فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

مراقبت های روانی- اجتماعی( Psycho-Social) در دوران باروری

مراقبت های روانی- اجتماعی( Psycho-Social) در دوران باروری

هدف : آشنایی مخاطبین با ابعاد مراقبتهای روانی  در دوران باروری

زهرا نیک روی سیاسر، زهرا رضایی کهخا- گروه بهداشت خانواده، معاونت بهداشتی  

منابع: درسنامۀ طب پیشگیری و پزشکی اجتماعی ،پارک 2002 ، جلد اولکتاب جامع بهداشت عمومی، فصل 11 دکتر فاطمه رمضان زاده، دکتر مامک

با عنایت به این امر که حدود نیمی از جمعیت جهان را زنان، این قشر آسیب پذیر تشکیل می دهند و سلامت آنها تضمین کننده سلامت کودکان و همچنین ضامن سلامت خانواده هاست لذا توجه به سلامت روان حائز اهمیت فراوانی خواهد بود. تطابق و تعامل فرد با محیط، سلامت روان او را تأمین می سازد.

انسانی روان سالم خواهد داشت که بخوبی خویشتن را با شرایط محیط بیرون وفق دهد و به یک سازگاری و توازنی با خارج از وجود خود برسد از آنجایی که انسان از ابعاد مختلف فیزیولوژیک، بیولوژیک، اجتماعی، عاطفی، هیجانی و...


تشکیل شده است لذا عوامل گوناگونی چون مسائل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و...  می تواند این سازگاری را برهم زند و موجب بروز اختلال و بیماری روانی گردد.

نتایج تحقیقات حاکی از آن است که شیوع اختلالات روانی بین دو جنس یکسان نیست.

برخی بیماری های مختل کننده سلامت روان چون افسردگی و اضطراب در زنان بیش از مردان دیده می شود.

نقش های متعدد و متنوع زن در جامعه، همچنین تضاد در ایفای این نقش ها باعث ایجاد تنش های روانی در او می شود.

توانمندسازی زنان در جامعه و بهبود شرایط و مقام آنها از عوامل فردی دستیابی به سلامت روان در آنان است.

یکی از علل لزوم توانمندسازی زن، تبعیض و عدم برابری زن و مرد است. برقراری عدالت اجتماعی و جنسیتی علاوه بر ایجاد آرامش و تعادل روانی موجب توانمندسازی زنان نیز می شود.

از دیگر عوامل مؤثر در توانمند کردن زن ها ایجاد امکان تحصیل و افزایش سطح تحصیلات آنها است. چرا که بیسوادی، عدم آگاهی و یا حتی آگاهی ناقص آسیب پذیری زنان را در برابر شرایط اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی، افزایش می دهد و لطمات زیادی را به دختران، زنان و خانواده های آنان   می زند.

متاسفانه همچنان نگرش های سنتی جانبدارانه جنسیتی در سراسر جهان، فرصت های آموزشی برابر را از دختران سلب می کند و به افتراق مابین دو جنس دامن می زند، اکنون 600 میلیون زن بیسواد در دنیا بسر می برد (حدود 2 برابر مردان)، از اینرو ایجاد امکانات و تسهیلات جهت دستیابی کلیه دختران و زنان به خدمات آموزشی و تحصیل به منظور برآوردن نیازهای اولیه و اساسی انسانی بر متولیان امر به بهداشت واجب است.

فقر و ناتوانی اقتصادی در میان زنان به نوبه خود بر وضعیت اجتماعی و بهداشتی آنان تأثیر منفی دارد.

زنان فقیر در برآوردن نیازهای اولیه تغذیه ای، بهداشتی، درمانی و حتی آموزشی خود ناتوان هستند این سیر نزولی به حذف زنان از فرآیند تصمیم گیری های مؤثر در زندگی خانوادگی و اجتماعی آنها می انجامد .

حق مالکیت و تصمیم گیری اقتصادی و داشتن منبع درآمد جزو حقوق مسلم زنان است.

سیاستمداران و متولیان امر بهداشت موظف به ارائه راهکارهایی جهت فقرزدایی زنان و ایجاد امکانات و تسهیلات اقتصادی و اشتغال برای زنان هستند که عبارتند از:

- ایجاد امکان اشتغال برای زنان

- ایجاد امکان دسترسی به منابع و بازار تجارت.

سلامت روان مستلزم داشتن جسمی سالم است زنان حق دارند از بالاترین سطح قابل حصول سلامت جسمانی و روانی برخوردار شوند.

افزایش دسترسی زنان به اطلاعات، مراقبت ها و خدمات بهداشتی و درمانی با کیفیت مناسب با توانایی مالی آن ها باید از اهداف استراتژیک سیستم بهداشتی حاکم بر هر جامعه ای باشد.

در این راستا سازمان جهانی بهداشت بکارگیری مجموعه فعالیت های مدیریتی را جهت استفاده مردمی ازخدمات بهداشتی واجب می داند. این فعالیت ها عبارتند از :

- سوق دادن تحقیقات بهداشتی به سوی افزایش کاربرد مراقبت های اولیه بهداشتی برای زنان

- ظرفیت سازی در مدیریت برای بهبود کیفی مراقبت های اولیه بهداشتی، با هدف قرار دادن زنان خانواده ها ومردم بویژه در مناطق محروم

- بهبود کیفیت خدمات پرستاری در سطح جامعه با توجه به این نکته که پرستاران بزرگترین گروه حرفه ای در بخش بهداشت هستند.

- ترویج و حمایت از برنامه های شهر سالم و روستای سالم با استفاده از شرکت طیف وسیعی از مردم و گروه های زنان در نواحی مختلف

- توانمندسازی نیروی انسانی و بهبود برنامه های توانبخشی برای عموم خصوصاً زنان سرپرست خانواده، دختران نوجوان و زنان سالمند

- کاهش موارد مصدومیت در خانه برای تقلیل هزینه های بهداشتی و اجتماعی  اقتصادی این گونه مصدومیت ها، بویژه برای مادران و کودکان

- حمایت از ایجاد یک سیستم نظارت و ارائه گزارش کشوری از وضعیت بهداشتی زنان .

[ ۱۳٩٤/۱/۱٦ ] [ ٧:۱۳ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]