فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

خود مراقبتی در خون دماغ

خود مراقبتی در خون دماغ

الهام دروهی

خون دماغ عبارتست از خونریزی از بینی در اثر آسیب عروق خونی (شریان ها و وریدها) در بینی . خونریزی بینی ممکن است از نواحی نزدیک سوراخ بینی


و یا نواحی عمقی تر داخل بینی منشاء بگیرد. این عارضه در همه سنین دیده می شود ولی شیوع آن در بزرگسالان دو برابر کودکان است .             
علایم شایع:          
- نشت خون از سوراخ بینی: اگر رگ آسیب دیده در نزدیک سوراخ بینی باشد، خون دفعی قرمز روشن است. اگر رگ آسیب دیده مربوط به مناطق عمقی تر داخل حفره بینی باشد خون دفعی ممکن است قرمز روشن یا تیره باشد.        
- احساس سبکی سر در اثر خونریزی زیاد از بینی
تندی ضربان قلب، کوتاهی نفس و رنگ پریدگی (تنها در موارد خونریزی زیاد)      
- سیاه رنگ شدن مدفوع در اثر خون بلعیده شده  
علل ایجاد خون دماغ :

- آسیب به بینی یا پولیپ های بینی (حتی آسیب ساده بینی ناشی از پاک کردن بینی )      
- عفونت بینی یا سینوس ها   
- وجود جسم خارجی در بینی            
- تب مالت ، مالاریا یا حصبه (تیفویید)   
- خشکی مخاط بینی به هر علت مثلاً در اثر رطوبت پایین هوا
آترواسکلروز؛ پرفشاری خون   
- افزایش استعداد خونریزی مرتبط باکم خونی آپلاستیک ، لوسمی ترومبوسیتوپنی یا بیماری های کبد.
عوامل افزایش دهنده خطر 
همه علل فهرست شده در بالا و :

بیماری هوجکین ؛ اسکوروی ؛ تب روماتیسمی ، اختلالات خونی ، از جمله لوسمی و هموفیلی، مصرف برخی داروها نظیر داروهای ضد انعقاد، آسپرین یا مصرف بلندمدت قطره های بینی ، تماس با محرک های شیمیایی و زندگی در ارتفاعات یا آب و هوای خشک   
پیشگیری
- از وارد آمدن آسیب به بینی تا حد امکان جلوگیری نمایید.  
- برای درمان علت زمینه ای اقدام نمایید.
- در صورت زندگی در ارتفاعات با آب و هوای خشک، مرطوب کردن هوای محل سکونت کمک کننده است .       
- از پاک کردن بینی با گوش پاک کن یا فین کردن با شدت خودداری کنید.       
- در صورت خونریزی مکرر بینی، از مصرف آسپرین خودداری کنید.
عواقب مورد انتظار          
علایم با درمان قابل کنترل است . خونریزی شدید مستلزم بستری شدن در بیمارستان بوده و معمولاً از یک اختلال زمینه ای نظیر بیماری های کبدی ، بیماری های خونی یا پرفشاری خون ناشی  می گردد. در این موارد اختلالات زمینه ای بیمار نیز باید درمان شوند.
عوارض احتمالی   
خونریزی شدید نیازمند تزریق خون:  
- بنشینید در حالی که سرتان به جلو خم شده باشد.          
- بینی خود را 5 دقیقه بدون وقفه با انگشتان فشار دهید. در طی این مدت با دهان نفس بکشید.         
- اگر خونریزی پس از توقف شدن دوباره عود کرد، این اقدام را تکرار کنید ولی این بار بینی را از هر دو طرف محکم به مدت 10ـ8 دقیقه فشار دهید. بینی را محکم فشار دهید تا سوراخ های آن مسدود گردد و این فرصت فراهم گردد که خون لخته شده و محل آسیب دیدگی رگ مبتلا را مسدود سازد.
- در همین حال می توانید از کمپرس سرد استفاده کنید.    
- از تخلیه بینی تا 12 ساعت پس از توقف خونریزی خودداری کنید زیرا ممکن است باعث کنده شدن لخته خون شده ، خونریزی عود نماید.
- از بلعیدن خون اجتناب کنید زیرا این کارممکن باعث دل آشوبه و عق زدن شده و این باعث ورود خون به داخل ریه ها گردد.
- برای جلوگیری از عق زدن از صحبت کردن اجتناب کنید.
مراقبت های طبی :          
- درمان فوری طبی در صورت ناموفق بودن اقدامات مراقبتی شخصی لازم خواهد بود. قراردادن گاز در داخل بینی به طور فشرده جهت جذب خون های دفعی ، متوقف شدن دفع قطره قطره خون از بینی و اعمال فشار برروی رگ آسیب دیده . درموارد خونریزی مداوم یا عود کننده ممکن است سوزاندن رگ درگیر لازم باشد.     
- جراحی (تنها برای موارد خونریزی شدید) برای بستن شریان مشروب کننده ناحیه خونریزی دهنده   
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید:   
- اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دچار خونریزی بینی      شده اند که با مراقبت شخص ذکر شده در بالا متوقف نشده است .
- بروز تهوع یا استفراغ پس از خونریزی بینی        
- بروز تب 3/38 درجه سانتیگراد یا بالاتر پس از گذاشتن گاز درون بینی به طور فشرده .

 

[ ۱۳٩۳/۱/٢٧ ] [ ٩:٠۱ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]