فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

ترک کنید ، چون می توانید

ترک کنید ، چون می توانید

خلیل شهریاری – مدیر گروه بیماریهای معاونت بهداشتی

کتابچه : ترک کنید چون می توانید – برنامه مصرف دخانیات و سلامت ویکتوریای جنوبی استرالیا

مترجم : علیه حجت زاده – نشر و چاپ صدا – نوبت چاپ : اول 1382

یک ریه بیمار که در اثر تار موجود در سیگار تغییر رنگ داده است :

 

آیا می دانید چرا می خواهید مصرف سیگار را ترک کنید ؟

افرادی که سیگار را ترک کرده اند می گویند روشن بودن دلایل برای ترک اهمیت دارد. در اینجا به تعدادی از دلایل مهم که مشخص شده است اشاره می کنیم :

مصرف سیگار کشنده است

هر ساله میلیون ها نفر به علت ابتلا به بیماری های ناشی از مصرف سیگار می میرند. از هر دو نفری که در طول عمر سیگار


 مصرف کرده اند، یک نفر به علت این عادت خواهد مرد. نصف این مرگ ها در میانسالی رخ می دهد.

سیگار پر از سم است

دود سیگار شامل 4000 نوع ماده شیمیایی است. در سیگار غیر از تار و نیکوتین، گاز منوکسید کربن( در دودهای خروجی ماشین نیز یافت می شود)، بخار آمونیاک (در مواد پاک کننده کف زمین هم یافت می شود)، ارسنیک (همچنین در سم موش یافت می شود) و کادمیوم (در باتری ها یافت می شود) وجود دارد. حداقل 43 نوع ماده شیمیایی موجود در دود سیگار شناخته شده است که سبب سرطان ریه،گلو، دهان، مثانه و کلیه می شود وبه بعضی از سرطان های دیگر نیز مربوط است .       

هیچ سیگار بدون خطری وجود ندارد .

نیکوتین ماده اعتیادآور موجود در سیگار است. مخلوط نیکوتین و گاز منوکسیدکربن در هر سیگار که به طور موقت مصرف می شود ،ضربان قلب و فشارخون را افزایش می دهد و روی قلب و عروق خونی فشار می آورد.این شرایط، زمینه حمله قلبی و سکته مغزی را فراهم می آورد و علاوه بر این، نیکوتین جریان خون و اکسیژن مصرفی اندام های فوقانی و تحتانی(دست ها و پاها)را کاهش می دهد و گاهی در بعضی از افراد سیگاری به قطع اندام منجر می شود .

تار از مواد شیمیایی زیادی مانند گازها و مواد سرطان زا ساخته شده است . تار ریه ها را مثل دوده در لوله دودکش بخار می پوشاند.

مصرف20 نخ سیگار در روز سبب جذب 210 گرم (یک فنجان پر) تار در سال می گردد. افراد سیگاری که از سیگارهای کم تار استفاده می کنند، ممکن است با پک های عمیق و بیشتری آن را جبران کنند و تار را عمیق تر وارد ریه ها کنند. تاثیر مصرف سیگار کم تار و کم نیکوتین در کاهش خطر بیماری قلبی ثابت نشده است ،گرچه ممکن است خطر بروز سرطان ریه کم کند .

هیچ مقدار بدون خطر برای مصرف سیگار وجود ندارد .

منوکسیدکربن گاز سمی است که جایگزین اکسیژن در خون می شودو مقدار اکسیژن عضلات ،مغز و سایر بافت های بدن را کاهش می دهد و در نتیجه منجر به فعالیت شدید بدن خصوصا" قلب می شود و به مرور زمان ،راه های هوایی متورم می شود و هوای کمتری داخل ریه ها می شود .

سیگار باعث بروز  بیماری می شود :

در واقع، مصرف سیگار انتخاب راهی برای مرگ تدریجی است و آسیب های ناشی از مصرف سیگار اغلب زندگی توام با رنج را با خود به همراه دارد و بعضی از این آسیب ها کشنده هم هستند .

آمفیزم : یک بیماری است که به تدریج کیسه های هوا و بافت ریه را می پوساند و سبب تورم راه های هوایی و تولید ترشحات مخاطی     (موکوس) می شود و بافت ریه ها نیز سخت می شود .افراد مبتلا به آمفیزم ،غالبا" دچار برونشیت عودکننده، مزمن و در نهایت نارسایی ریوی و قلبی می شوند. آسیب آمفیزم برگشت پذیر نیست و ترک سیگار فقط از آسیب بیشتر جلوگیری می کند. مرگ ناشی از این بیماری مثل غرق شدن تدریجی است. افراد سیگاری که مدت زیادی سیگار مصرف کرده اند، دچار درجات مختلفی از آمفیزم هستند.

سرطان ریه و سایر سرطان ها، در اثر تار موجود در دود سیگار ایجاد می شوند. در مردانی که سیگار مصرف می کنند ،احتمال مرگ ناشی از سرطان ریه نسبت به مردان غیرسیگاری ده برابر بیشتر است .

