فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

عادات غذایی صحیح و نا صحیح مردم سیستان

عادات غذایی صحیح و نا صحیح مردم سیستان

به قلم :روح الله دهمرده کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی زابل

فَلْیَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ( سوره عبس آیه 24)

تغذیه سالم از گذشته نه تنها باعث سلامت جسم ومایه بقای انسان که موجب لذت و فرح بخشی روان است. غذا خوردن از بدو خلقت انسان علاوه برنیاز فیزیولوژیک به عنوان یک تفریح مطرح بوده و می باشد . در هر جامعه ای بنابه شرایط خاص جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی ، فرهنگی وحتی اعتقادی و.... عادات تغذیه ای گوناگون داریم .

در بسیاری از جوامع عادات غذایی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده تا جایی که گاها" جزء فرهنگ آن جوامع محسوب می شود. مردم منطقه سیستان نیز


 

 بنابر شرایط خاص وقدمت طولانی دارای عادات غذایی خاص می باشند که فرهنگ تغذیه ای این سرزمین را تشکیل داده است که بسیاری در دنیای پرسرعت و پرمشغله امروز رو به فراموشی رفته ویا گاها" بعضی عادات غذایی می توانند در زندگی امروزی  مضر باشند. شاید بد نباشد به برخی عادات غذایی نه چندان دور منطقه اشاره کنیم:

عادات صحیح

خوردن صبحانه تحت هرشرایطی

خوردن صبحانه باعث نشاط صبح گاهی، تامین انرژی وشادابی در طول روز می شود. همچنین باعث ایجاد حس دفع وتخلیه دستگاه گوارش از مواد زائد می شود و نیز موثر در جلوگیری از افزایش وزن می شود.

استفاده فراوان از میوه، سبزیجات و لبنیات تازه

مصرف میوه و سبزیجات منابع غنی ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیبر هستندکه جهت حفظ و تداوم سلامتی مورد نیاز روزانه می باشند.کلسیم موجود در لبنیات در کودکان باعث جلوگیری از نرمی استخوان، کندی رشد، جلوگیری از خرابی دندان ها ولثه می گردد. در بزرگسالان نیز جلوگیری بیماری شایع پوکی استخوان می شود .

استفاده از غذاهای طبیعی بومی محلی

 غذاهایی که از محصولات گیاهی تازه و بدون افزودنی تولید شده، ازجمله بورک، اوجیززک، تاساووی، تجگی، لندو، سوزی که باعث افزایش سلامتی وطول عمر مردم منطقه بوده است.

خوردن شام سبک در ساعات ابتدایی شب

مصرف شام سنگین و دیر هنگام می تواند باعث بروز مشکلاتی چون ریفلاکس معده، نفخ شکم، احساس پری و سنگینی معده شود. همچنین احتمال ابتلابه مشکلات قلبی عروقی را در کسانی که مستعد این بیماری هستند، افزایش می دهد. همچنین یکی از علل افزایش وزن بویژه چاقی موضعی شکم و پهلوهاست.

عادات ناصحیح

خوردن چای فراوان

خوردن چای فراوان به ویژه صبح ناشتا با معده خالی (موجب افزایش مشکلات معده وگوارشی، ریفلاکس و زخم معده)، همچنین صرف چای بلافاصله قبل و بعد از غذا که باعث کاهش جذب مواد مفید منجمله آهن غذا می شود .

زیاده روی در مصرف گوشت قرمز

سرانه مصرف گوشت قرمز در منطقه سیستان آنقدر زیاد است که  گاها" مردم منطقه را به خصیصه  مصرف گوشت فراوان می شناسند. که خود زمینه ساز افزایش اوره وکلسترول خون که منشاء بیماری های قلبی عروقی ، فشارخون ، چربی ، دردهای مفصلی و...می شود .

خوردن غذا باسرعت فراوان

یکی دیگر از عادت های غلط ، خوردن سریع وعجولانه غذا بویژه در مراسمات ومیهمانی ها ی گروهی می باشد ، که خود باعث چاقی مفرط ومتعاقب آن بیماریهای گوارشی ، دیابت و... می شود. غذا خوردن در فاصله زمانی20 الی30 دقیقه  باعث ایجاد احساس سیری ، قطع اشتها و جلوگیری از دریافت بیش از نیاز مواد غذایی ، لذت بردن از خوردن غذا ونشاط خواهد شد .

استفاده از غذاهای سرخ کردنی و پر چرب

در اغلب خانواده های سیستانی سرخ کردن اکثر مواد غذایی آنهم با روغن فراوان رواج زیادی دارد (گاها" قبل و بعد از آب پز کردن غذاها) که خود باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری های قلبی وعروقی ، بیماری های گوارشی و چاقی می شود.

به امید روزی که تمام عادات غذایی سنتی خوب و صحیح در منطقه بار دیگر احیاء گردد وعادات ناصحیص جای خود رابه عادات خوب ومفید بدهند.

"عقل سالم در بدن سالم  و بدن سالم در تغذیه سالم  پس سالم بخوریم تا سالم بمانیم "

[ ۱۳٩٢/۱٢/٧ ] [ ٢:٠۱ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]