فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

روش های کاهش وزن

روش های کاهش وزن:

تهیه کننده : مریم فردین کارشناس شبکه و بهداشت ودرمان شهرستان هامون

منبع :تغذیه و سلامت مردان، دکتر ترابی پریسا ، دکتر عبداللهی زهرا  ، ناشر اندیشه ماندگار ، چاپ اول  1391

1- اصلاح الگوی تغذیه

- هیچ یک از وعدهای غذایی اصلی به ویژه صبحانه را حذف نکنید

- از مصرف غذاهای پرانرژی حاوی مقادیر زیادی چربی و


کربوهیدرات (مواد شیرین و نشاسته ای) اجتناب کنید .

- حجم غذای مصرفی را در هر وعده کاهش دهید.

- روزانه 8-6 لیوان آب و مایعات بنوشید .

- با استفاده از میان وعده ها ،تعداد وعده های غذا در روز را افزایش داده وحجم هر وعده را کم کنید .

- ساعت ثابتی برای صرف غذا در وعده های مختلف روز داشته باشید0

- مصرف قند، شکر و غذاهای حاوی آنها مثل شیرینی جات، شکلات، آب نبات، نوشابه ها، شربت ها و آب میوه های صنعتی، مربا و عسل و000 را بسیار محدود کنید.

- نان مصرفی  باید از انواع تهیه شده از آرد سبوس دار باشد (مانند سنگک) و نان های فانتزی مثل انواع ساندویجی و باگت را کمتر مصرف کنید.

- حبوبات پخته مثل عدس و لوبیا  را در برنامه  غذایی خود بگنجانید.

- شیر  و لبنیات مصرفی را حتما" از انواع کم چرب انتخاب کنید .

- گوشت کاملا" چربی  گرفته، مرغ و ماهی بدون پوست مصرف کنید

- مصرف فرآورده های گوشتی  پرچرب مثل سوسیس، کالباس، همبرگر، کله پاچه و مغز را محدود نمایید.

- بیشتر  از گوشت های سفید خصوصا" ماهی به جای گوشت قرمز، استفاده کنید.

- مصرف زرده تخم مرغ را محدود کنید .

- میوه ها و سبزی ها را بیشتر به شکل  خام  مصرف کنید.

- به جای  آب میوه بهتر است خود میوه را مصرف کنید.

- غذا ها را بیشتر به شکل آب پز، بخارپز،کبابی یا تنوری مصرف کنید.

- از مصرف غذاهای پرچرب و سرخ شده پرهیز کنید.

- از مصرف انواع  سس، سالاد،کره، خامه، سرشیر و پنیر های پرچرب خودداری کنید.

- مصرف مغز دانه ها و دانه های روغنی مانند گردو، فندق، بادام، تخمه، پسته و زیتون را محدود کنید .

- مصرف غذاهای آماده ( فست فودها) و کنسروی را محدود کنید.

- بعد از کاهش وزن حفظ آن مهم است.  برای حفظ وزن، باید مراقب تعادل بین دریافت و مصرف انرژی باشید تا بتوانید وزن خود را در محدوده  مطلوب حفظ کنید.

2- فعالیت بدنی

فعالیت بدنی به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر سلامت تاثیر دارد به شکلی که کاهش فعالیت بدنی سبب افزایش وزن شده و افزایش فعالیت بدنی با بالا رفتن سوخت انرژی سبب تعادل وزن می شود. بنابراین فعالیت بدنی یک عامل  کلیدی برای حفظ وزن کاهش یافته، است .

ورزش علاوه بر کمک به تعادل وزن، در پیشگیری و درمان بیماری های قلبی– عروقی، سکته های قلبی و مغزی، فشار خون بالا، چربی خون بالا، دیابت، پوکی استخوان ، کمردرد، سنگ کیسه صفرا و بیماری های روحی– روانی موثر است. به طور مثال مطالعات نشان داده است که انجام فعالیت بدنی  همراه با رژیم غذایی مناسب نسبت به یک رژیم غذایی مناسب بدون فعالیت بدنی بیشتر در کاهش خطر بیماری های قلبی– عروقی موثر است. فعالیت  بدنی حجم چربی بدن را کم کرده  و از کاهش توده عضلانی که  غالبا" در طی کاهش وزن رخ می دهد جلوگیری می کند.

از طرف دیگر ورزش سبب افزایش کیفیت زندگی، کاهش عوارض سالمندی، لذت بردن از زندگی، افزایش توان خلاقیت، کمک به کاهش هزینه های زندگی و در نهایت کاهش مرگ و میر می شود. فعالیت بدنی مناسب زمانی است که با شدت متوسط بوده و به مدت 30 الی 60 دقیقه در روز و در بیشتر روزهای هفته یا ترجیحا" تمام روزها انجام گیرد. به عنوان مثال پیاده روی تند، دویدن آرام، دوچرخه سواری و شنا بر اساس شرایط جسمانی فرد از ورزش های مناسب و تاثیر گذار بر آمادگی قلب و ریه در این مورد هستند.

3- درمان دارویی

درمان دارویی برای چاقی در صورت نیاز باید با نظر پزشک انجام شود. بیماران تحت درمان باید بطور منظم برای تعیین تاثیر دارو و تداوم درمان، تحت نظر و مراقبت پزشک قرا گیرند و در کنار مصرف دارو، شیوه زندگی (الگوی مصرف و تحرک) خود را تغییر دهند. دارو درمانی در موارد خاصی توصیه می شود از جمله برای افراد چاق (دارای نمایه توده بدنی30 و بیشتر) با یا بدون داشتن هیچ عامل خطر مرتبط با چاقی و افراد دارای نمایه توده بدنی 27 و بیشتر با داشتن 2عامل خطر مرتبط با چاقی (مانند چربی خون بالا و فشار خون بالا) که بعد از سه ماه رعایت رژیم غذایی و ورزش، تغییری در وزن آنها ایجاد نشده باشد.

داروها از طرق مختلف باعث کاهش وزن می شوند ولی  همه افراد به دارو درمانی پاسخ نمی دهند. هرگز به توصیه های نا آگاهانه دوستان و آشنایان هیچ نوع فرآورده ای حتی فرآورده های گیاهی را با ادعای   بی ضرر بودن استفاده نکنید زیرا طبیعی بودن ترکیبات گیاهی، با  ادعای بی ضرر بودن ترکیبات گیاهی دلیل بر بی خطر بودن آ نها نیست. حتی ترکیبات گیاهی  ممکن است دارای عوارضی بوده  و یا در افراد خاص مصرف آنها محدود و یا ممنوع باشد.

4- درمان جراحی

روش هایی  همچون برادشت قسمتی از معده  و یا استفاده از حلقه در معده فقط برای چاقی های مفرط و با نظر پزشک جراح صورت        می گیرد. در واقع افراد 18تا 55 سال که نمایه توده بدنی آنها  بالای35 باشد مناسب برای این عمل جراحی هستند. بیماران باید از سلامت کامل جسمی و روحی – روانی برخودار بوده و مبتلا به بیماری قلبی– عروقی حاد و بیماری های مزمن و عفونی نیز نباشند.

با توجه  به اینکه در بسیاری از موارد  این شیوه ها بر گشت پذیرند دخالت جراحی برای درمان چاقی برای افراد خاص و تعداد محدودی توصیه می شود. باید توجه داشت حتی در صورت انجام عمل جراحی پیروی از رزیم غذایی مناسب و افزایش فعالیت بدنی ضروری است.

[ ۱۳٩۳/٦/٢٩ ] [ ۸:٠٩ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]