اغلب سرطان های ریه با جراحی از بین نمی روند و قربانیان در طول ماه های تشخیص فوت می کنند. مصرف سیگار همچنین سبب سرطان لب ،دهان ،گلو ،حلق ،حنجره و مثانه می شود و عامل خطر برای ایجاد سرطان های لوزالمعده ،معده ،دهانه رحم و کلیه ها است.

بیماری قلبی عروقی و سکته های مغزی، نیز در میان افراد سیگاری شایع تر از افراد غیرسیگاری است . مصرف سیگار با رسوب چربی در عروق خونی ،آنها را باریک و مسدود می کند و منجر به حمله قلبی،درد قلبی ،بسته شدن عروق سیاهرگ در پاها و سکته مغزی می گردد . با مصرف سیگار،خون و اکسیژن کمتری به دست ها و پاها می رسد و سپس باعث بیحسی و احساس درد می شود که به آن بیماری عروق محیطی می گویند .

دلایل مهم دیگر برای ترک سیگار

اعتماد به نفس : ترک سیگار یک مبارزه است .هنگامی که مصرف سیگار را ترک کنید، خواهید دانست که می توانید در یک کار سخت موفق شوید و کنترل زندگی خود را به دست آورید .

تناسب بدنی : مصرف سیگار، انجام ورزش را دشوار می کند و از فواید آن برای بدن می کاهد. افراد سیگاری نسبت به افراد غیرسیگاری بیشتر سرفه می کنند و درصد ابتلای آنها به سرماخوردگی بیشتر و زمان لازم برای بهبودی آن ها طولانی تر است .

پس انداز پول: با در نظر گرفتن مصرف روزانه 25 نخ سیگار،در نتیجه ترک سیگار،سالانه می توان مقادیر قابل توجهی پول را        پس انداز کرد .

زیبایی ظاهر : در اثر مصرف سیگار ،به علت کمبود اکسیژن ،پوست بدن خشک و خاکستری می شود. چین و چروک دور چشم ها و دهان خیلی زودتر پدید آمده و گسترش می یابد و فرد سیگاری نسبت به همسالان خود مسن تر به نظر می رسد. انگشتان نیز صدمه می بینند. مصرف سیگار، همچنین سبب ایجاد پلاک روی دندان ها می شود و تنفس را بدبو می کند .

باروری و وضع حمل: مردان سیگاری ممکن است به علت آسیب ایجاد شده در عروق آلت تناسلی، از ناتوانی جنسی رنج ببرند .اسپرم تولید شده در افراد سیگاری کمتر و غیرطبیعی تر است . زنان سیگاری در مدت طولانی تری باردار می شوند و احتمال سقط و یائسگی زودرس در آنان بیشتر از زنان غیرسیگاری است .

نوزادان : در مادرانی که طی دوران بارداری سیگار مصرف کرده اند ،احتمال تولد نوزاد نارس و مرده زایی بیشتر است و حتی ممکن است نوزاد آنان مدت کوتاهی پس از زایمان فوت کند احتمال خطر مرگ در خواب برای نوزاد در معرض دود سیگار بیشتر است .

کودکان : در کودکانی که والدین آنها سیگار مصرف می کنند ،در سال اول زندگی احتمال ابتلا به پنومونی و برونشیت و افزایش دفعات و شدت حمله های آسم بیشتر است .

چگونه سیگار را ترک کنیم

راه های زیادی برای ترک وجود دارد . برای هر فرد ،یکی از روش ها مناسب است . روشی را انتخاب کنید که بتوانید به آن عمل کنید :

- ترک یکباره و کامل : برای اغلب افراد،این موفق ترین روش است .یک روز سیگار مصرف می کنند،اما از روز بعد دیگر مصرف نمی کنند .

- ترک تدریجی :

الف – روش تدریجی : تعداد مصرف روزانه سیگار را کم کنید و هر روز آن را به نصف کاهش دهید تا به 5 نخ برسد و بعد آن را یکباره ترک کنید .

ب- روش تاخیری : مصرف اولین سیگار را با یک یا دو ساعت تاخیر در هر روز شروع کنید. مثلا" امروز تا ساعت 9 صبح سیگار نکشید و فردا تا ساعت 10 یا 11 و روزهای بعد همین طور با به تاخیر انداختن مصرف اولین سیگار ادامه دهید. ضمنا می توانید مصرف هر سیگار را هم 5 دقیقه به تاخیر بیندازید .اگر روش های ترک تدریجی را انتخاب می کنید، مطمئن باشید تاریخ ترک شما برای 8 تا 16 روز بعد از شروع تاخیر 1 تا 2 ساعته،تعیین می شود .

ج- آدامس و برچسب نیکوتین دار

اگر سیگاری قهاری هستید ،استفاده از برچسب ها یا آدامس نیکوتین دار در چند هفته یا چند ماه اول پس از ترک ممکن است شانس موفقیت شما را افزایش دهد . با وجود این ،بسیاری از سیگاری ها بدون استفاده از این مواد و یکباره توانسته اند سیگار را ترک کنند و موفق هم بوده اند . پزشک یا داروساز می تواند درباره چگونگی استفاده درست از آدامس یا برچسب توضیح دهد . 

[ ۱۳٩٢/۸/٢۱ ] [ ٧:٢٢ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]