(((سينوزيت)))

سينوزيت به طور ساده يعني التهاب يا عفونت سينوسها .متخصصين ، سينوزيت را به سه گروه حاد (سابقه  كمتر از يك ماه ) ، تحت حاد (سابقه  يك تا سه ماه ) و مزمن  (سابقه  بيش از سه ماه ) تقسيم مي كنند .. البته يك نوع هم سينوزيت عود كننده مي باشد كه در طي سال چندين بار اتفاق مي افتد .

 سينوسها فضاهائي در داخل استخوانهاي صورت و سر و اطراف بيني و چشم مي باشند . به طور طبيعي اين سينوسها پر از هوا بوده و توسط يك لايه مخاط ساده پوشيده شده و به وسيله يك مجراي باريك به بيني متصل میشوند و از طريق اين مجرا ترشحات خود را به بيني مي ريزند .
براي عملكرد صحيح سينوسها حتما مجراي آن بايد باز باشد . هر گونه عامل
ی كه مجاری را  تنگ يا مسدود كند مي تواند ايجاد بيماري نمايد . اين عامل معمولا يك سرما خوردگي ساده است ولي آلرژي ، پوليپ و انحراف تيغه بيني و عوامل ديگري هم وجود دارند . وقتي مجراي سينوس بسته شد مخاط متورم مي گردد . سپس ترشحات درداخل سينوس به دام مي افتد و با كمتر شدن فشار اكسيژن در آن آسيب مخاط هم شروع شده و آنگاه باكتريها شروع به تكثير و ايجاد عفونت  مي نمايند . هوا و ترشحاتي كه در سينوس گير      مي افتند روي ديواره آن فشار مي آورند و باعث درد شديد مي شوند . حتي خلاء، ايجاد شده به دنبال عدم ورود هوا    مي تواند ايجاد درد نمايد . 

علائم سينوزيت چيست ؟

           درد : بسته به اینکه کدام سینوس گرفتار است محل درد متفاوت است .  

  افق      

              تب : معمولا“ خفيف مي باشد ولي بچه هاي كوچك ممكن است تب بالا داشته باشند .

          ضعف و بي حالي و خستگي

              سرفه : به خصوص در بچه ها و عمدتا“ در شب روي مي دهد .

               ترشح بيني به صورت چرك سبز يا زرد رنگ و گاهي همراه خون

            ترشحات پشت حلق كه خصوصا“ صبح ها بيشتر است و علامت آن تميز كردن مرتب گلوست . همين ترشحات مي توانند ايجاد گلو درد بكنند .

            درموارد نادر سينوزيت مي تواند باعث عوارض خطرناك چشمي و مغزي گردد .

علل سينوزيت حاد چيست ؟

بيشتر سينوزيتهاي حاد با سرما خوردگي شروع مي شوند كه ويروسي است . ويروسها باعث ايجاد علائم سينوزيت نمي شوند ولي مي توانند مخاط سينوسها را ملتهب كنند . اين حالت معمولا“ ظرف يك هفته تا ده روز خود به خود خوب مي شوند ولي گاهي به دنبال اين التهاب و گير كردن ترشحات داخل سينوس باكتريها نيز هجوم آورده و تكثير مي شوند . اين باكتريها معمولا“ به صورت طبيعي در بيني و حلق اكثر افراد و جود دارند ولي در حالت معمول ايجاد عفونت نمي كنند . تنها در زماني كه موقعيت مناسب باشد ایجاد بیمار میکنند .

علت سينوزيت مزمن چيست ؟

اگر شما مبتلا به آسم يا آلرژي هستيد احتمال اين كه مكررا“ دچار سينوزيت شويد وجود دارد . در هر حالتي كه مجراي سينوسها بسته شود و اين بسته شدن مجراوقتي ادامه يابد سينوزيت مزمن به وجود مي آيد . اين حالتها ممكن است به علت انحراف شديد تيغه بيني ، تومور ، پوليپ و يا آلرژي باشد . افرادي كه كمبود و نقص ايمني مثل  AIDS دارند و يا حركت مژكها اختلال داشته باشد و يا ترشحات غير طبيعي دارند دچار سينوزيت مزمن مي شوند .

سينوزيت چگونه تشخيص داده مي شود؟

در سينوزيت حاد علائم مشخص و واضح است تنها ممكن است سرما خوردگي با سينوزيت حاد اشتباه شود ولي سرماخوردگي معمولا“ تا يك هفته بهبود مي يابد . در سينوزيت مزمن علائمي مثل سردرد، انسداد بيني و ترشحات بيني و ترشحات پشت حلق با شدت كمتر به مدت طولاني وجود دارند .

