فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

احيای قلبی وريوی

احیای قلبی و ریوی

احیای قلبی وریوی عبارت است از : تنفس به بیمار برای ارائه اکسیژن واعمال فشار روی قفسه سینه وقلب، جهت انتقال خون واکسیژن رسانی به ارگانهای حیاتی مانند مغز، قلب و کلیه . اگر این اقدامات در چهار تا شش دقیقه اول ایست قلبی انجام نشود ضایعات غیر قابل برگشت مغزی اتفاق می افتد . وسر انجام بیمار فوت خواهد کرد . احیای قلبی و ریوی نه تنها در حمله قلبی بلکه در غرق شدگی - خفگی - شوک الکتریکی ... می تواند نجات دهنده باشد . اقدامات احیای قلبی ریوی به اختصار به شرح زیر می باشد :

الف - اگر شخص بی حرکتی رادیدید :

اورا از نظر وضعیت هوشیاری کنترل کنید.

مصدوم را آهسته حرکت داده وصدا بزنید آیا خوب هستید

اگر پاسخی نداد از دیگران کمک بخواهید (اگر در دسترس باشند )

بلا فاصله با مرکز فوریتهای پزشکی(شماره تلفن  : 115 )  تماس بگیرید .

بیمار را برروی یک سطح صاف وسفت به پشت قرار دهید .

اگر فرد صورتش رو به زمین است در حالی که یک دست خود را در پشت گردن او قرار می دهید او را بچرخانید وسپس دستهای اورا در دو طرف بدن قرار دهید . ( قرار دادن بیمار در وضعیت صحیح حدود 4 تا10ثانیه طول خواهد کشید )

 ب - باز کردن راه هوایی

زمانی که بیمار هوشیاری خود را از دست می دهد زبان به عقب حلق رانده می شود و مسیر هوا از دهان وبینی به عقب وریه ها بسته می شود . برای باز کردن راه هوایی یک دست را بر بالای سر و پیشانی بیمار وانگشتان میانی دست دیگر را روی قسمت استخوانی فک در زیر چانه قرار بدهید سپس پیشانی را به سمت پایین و عقب و چانه را به سمت بالا بکشید

از انجا که زبان به فک تحتانی اتصال دارد این مانور زبان را از پشت حلق به بالا می راند ومعمولا" راههای هوایی باز می شوند

 ج-  کنترل تنفس

  در حالیکه سر بیمار در وضعیتی که گفته شد قرار داده شد تنفس بیمار را کنترل کنید گوش خود را در مقابل دهان بیمار قرار دهید وبه صدای تنفس گوش کنید.

همزمان توجه داشته باشید که آیا قفسه سینه بالا وپایین می رود وبازدم بیمار درگونه شما احساس می شود یا خیر . شما باید صدای تنفس ویا صدای برخورد هوا را با خود احساس کنید تا مطمئن شوید که تنفس وجود دارد یا نه . زیرا حرکات قفسه سینه چندان قابل اطمینان نیست . گاهی باز کردن راه هوایی خود باعث برقراری تنفس در بیمار می شود واگر تنفس خود به خود وفورا" شروع نشد مرحله بعدی را انجام دهید .(مرحله کنترل تنفس  3-5 ثانیه طول می کشد ) .

در حالی که سر بیمار با عقب وپایین متمایل است دست خود را در حالی که روی پیشانی بیمار قرار داده اید توسط دو انگشت شست و سبابه همان دست سوراخهای بینی بیمار را ببندید تا هوایی که شما به بیمار می دهید از این راه خارج  نشود سپس یک نفس عمیق بکشید دهان خود را کاملا باز کنید لبهای خود را دراطراف دهان بیمار قرار دهید به طوری که از این قسمت هم هوایی خارج نشود اگر بیمار دندان مصنوعی دارد ابتدا باید آن را خارج کرد حال با قدرت هوای سینه خود را خارج کنید اما نباید این کارها خیلی سریع انجام شود دهان خود را بردارید ویک با دیگر این کار را تکرار کنید هر نفس حدود 1-5/1 ثانیه باید طول بکشد ضمنا" در حین تنفس به بیمار ، به بالا رفتن و باز شدن سینه بیمار توجه داشته باشید . در فاصله هر تنفس ریه های بیمارباید ازهوا خالی شوند ودر همین زمان پایین آمدن قفسه سینه را خواهید دید اگر فکر می کنید هوایی که به داخل دهان بیمار وارد می کنید وارد ریه او نمی شود و قفسه سینه هم بالا وپایین نمیرود وضعیت سر بیمار را مجددا" کنترل کنید وسپس با تنفس به بیمار مطمئن شوید ولی اگر وضعیت تفاوتی نکرد باید تصور کرد که راه هوایی بسته شده است .

