فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

آشنایی با بیمارستان‌های دوستدار کودک

آشنایی با بیمارستان‌های دوستدار کودک

تهیه وتنظیم:  لیلا جهانتیغ کارشناس کودکان معاونت بهداشتی زابل

نهضت جهانی راه‌اندازی بیمارستان‌های دوستدار کودک از سال  ۱۹۹۱میلادی معرفی شد که بر نقش کلیدی بیمارستان‌ها در ترویج تغذیه با شیر مادر تاکید می‌کند. همزمان کشور عزیزمان ایران نیز از سال۱۳۷۰برای ایجاد بیمارستان‌های دوستدار کودک تلاش می‌کند. تاکنون تعداد ۵۱۶ بیمارستان لوح دوستدار کودک گرفته‌اند. وظیفه خطیر پایش و ارزیابی مجدد و سالانه عملکرد بیمارستان‌های دوستدار کودک را


دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور به عهده دارند. بیمارستان امیرالمونین(ع) زابل از سال1371 بعنوان بیمارستان دوستدار کودک شناخته شده است و بیمارستان سید الشهداء(ع) در شهرستان زهک در سال92 مفتخر به دریافت لوح دوستدار کودک گردیده است.

اقداماتسادهو مهمیدر بیمارستان هایدوستدار کودکانجام  می شودتامادران،شیردهیموفقیداشتهباشند، پس  به مادران باید آموزش داد که  دردورانبارداریاطلاعاتیدرموردشیرمادرازکارکنانبهداشتی کسبنموده،درکلاسهایآموزشیشرکت کردهوبرایشیردهیعزمراجزمکردهوآمادهشوند.

 اینبیمارستانها:

- تاحدامکانازانجامسزارین،تجویزمسکنو آرامبخشاجتناب میکنند. مگراینکهازلحاظپزشکیضرورت داشتهباشد. پسباید به مادران آگاهی داد تا خودشان بدون دلیل داوطلبسزارین نباشند.

- تماسپوستباپوسترابلافاصلهبعد اززایمانبینمادرونوزادفراهممیکنند. ضروری است مادراننیزهمکاریکردهوتقاضایاینتماسرا داشتهباشند. چوناینتماسموجبگرمنگهداشتننوزادوشروعزودرستغذیهباشیرمادرمیشود. تغذیهباشیرمادرظرف ساعتاولتولدشروعشود.

پسازتولدلازماستکهکارکنانبیمارستاننوزادراخشککردهوبلافاصلهلخترویسینهمادرودرتماسپوستباپوست بامادرقراردهندومادرونوزادراباهمبپوشانندوحداقلبرایمدتیکساعتاینتماسراادامهدهندوازهر دومراقبتبعمل آورند.مادرظرفیکساعتپساززایماناولینشیردهیراشروعکندتااولینغذاینوزادآغوزباشد. درمادرانیکه سزارینشدهاماهوشیارندنیزهمیناقداماتصورتمیگیردامااگرمادربابیهوشیعمومیسزارینشدهباشد،بلافاصلهبعداز به هوشآمدنمادراینتماسبرقرارمیشودوشیردهیرامیتوانندشروعکند.

تماس پوست با پوست نوزادراگرممیکندودرجهحرارتبدنشسقوطنمیکند،سببآرامشمادر ونوزادمیشود،پیوندعاطفی مادر وکودک راتسریعوتسهیلمیکندواثراتمفیدآنبرتکامل شخصیتوتعادلروانیدرسالهایبعدیزندگیباقیمیماند. بعلاوهبه شروعتغذیهازپستانوبرقراریجریانشیرکمک        میکند،تنفسوضربانقلبنوزادرامنظممیکند،به خاطر آشنایینوزادبا میکروبهایبدنمادر،دفاعبدناوبهترمیشود،گریهنوزادکمتر واسترسوصرفانرژیکاهشمییابد،بهنوزاداجازهمی دهدپستانراپیداکندوآن رابگیردوخودششروعبهتغذیهنماید.

- نوزادرادرتمامشبانه روزدرکنار مادرقرارمیدهندکهبتواندبهراحتیوبااطمینانو امنیتباشیرمادرتغذیهشود.

