همسر خوبی دارند و دارای شخصیت برون گرا و با ثبات اند از بقیه افراد بیشتر است.

ثروت نیز در حد بر آورده کردن نیازهای اولیه زندگی بر شادمانی تاثیر دارد ضرورت زندگی  شاد  تا حدی  است  که  برخی  روانشناسان معتقدند یکی از عوامل مهم مؤثر بر سلامت جسمانی  شادمانی است همچنین عملکرد روابط  اجتماعی  و پیشرفت افراد شاد بیشتر است.

 ارائه راهبرد

اگر بخواهیم زندگی شادی داشته باشیم چه باید بکنیم؟ پاسخ  اصلی به این سؤال  این  است  که ((شادی در خانه ما را نمی زند!)) شاد زیستن به تلاش نیازمند است.یعنی باید شادی راجستجو کنیم .درمطالعاتی که  برای  بررسی مهارتهای  شاد زیستن  انجام  شده  است ، 9 مهارت  به  عنوان  مهارت  های اصلی شاد زیستن  معرفی شده اند ، انتظار می رود کسانی که این مهارتها را آموخته اند و در زندگی شخصی خود از  آن استفاده می کنند شادتر از افراد دیگر باشند . این مهارتهای به شرح زیر است :  

1. بیان احساسات

شما چقدر احساسات خود را بیان می کنید؟ آیا اگرازکسی ناراحت یاعصبانی می شوید به او می گوییدو یا اینکه عمده دلخوری ها را درون خود می ریزیدآیا مهارت  بیان  این  احساس را بدون اینکه مشکلات مهمی  هم  پیش آید دارید؟ برخی افراد می توانند به صورت مؤدبانه (نه پرخاشگرانه) احساسات خود را بیان کنند و یا حتی وقتی به دلایل مختلف قادر به بیان احساس خود نیستند آنرا بنویسند و بعد پاره کنند ؛ می توان گفت افرادی که توان انجام این دو کار را دارند ، مهارت بیان احساسات را دارا هستند. پس برای کسب این مهارت بهتر است این دو کار را تمرین کنیم.

یک – احساسات خود شامل دلخوری ، ناراحتی ، نگرانی ها را به فرد عامل آن یا افراد دیگر قابل اعتماد بازگو کنیم . سعی کنیم رفته رفته طریقه  مؤدبانه بیان کردن آن را هم بیاموزیم.

دو- حداقل هفته ای  دو  بار  احساسات  منفی  خود را روی کاغذ بنویسیم و بعد هم پاره کنیم.

2. خوش بینی

خوش بینی یعنی دیدن وجوه مثبت امور ، دیدن نقاط  قوت خود  و  دیگران ،دیدن نقاط روشن آینده. اگر نگاهی به دور و بر خود داشته باشیم  مشکلات زیادی را مشاهده می کنیم ولی کنار این مشکلات هم  توانایی ها  و  امکانات زیادی هم داریم که شاید بدون استفاده مانده باشد. کسی که  می تواند  براین امکانات و توانایی ها تمرکز کرده و آنها را توسعه دهد خوش بین  است  و کسی بر محدو دیت ها و ضعف ها  تمرکز  کرده و از این  بابت  ناراحت  است بدبین است . شاید گاهی با تاکید بر عیوب دوستان خود هم خود را نگران و  ناراحت می کنیم  وهم آنان را و گاهی با تمرکز بر نقاط قوت آنان ، هم خود را شادمان می کنیم و هم به آنان انگیزه بیشتری  می دهیم  ولی  بهتر است از قبل هم خوش بینی نسبت به خود را توسعه می دهیم. آیا فکر  نمی کنید برای  تقویت  این  مهارت  به  آموزش ، مطالعه  و  تلاش بیشتری نیاز داشته باشیم؟

3.فعالیت و سر گرمی

هر چه افراد فعال تر و  سر گرم تر باشند ،  شادمان ترند . برخی  می توانند خود را سر گرم کنند  و  فعالیت  زیادی  دارند ولی  برخی  در سر گرم  کردن خود نا توانند وقتی از فعالیت صحبت به میان می آید منظور فعالیت جسمانی است. کسی که از صبح تا  شب  به  امور مختلف خود   می پردازد  حداقل یک ساعت پیاده روی می کند ، کمتر می خوابد یعنی خواب خود را در شب  حدود  23 تا 6  صبح  تنظیم  می کند . این  فرد حداقل های  لازم  در این  مورد  را داراست.