د- کنترل گردش خون

برای مشخص شدن این مسئله که آیا گردش خون وجود دارد یا نه باید نبض بیمار را کنترل کرد بهترین محل لمس نبض      شریان های کاروتید در هر دو طرف گردن می باشند ضمن اینکه سر بیمار را در همان وضعیتی که گفته شد قرار داده و دو انگشت دست دیگر خود را روی قسمت برجسته جلوی گردن قرار دهید و بعد آهسته انگشتان خود را در روی شیاری که در طرف گردن وجود دارد بلغزانید کمی فشار دهید . اگر نبضی احساس نکردید انگشتان خود را کمی جابه جا کنید حدس شما در مورد ایست قلبی تایید خواهد شد و باید ماساژ قلبی را برای حفظ گردش خون به ریه ها- قلب- مغزو دیگر ارگانها شروع کنید اگرنبض وجود داشته باشدانجام ماساژقلبی عوارضی را ایجاد خواهد کرد مرحله کنترل گردش خون نباید بیش از 5-10 ثانیه طول بکشد .

ه- با مرکز اورژانس115 تماس بکیرید

اگر نبض وجود داشت اما تنفس وجود نداشت به تنفس مصنوعی ادامه بدهید اما اگر نبضی وجود نداشت باید ماساژ قلبی هم انجام داد . اگر کسی در اطراف شما برای اطلاع دادن به مرکز اورژانس115 نبود خود خیلی سریع با آنجا تماس بگیرید وسپس به ادامه عملیات واقدامات احیا قلبی ریوی بپردازید .

نحوه ماساژ قلبی :

مصدوم را بر روی محل سفت به پشت بخوابانید وماساژ قلب را شروع کنید . از ماساژ قلب روی تشک وسطح نرم خودداری کنید

در صورت امکان لباسهای اضافی را از بالا تنه در آورید . در کنار مصدوم زانو بزنید . با استفاده از انگشتان دست قسمت جناق سینه را پیدا کنید کف یک دست خود را روی نیمه تحتانی استخوان جناق وبه اندازه پهنای دو انگشت بالاتر از زایده تحتانی جناق قرار دهید . انگشتان دست خود را به هم قفل کنید از تماس مستقیم انگشتان خود با قفسه سینه وفشار روی زایده تحتانی جناق خودداری کنید آرنجهای خودرا راست نگه دارید واز خم کردن آرنجها بپرهیزید . با استفاده از وزن خود به مدت نیم ثانیه به قفسه سینه فشار وارد کرده ونیم ثانیه استراحت بدهید فشار در حدی باشد که استخوان جناق 5/0تا5/2 سانتیمتر به پایین فشار داده شود این کار را به تناوب انجام دهید .

تعدادمناسب ماساژ 60- 80 بار در دقیقه است .

با شروع ماساژ قلب هر چه زودتر تنفس مصنوعی راشروع کنید .

در مواردی که احیای قلبی ریوی توسط یک نفر انجام می شود به ازای هر 15 ماساژ قلبی پی درپی دو تنفس مصنوعی داده شود واین کار به تناوب انجام شود . در مواردی که احیای قلبی ریوی توسط دو نفر انجام می شود به ازای هر 5 ماساژ قلبی نفر دوم یک بار تنفس مصنوعی می دهد هماهنگی بین امدادگرها مهم است تا موجب اتلاف وقت نشود .

دربرخورد بامصدومین بیهوش که نبض وتنفس ندارند وزمان حادثه نیز مشخص نیست بلافاصله عملیات احیا را شروع کنید در این موارد هرگز به دلیل گذشت زمان ومرگ فرد دست روی دست نگذارید .  در صورت توفیق یافتن در انجام احیای قلبی ریوی رنگ کبود مصدوم به حالت طبیعی برگشته مردمک چشمها تنگ شده ونبض شروع به تپیدن می کند وفرد هوشیار  می شود . در این شرایط عملیات احیا را متوقف کنید ولی مراقبت از مصدوم را تا رسیدن نیروهای امدادی ادامه دهید .

ماساژ قلبی در کودکان :

کودکان ونوزادان از نظر جسمی ضعیف بوده وهنگام ماساژ فشار کمتری به آنان وارد کنید . در کودکان با استفاده از کف یک دست می توانید به ماساژ قلب اقدام کنید در نوزادان می توانید از دو انگشت دست برای ماساژ استفاده کنید در کودکان ونوزادان به ازای هر پنج ماساژ قلبی یک تنفس مصنوعی داده می شود

گردآوری : محمدعلی سرابندی متصدی امور عمومی مرکز پوکک

[ ۱۳۸٦/٦/٢٧ ] [ ۱۱:٢٢ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]