- تغذیهانحصاریبا شیر مادرراتشویقمیکنندیعنیازدادنهرنوعمادهغذاییمثلآب، آبقندوشیرکمکیبهشیرخوارخودداری میکنند،مگراینکهضرورتپزشکیداشتهباشد. اینتغذیهانحصاریراتاپایان6ماهگیبایدادامهداد.

- براینوزادانیکهبهدلایلیامکانتغذیهمستقیمازپستانرا ندارند،شیردوشیدهشدهمادررابرحسبوضعیتمکیدنوبلعیدن اویابالولهمعدی،یاباسرنگ، قاشقوفنجانبهشیرخوارمیدهند. ازشیشهوپستانکاستفادهنمیکنند.

- به مادرانتوصیهمیکنندکهبهعلائمگرسنگیشیرخواربهموقعتوجهداشتهواورابراساسمیلوتقاضایشبطورمکرر( نهبرحسبساعت)تغذیهکنندتاتولیدشیرزیادشود.

- روشدرآغوشگرفتنوبهپستانگذاشتنصحیحشیرخواررابهمادرآموزشمیدهندکهبایدبخوبیرعایتشود.

- به مادران توصیه می شود پسازترخیصدرصورتبروزمشکلیدرشیردهیباکارکنان بیمارستانتماسبگیرند. آنانبرایحمایتازتغذیهشیرخواربا شیرمادروحلمشکلاتشیردهیکمکخواهندکرد.

- به سوالات رایج مادران دردوران شیردهی در بیمارستان های دوستدار کودک پاسخ داده می شود .

مهمترین اهداف ایجاد بیمارستان‌های دوستدار کودک عبارت‌ است از:

1- تقویت راهکارهای حفظ سلامت کودکان با کمک بیمارستان‌ها

2- تغییر روش‌های نادرست تغذیه شیرخواران در بیمارستان‌ها و زایشگاه‌ها از طریق اجرای ۱۰ اقدام مهم

3- توانمند ساختن و آماده کردن زنان برای تغذیه فرزندان شان با شیرمادر

4- ممنوعیت تبلیغات و توزیع رایگان شیرمصنوعی توسط شرکت‌های تولید و واردکننده در بیمارستان‌ها.

خلاصه اقداماتده گانه بیمارستان های دوستدار کودک

اقدام1: سیاست ترویج تغذیه با شیر مادر وجود داشته و در معرض دید کارکنان نصب شده باشد و برای اطمینان از ارتقای کیفیت خدمات پایش شود.

اقدام2: کلیه کارکنان به منظور کسب مهارت های لازم جهت اجرای سیاست فوق آموزش ببینند(18ساعت).

اقدام3: مادران باردار را در زمینه مزایای تغذیه با شیر مادر و چگونگی شیر دهی آموزش دهند.

اقدام4: به مادران کمک کنند تا ظرف نیم ساعت تماس پوست با پوست و ظرف یک ساعت اول تولد تغذیه نوزاد با شیر مادر را شروع کنند و در بخش اطفال برنامه تجویز دارو و انجام آزمایشات و اعمال جراحی طوری طراحی، که کمترین اختلال را در تغذیه از پستان مادر ایجاد نماید.

اقدام5: به مادران روش تغذیه با شیر مادر و چگونگی حفظ و تداوم شیردهی را (حتی هنگام جدا شدن از نوزاد خود) آموزش دهند و برای مشکلات شیردهی کمک و حمایت کنند.

اقدام6: به شیرخوران سالم زیر 6 ماه بجز شیر مادر، غذا یا مایعات دیگر (آب ،آب قند و....) ندهند.

اقدام7: برنامه هم اتاقی مادر و نوزاد را در طول شبانه روز اجراء کنند و در بخش های اطفال تسهیلات لازم برای اقامت شبانه روزی و نیازهای فیزیکی و عاطفی مادران را تامین نمایند.

اقدام8: مادران را برای تغذیه شیر مادر برحسب میل و تقاضای شیرخوار تشویق و امکان دوشیدن مکرر شیر و ذخیره آن وجود داشته باشد.

اقدام9: مطلقا از شیشه شیر و پستانک استفاده نکنند.

اقدام10: تشکیل گروه های حمایت از مادران شیرده را پیگیری و مادران را هنگام ترخیص به این گروه ها معرفی کنند.

[ ۱۳٩۳/٦/٢٩ ] [ ٧:٥٩ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]