    

درمان سينوزيت ؟

در سينوزيت حاد استراحت ، خوردن مايعات فراوان ، بخور ، شستشوي با سالين نرمال ، خوردن غذاهاي ملايم و سبك ضروري است . كمپرس با حوله يا آبگرم روي پيشاني و صورت به كاهش درد كمك مي كند . استفاده از مسكنها مثل استامينوفن يا قرص سرما خوردگي موثر است .

                                 

دكوژنستانهاي خوراکی  مثل پزودوافدرين و همچنين قطره بینی  مثل فنيل افرين دركاهش التهاب و بيرون آمدن ترشحات چركي مفيد مي باشد .

درمان سينوزيت مزمن

به دليل طولاني بودن بيماري درمان سينوزيت مزمن سخت و پيچيده است . استفاده از داروهاي آنتي بيوتيكي و استروئيد به مدت حداقل 6-4 هفته لازم است . چنانچه بيمار به درمان هاي داروئي و آلرژيك پاسخ ندهد نياز به جراحي دارد . هدف از جراحي باز كردن مجراي سينوسها و برقراري تهويه مناسب بيني و سينوس است . امروز با استفاده از اندوسكوپ به نحو موثري سينوزيتهاي مقاوم به دارو درمان مي شوند . گاهي برداشتن لوزه و لوزه سوم  كودكان مبتلا یه  سينوزيت مزمن را درمان  مي كند .

چگونه مي توان از بروز سينوزيت جلوگيري كرد

با اين كه نمي توان از تمامي سينوزيتها جلوگيري كرد ولي مي توان تعداد و شدت آن را كاهش داد . همچنين مي توان در برخي موارد از تبديل نوع حاد به مزمن جلوگيري نمود. چنانچه از مرطوب كننده ها استفاده شود علائم كاهش مي يابد فيلترهاي الكترواستاتيك كه به تجهيزات تهويه اي متصل مي شوند براي جلوگيري از ورود آلرژنها مفيدند . اگر بيماري مستعد به بيماريهاي سينوس است به خصوص اگر آلرژي داشته باشد بايد از سيگاريا هر گونه آلوده كننده هوايي اجتناب نمايد . مصرف الكل نيز باعث افزايش التهاب مخاط سينوسها مي گردد. در افراد مستعد همچنين شنا در استخر هاي با آب كلر دار باعث تحريك بيشتر مي گردد . اين افراد نبايد غواصي كنند برخي افراد كه در مسافرتهاي هوايي دچار درد در ناحيه سينوس ها مي شوند بايد در زماني كه سينوزيت حاد يا سرما خوردگي دارند از مسافرت اجتناب كرده و در بقيه موارد قبل از مسافرت از داروهاي دكونژستان استفاده گردد .

راههاي پيشگيري از  اعتياد در جوانان و جامعه

جوانان اصلي ترين قربانيان مواد مخدر هستند . اكثر جهان از اين نظر در وضعيت مشابهي قراردارند. چون جوانان. پويا و جستجوگرند. در مسيرشان هر راهي كه گشوده شود وارد شده  و به سرعت جذب ميشوند. چون جوانان آمادگي هر كاري را دارند حتي آنانكه صالح اند و با تعقل و انديشه دست به هر  كاري ميزنند نيز ممكن است از روي كنجكاوي به چنين راه هايي سري بزنند. در چنين اوضاع و احوالي است كه زمينه  سقوط و شرايط انحراف و فساد براي جوانان فراهم ميشود و آنان را در لبه پرتگاه و آغاز سقوط قرار ميدهد .

سوء مصرف مواد بدين معناست كه اگرچه فرد نسبت به مواد مخدر اعتياد ندارد بلكه آنرا مصرف ميكند و در مقايسه  با وابستگي ها؛ حالات خفيف تري نشان ميدهد . در اينجا اين سوال در ذهن جوان ما نقش ميبندد كه؛ اگر كسي مواد تعارف كرد چكار كنم ؟ جواناني كه درست فكر ميكنند هر تعارفي را كه مخالف با سلامتي خودشان ببينند به راحتي رد كرده و قاطع و محكم به آن ((نه )) ميگويند .اگر ما بتوانيم به دوستان خودمان(( نه )) بگوييم يك هنر است يا اين را قبول كنيم كه    (( نه)) گفتن ميتواند ما را در خيلي از جاها كمك كند .پس بايستي اين مهارت را در خود و جوانان تقويت كرده وهمراه با جوانان اين مهم را تمرين كنيم .