 4.توسعه روابط اجتماعی

اگر چه روابط اجتماعی وقت گیرند ولی ابزار بسیار  مناسبی  برای  تقویت روحیه وشادمانی است. برخی مطالعات طولی  نشان داده ، افرادی که  روابط اجتماعی گسترده ای  دارند به بیماری های صعب ا لعلاج  کمتر مبتلا می شوند. نکته کلیدی این  است  که ((تنهایی را کاهش)) و  ارتباط  خود را  با  دیگران  تقویت  می کنیم. هر چند روابط اجتماعی نیز مشکلات و محدودیت های خاص خود را دارد.

 5.صمیمیت

علاوه بر روابط اجتماعی ما نیازمندیم  مکنونات درونی خود را به  فرد یا  افرادی بازگو کنیم این افراد که لازم است  قابل  اعتماد ما  باشند  به  عنوان  افرادصمیمی با ما تلقی می شوند. ممکن است خواهر ، برادر ، دوست حتی  پدر یا مادرما باشند. آنچه اهمیت داردوجوه فردی است که بتوانیم به راحتی با وی درد و دل کنیم. شما  چند دوست صمیمی  دارید؟ آیا  کسی هست  که  قابل  اعتماد شما باشد و بتوانید به راحتی با وی گفتگو کنید؟ 

6.کاهش توقعات

هر چه توقع  ما  از  خود  و  دیگران بیشتر باشد ، شادمانی بیشتری را تجربه می کنیم .به نظرشما چقدر باید از دیگران توقع داشته باشیم؟ زیاد ، متوسط کم یا اصلا. اگر برای  دیگران  زحمت  کشیده  باشیم  چقدر؟ از  پدر  و  مادر و خواهر و برادر خود چقدر؟ برخی افراد کمال گرایند یعنی از خود هم  توقع زیادی دارند، دوست دارند همه جا عالی و کامل باشند  این  افراد  از  خود توقع بالایی دارند پس هر چه توقع ما از خودمان و دیگران کمتر باشد شاد تریم.

7.برنامه ریزی و سازماندهی

چقدر آنچه  می خواهید را  سریع  پیدا می کنید؟ اگر وسایلمان  سازماندهی منظمی داشته باشد  شادتریم . ضمن  اینکه  برنامه ریزی  در  امر  نیز  ما  را شادتر می سازد. اگر همه درسها و کارهایمان برای یک روز خاص تلنبار شود یعنی حداقل در برنامه ریزی درسی مشکل داریم ، آنوقت اضطراب را تجربه می کنید که اضطراب کاهنده شادمانی است.

8.زندگی در زمان حال

گذشته رفته است آینده  نیامده  است هم  اکنون صرفا  حال وجود  دارد.

چگونه می توان در حال ماند و در گذشته و آینده پرسه نزد ؟ این مورد را با دوستانتان در میان بگذارید و با هم بحث کنید .

9.دوری از نگرانی

این مهارت بسیار مهم است. نگرانی در هر شرایطی  سراغ  ما می آید  گاهی افکار نگران کننده مثل خوره وجود ما رامی خورد.اگرکسی بتواند به روشنی این افکار را از خود دور  کند  شادمان تر  است. روشهای مختلفی  برای  دور کردن  نگرانی وجود دارد ،  نوشتن  نگرانی ها  و  بعد  پاره کردن  آنها ، آزاد گذاشتن افکار و... خندیدن به آنها متوقف  کردن  افکار  شما  از  چه  روشی استفاده می کنید؟ اگر روش شما مؤثر نبوده است روش خود را عوض کنید.

[ ۱۳٩٢/٥/٢٩ ] [ ۱٢:٥٦ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]