فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

خانه ای دور از آلودگی

خانه ای دور از آلودگی

نویسندگان: سعیده صفرزایی[1]-حمیده صفرزایی[2]

منبع: دانستنیهای زیست محیطی برای زنان . فاطمه یاراحمدی . ترجمه  مجتبی خادمی-صدیقه ببران-فاطمه یاراحمدی-ایوب مرادخانیان .ویراستارعلمی:دکتراحمد باد کوبی . ویراستار ادبی:اسماعیل حمیدی . مشاور پزشکی:دکتر علی همتی . ناشرکتاب:سازمان حفاظت محیط زیست

با شناخت از عوامل آلوده کننده محیط خانه و راه های پیشگیری از این آلوده کننده ها می توانیم خانه ای دور از آلودگی داشته باشیم. بدین جهت در ادامه به مواردی از آلاینده های خانه اشاره می شود : 

جلوگیری از آلودگی آبها

آلوده شدن آب ها سلامت انسان و همه ی موجودات را به خطر


می اندازد. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی روزانه در جهان 50 هزار نفردر اثر بیماریهای ناشی از آب آلوده جان خود را از دست می دهند.

برای پیش گیری از آلودگی آبها چه باید کرد؟

از سموم حشره کش و سموم گیاهی حتی المقدور استفاده نکنید. در صورت لزوم فقط در حد نیاز از این سموم تهیه کنید تا پس مانده ای نداشته باشند. در صورت وجود سموم اضافی،آن را به کسانی که لازم دارند بدهید. سموم را هرگز در فاضلاب نریزید و ظروف سمی را در آب های جاری نشویید.

 مراقب باشید نفت، بنزین و روغن موتور وارد آب های سطحی یا سیستم فاضلاب نشود. ریختن این مواد روی خاک نیز می تواند موجب ورود آنها به آب های زیر زمینی شود.

به جای رنگ های روغنی از رنگ های پلاستیک استفاده کنید. رنگ های پلاستیک با آب رقیق می شوند و ضرر بسیار کمتری برای محیط زیست دارند. در صورت استفاده از رنگ ها باقی مانده رنگ را دور نریزید یا در فاضلاب خالی نکنید، چون به هر صورت موجب آلودگی محیط زیست می شود.

 

تینرها و حلال ها و جلادهنده ها را نیز به اندازه لازم بخرید. نگهداری باقیمانده این مواد در خانه خطرناک است زیرا هم قابل اشتعال است و هم به شدت قابل تبخیر. ریختن این مواد روی زمین نیز باعث آلودگی آب ها  می شود.

از پودر های رختشویی، مایعات ظرفشویی و پاک کننده ها و سفید کننده ها در حد لازم استفاده کنید. کف زیاد نمی تواند سبب تمیزتر شستن ظروف یا لباس ها باشد، بلکه وسیله ای است برای تولید فاضلاب بیشتر و آلوده تر و خطر بیشتر برای سلامت آب ها.

آلودگی هوای منزل

عامل اصلی آلودگی هوا نابودی جنگل ها و استفاده از سوخت های فسیلی در حمل و نقل و صنعت است.

قارچ ها و کپک ها در نقاط مرطوب خانه ها مانند حمام، دستشویی، آشپزخانه و زیر زمین یافت می شوند. قارچ ها روی همه مواد با منشا گیاهی یا حیوانی مثل چوب، پارچه، پس مانده صابون و... رشد می کنند. بوی نامطبوع دستمال و پارچه های مرطوب نشان دهنده ی وجود قارچ بر روی آنهاست. رطوبت یکی از عوامل بسیار مهم برای رشد قارچ است.

گردو غبار مهمترین عامل بروز حمله های آسمی است. گرد و غبار موجود در لابه لای موی سگ و گربه حامل عوامل بیماری هایی چون کیست هیداتیک و توکسوپلاسموز است.

برای مقابله با آلودگی های بیولوژیکی چه باید کرد؟

- با خشک نگهداشتن مکان هایی مانند حمام، دستشویی، آشپزخانه و زیر زمین می توانیم مانع رشد و تکثیر قارچ ها شویم. همیشه دستگیره و دستمال های آشپزخانه را تمیز و خشک نگه داری کنید.

- مراقب کابینت های چوبی آشپزخانه، خصوصا کابینت زیر ظرفشویی باشید. کابینت چوبی در صورت جذب آب مکان خوبی برای پرورش قارچ است.

- هنگام آب دادن به گلدان ها مراقب آب اضافی خارج شده از زیر گلدان باشید. آب زیاد موجود در زیر گلدان محل مناسبی برای رشد قارچ ها است.

- پس از حمام کردن پنجره حمام را باز کنید. این کار به خشک شدن حمام و وسایل موجود در آن کمک می کند. اگر حمام خیلی مرطوب است و امکان خشک شدن آن کم است وسایل شستشو را حتما در آفتاب و هوای آزاد خشک کنید.

- پوشال کولر به علت مجاورت همیشگی با رطوبت محل خوبی برای رشد قارچ است. پوشال ها را هر سال عوض کنید و در فصل استفاده نیز گاهی اوقات آنها را بررسی کنید.

- لباس یا پارچه مرطوب را مدت زیادی در ماشین یا سبد لباس چرک قرار ندهید.

- آشپزخانه، حمام و دستشویی بهتر است مجهز به هواکش های مناسب باشند. هواکش مانع ماندن هوای مرطوب در محل می شود.

- مراقب وسایل چوبی باشید، زیرا در نقاط مرطوب دچار کپک زدگی می شوند.