 .مواد اعتياد آور شامل موادي است كه روي مغز تاثير گذاشته و باعث هيجان ؛ افسردگي ؛ رفتار غير عادي و يا گيجي  در فردميكند و مصرف مكرر آن باعث وابستگي ميشود. چون عوارض سوء مصرف مواد به سرعت ظاهر نميشود در آغاز بعضي ها فكر ميكنند كه مصرف مواد خطر ناك نيست اما بايد بدانيم كه مواد اعتياد آور يك سم تدريجي است كه به مرور زمان اثرشان را ميگذارند از جمله سيگار كه بيش از4000 نوع ماده در سيگار شناسايي شده كه  400 نوع آن بيماريزا ميباشد و 40 نوع آن توليد سرطان ميكند

هيچ كس در دنيا نميتواند به فرد اطمينان دهد كه مصرف يكبار مواد فرد را معتاد نخواهد كرد اكثر جوانان ما با اين طرز تفكركه تفنني مصرف ميكنيم؛ ميخواهيم آزمايش كنيم ؛ كنجكاويم تا بدانيم چيه ؟ مصرف مواد را شروع كرده اند .هيچكس هم با مصرف روزهاي اول و دوم فكر نميكرد كه معتاد بشود . ما اصلاٌ معتادي را سراغ نداريم كه بخاطر معتاد شدن مصرف مواد را شروع كرده باشد پس اين همه معتاد از كجا آمده اند ؟

                               

تحقيقات در بسياري از كشورهاي دنيا نشان داده كسانيكه اعتقادات و پايبندي هاي ديني  و مذهبي عميق تري دارند از خطر مصرف مواد بيشتر در امان هستند . همچنين جواناني كه راحت تر باپدر و مادرشان حرف ميزنند و درد دل ميكنند

كمتربه آسيب هاي اجتماعي؛ انحرافات و مشكلات اخلاقي دچار ميشوند . لذا ارتباط جوانان با والدين بايد مستحكم شود تا جوان به راحتي بتواند  مسائل را با آنان در ميان گذاشته و از آنها راهنمايي بخواهد و اگر به هر دليلي اين ارتباط برقرار نشد( فوت يا غيره) از مشاور مدرسه بايستي مشورت بخواهد جوان ما بايد اين را بداند كه اطلاعات دوست او بيشتر از خود او نيست و تجربه هاي پدر و مادر و يا تخصص مشاور مدرسه را ندارد.

نتيجه گيري : 

معتاد ؛ قاچاقچي و مواد مخدر سه راس مثلث شوم اعتياد هستند براي مبارزه با اعتياد سه فرض مطرح مي شود :

فرض اول :كه يك راس اين مثلث يعني معتادان از سطح جامعه به كلي حذف شوند با توجه به اينكه دو راس ديگر آن وجود دارد معتادان جديدي در جامعه بوجود خواهد آمد.

فرض دوم: اگر كليه قاچاقچيان از سطح جامعه جمع آوري شوند بعلت وجود دو راس ديگر (معتاد و مواد مخدر) باعث ميشود كه قاچاقچيان جديد تري فعال  شوند .

فرض سوم : چنانچه مواد مخدر وجود نداشته باشد دو راس باقيمانده .يعني معتاد و قاچاقچي بدون وجود مواد مخدر بي اثر خواهد شد . در چنين حالاتي امكان موفقيت قطعي و متلاشي كردن مثلث خبيثه اعتياد ميسر خواهد شد آنهم با كمك مسئولين و سياست گذاران كلان جامعه كه ضمن ادامه مبارزات بي امان با قاچاق مواد مخدر ترتيبي اتخاذ نمايند  كه با تدبير هاي خاص؛ بخش كوچكي از هزينه هاي مبارزه با مواد مخدر را با استفاده از پتانسيل هاي محلي و كمك نيروهاي مردمي در زمينه هاي فرهنگي و ايجاد اشتغال و امكانات تفريحي و سرگرمي و فضاهاي آموزشي جهت نوجوانان و جوانان و بطور كلي محروميت زدايي منطقه شود تا شايد بجاي مبارزه يك بعدي از اين طريق نيز موفقيت هاي بيشتري دست يابيم .

   منابع :

1- راهنمای کاربردی سوء مصرف مواد وزارت بهداشت و درمان

2-متون آموزشی ÷یشگیری و درمان سوء مصرف مواد  نگارش سید عباس باقری یزدی و دکتر محمد تقی یاسمی

3- مجموعه های آموزشی برای جوانان و نوجوانان  انتشارات وزارت بهداشت و درمان

ليلاجهانتيغ كارشناس بهداشت مدارس