فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

40 نکته تغذیه ای و بهداشتی در تهیه و عرضه غذا

40 نکته تغذیه ای و بهداشتی در تهیه و عرضه غذا

تهیه وتنظیم: روح الله دهمرده کارشناس دیابت فشارخون معاونت بهداشتی

منبع: انتشارات دفتر بهبود تغذیه به مناسبت  هفته سلامت

برای حفظ بیشتر ارزش غذایی و رعایت بهداشت در تهیه و مصرف مواد غذایی نکات زیر باید رعایت شود :


نکات تغذیه ای

1. از سرخ کردن زیاد سبزی های مورد استفاده در غذاهایی همچون قورمه سبزی خودداری کنید زیرا باعث از دست رفتن ویتامین  های آن می شود.

2. چربی های اضافه همراه با گوشت در انواع خورش و یا حتی قبل از چرخ کردن گوشت را تا حد ممکن جدا کنید.

3. پوست مرغ(حاوی کلسترول فراوان)را قبل از طبخ بطور کامل جداکنید.

4. از انواع حبوبات و سبزیجات بیشتر در وعده های غذایی استفاده کنید.

5. تا حد امکان روغن مورد استفاده در طبخ غذاها را کاهش دهید و به جای سرخ کردن غذاها به تفت دادن اکتفا کنید.

6.از روغن با اسیدچرب ترانس پایین(کمتر از10%)در طبخ غذا استفاده کنید.

7. درصورت لزوم از روغن مخصوص سرخ کردنی برای سرخ کردن مواد غذایی استفاده کنید.

8. مصرف نوشیدنی را همراه غذا به حداقل برسانید.

9. در صورت مصرف نوشیدنی ها ، آب و دوغ کم نمک و بدون گاز را به سایر نوشیدنی ها ترجیح دهید.

10.از بیشخواری خودداری و در صورتی که حجم غذا بیش از نیاز شماست اضافه غذا را در ظرف مناسب نگهداری و در وعده ی بعد مصرف نماید.

11. میزان نمک افزودنی به غذا را محدود کنید و فقط از نمک یددار استفاده نمایید. از نمکدان هنگام غذا خوردن استفاده نکنید.

12. از مصرف سنگ نمک برای خیساندن برنج اکیدا خودداری کنید. سنگ نمک به دلیل ناخالصی هایی مثل گچ، آهک، شن و ماسه و آلودگی های مختلف سلامت شما را به خطر می اندازد.

13. از سوزاندن غذا در زمان کباب کردن یا پخت (کباب، جوجه کباب، ته دیگ و ...) خودداری و ازمصرف بخش های سوخته غذا نیز پرهیز کنید.

14. چنانچه از شیر یا شیر کاکائو برای پذیرایی استفاده می کنید از شیرین کردن بیش از حد آن اجتناب کنید.

15. بیماران مبتلا به چربی خون بالا، دیابت و بیماری های قلبی عروقی  باید در مصرف غذاهای چرب و در حجم زیاد احتیاط  نمایند.

16. برای جلوگیری از نفخ حاصل از خوردن حبوبات در غذا می توانید قبل از طبخ آنها را به مدت حداقل 4 ساعت در آب بخیسانید و پس از دور ریختن آب باقیمانده، آن را به غذا اضافه نمایید.

17. ترجیحا از خرما و کشمش به مقدار کم به جای قند در کنار چای استفاده کنید.

18. مصرف روزانه میوه، سبزی تازه و شیر و لبنیات کم چرب را فراموش نکنید.

 نکات بهداشتی در تهیه و مصرف غذا:

1. دست های خود را قبل از تهیه غذا با آب صابون بشویید.

2. تمامی سطوحی که برای  تهیه غذا و آشپزی استفاده می کنید قبل از هر گونه پخت و پز شسته و پاکیزه نمایید.

3. تمامی غذاها بوی‍ژه گوشت، ماکیان، ماهی و تخم مرغ را کاملا بپزید.

4. از ظروف متفاوت و مجزا برای نگهداری گوشت، ماکیان و ماهی استفاده کنید.

5. از کارد و تخته مجزا برای مواد غذایی خام  استفاده کنید و بعد از هر بار استفاده آنها را به خوبی  بشویید.

6. از ظروف مجزا برای نگهداری غذاهای خام و پخته استفاده کنید.

7. غذاهایی مانند سوپ و خورش را قبل از مصرف دوباره، بخوبی بجوشانید و مطمئن شوید دمای آن به70درجه رسیده است، تنها به گرم کردن اکتفا نکنید.

8. غذاهای پخته را در درجه حرارت اتاق بیش از 2ساعت نگهداری نکنید درب ظرف باید حتما بسته  باشد و غذا در معرض هوا قرار نگیرد .

9. همواره از مواد غذایی سالم وتازه استفاده کنید.

10.از مواد اولیه بهداشتی و پاستوریزه مانند کشک، شیر، ماست و پنیر پاستوریزه وکم چرب استفاده کنید.

11. سبزیجات را به خوبی  بشویید سبزی هایی که به صورت خام مصرف می شوند و یا در تهیه سالاد به کار می روند باید کاملا شسته وضد عفونی شده باشند(سبزی هایی که پخته می شوند احتیاج به ضد عفونی کردن  ندارند فقط باید حرارت برای پخت آنها کافی باشد)

12. از مواد اولیه ای که تاریخ مصرف آن منقضی شده است استفاده نکنید.

13. در زمان  طبخ غذا از روزنامه به عنوان دمکنی استفاده نکنید.

14.در صورت تهیه غذای آماده از مراکز فروش غذا و رستوران ها، از مراکز معتبر و دارای مجوز بهداشتی تهیه نمایید.

15.از سرو چای داخل لیوان های پلاستیکی شفاف و یا غذا در ظروف پلاستیکی خوداری کنید استفاده از ظروف پلاستیکی برای ارائه نوشنیدنی ها و غذاهای سرد بلامانع است.

16. در توزیع غذا، ترجیحا از ظروف یکبار مصرف برپایه گیاهی استفاده کنید.

17. گوشت و مرغ  را از مراکزی که تحت نظارت وزارت بهداشت و درمان  و آموزش پزشکی و سازمان  دامپزشکی هستند تهیه نمایید.

18. از برگرداندن روغن استفاده شده به ظرف اصلی و یا استفاده مکرر از روغن سوخته شده اکیدا خودداری کنید.

19 .در صورت تمایل به مصرف مجدد غذای نگهداری شده در یخچال، آن را به طور کامل گرم کنید.

20. از گرم کردن مکرر غذاهای مانده و توزیع آن جدا خودداری نمایید.

21. در صورت تهیه غذاهای نذری  مثل شله زرد، حلیم و آش از روغن نمک و شکر به میزان کم  استفاده کنید.

22. در تهیه غذاهای نذری از روغن جامد استفاده نکنید. روغن جامد حاوی مقادیری زیادی اسید چرب اشباع و ترانس است که خطر بروز بیماری قلبی و عروقی را افزایش می دهد.

[ ۱۳٩٢/۸/۱۱ ] [ ۱۱:٠٩ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]