- پس مانده نان مناسب ترین محل برای رشد قارچ است. می توان پس مانده های نان را تا هنگامی که نرم هستند ریز ریز کرد و به پرندگان داد. در غیر اینصورت آنها را به صورت خشک نگه داری کنید.

- از نگه داری سگ و گربه در محل زندگی خود خودداری کنید. گرد و غبار موجود در لابه لای موی سگ و گربه از آلاینده های بیولوژیکی محیط زندگی است؛ زیرا سگ و گربه پس از دفع مدفوع، با لیسیدن بدن خود را تمیز می کنند. مدفوع این حیوانات حامل عوامل بیماری هایی مانند کیست هیداتیک و توکسوپلاسموز است که از طریق چسبیدن به موهای لیسیده شده یا به همراه گرد و غبار در خانه منتشر می شود. از این گذشته سگ و گربه با تکان دادن بدن خودگرده گیاهان، گرد و غبار آلوده به کود باغچه،گرد و غبار آلوده به میکروب های گوناگون معابر را در فضای خانه منتشر     می سازند.

 

- نگهداری پرندگان در داخل ساختمان به علت پراکنده شدن غبار پر و بال آنها می تواند عامل حساسیت های شدید و بیماری های عفونی تب زا باشد.

- حتی الامکان برای تمیز کردن خانه از جارو برقی استفاده کنید. در صورت استفاده از جاروهای دستی ابتدا آن را مرطوب کنید. اشکال این نوع جارو انتشار گرد و غبار در فضای زندگی است.

آلاینده های شیمیایی

تماس با مواد شیمیایی در مدت طولانی مدت منجر به از دست دادن تمرکز، حالت تهوع، آسیب کبد، کلیه و دستگاه عصبی       می شود.

برای مقابله باید چه کار کرد؟

- در ابتدا باید مشخصات روی بسته های مواد شیمیایی را به خوبی مطالعه و بعد آنها را خریداری کرد.به ترکیبات ماده و اخطارهای لازم در مورد آنها توجه کنید.

- از هر ماده ای در موارد مصرف ذکر شده بر روی بسته آن و براساس اطلاعات داده شده استفاده کنید. مثلا اگر روی بسته پودری نوشته شده بود برای پاک کردن وان، دستشویی و کاشی از آن برای پاک کردن جرم ظروف استفاده نکنید.

- از مواد شیمیایی در مکان هایی که به خوبی تصفیه می شوند استفاده کنید. به کار بردن پاک کننده های کلردار(مانند وایتکس و دیگر سفید کننده ها)در محوطه حمام و دستشویی که به خوبی تصفیه نمی شوند، بسیار خطرناک است.

- استفاده از توری برای جلوگیری از ورود حشرات بهتر از استفاده از حشره کش است.

- مواد شیمیایی را در بسته بندی هایی انتخاب کنیدکه امکان پاشیده شدن، نشت کردن و ریزش نداشته باشند.

بهتر است مصرف مواد شیمیایی را با به کارگیری روش های زیر کاهش داد:

- ترشحات و لکه ها را به سرعت تمیز کنید.

- پس مانده های غذا را به سرعت قبل از خشک شدن از روی ظروف پاک کنید.

- رطوبت های اضافی را در هر جای خانه سریعا کنترل کنید.     (آب های راکد، نشت لوله ها، چکه)

- ممکن است موادی به کار ببرید که ظاهرا بی خطر باشند، اما هر چیزی که تبخیر شده و وارد هوا شود، برحسب مقدار مصرف، روش مصرف، درجه سمیت آن و درجه حساسیت افرادی که با آن تماس دارند، می تواند عامل آلودگی هوا باشد.

- مواد خوشبو کننده هوا در واقع فقط سلول های بویایی را بی حس می کنند و الا تاثیری در رفع بوی بد ندارند. نظافت و تهویه مناسب بهترین راه برای رفع بوی ناخوشایند در محیط خانه است.

- رنگ های پلاستیک کم ضررتر از رنگ های روغنی هستند به این دلیل که با آب رقیق می شوند در حالی که در نقاشی با رنگ های روغنی بایستی از تینر و یا حلال های نفتی اسفاده کرد. این مواد تبخیر شده و هوا را آلوده می کنند.

- نقاشی با قلم مو بهتر از نقاشی با وسایل رنگ پاش یا اسپری های رنگی است. اسپری و پیستوله مقدار زیادی رنگ وارد فضا می کنند.

پس از نقاشی بایستی در و پنجره ها را کاملا باز گذاشت. تا رنگ زودتر خشک شده و هوای آلوده خانه کاملا تهویه شود.

- ذخیره کردن مواد سوختی خصوصا بنزین در محل زندگی به علت تبخیر آن موجب آلودگی هوا شده و احتمال آتش سوزی را نیز افزایش می دهد.

- در خشکشویی ها به جای آب و مواد پاک کننده معمولی برای پاک کردن لباس ها از، مواد شیمیایی استفاده می شود. باقی مانده این مواد بر روی لباس ها در خانه و محل نگه داری لباس به تدریج تبخیر می شوند. این مواد از آلوده کننده های هوای خانه هستند. حتی الامکان از خشکشویی لباس ها خودداری کنید.



[1] دانشجوی ترم دوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل

[2] کاردان بهداشت خانواده، مرکز بهداشتی درمانی امام حسن مجتبی(ع)

[ ۱۳٩٢/۱٢/٧ ] [ ۱:٢٦ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]