فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

پیشگیری از سوختگی

پیشگیری از سوختگی

تهیه کننده : محدثه عارفی –دانشجوی رشته روانشناسی عمومی

برگرفته از : کتاب راهنمای مقابله با سوختگی – تدوین : دکتر نسرین آژنگ ، دکتر نصرت الله بدوحی- نوبت چاپ اول – 1385 – ناشر مرکز مدیریت بیماریها

سوختگی ضایعه جبران ناپذیری است که همه روزه تلفات جانی و مالی فراوان بر جای می گذارد. بیش از90 درصد سوختگی ها بر اثر بی احتیاطی و سهل انگاری به وجود می آید و تنها راه مقابله با آن توانمندسازی مردم برای پیشگیری از بروز عوامل ایجادکننده سوختگی است. سوختگی تنها منجر به آسیب جسمانی نمی شود بلکه


تأثیرات روحی و روانی شدیدی را در بیمار سوخته و خانواده وی به جا می گذارد.

انواع سوختگی ها :

حرارتی: آسیب های سوختگی در اثر گرمای زیاد ناشی از شعله یا اجسام داغ به وجود می آید و مهمترین و شایع ترین نوع سوختگی سنین متوسط است.

مایعات داغ: بعلت آب جوش، چای، غذای داغ و اکثراً در کودکان اتفاق می افتد.

شیمیایی: در اثر تماس با مواد شیمیایی ( مواد اسیدی و قلیایی ) اشکال مختلفی از ضایعات پوستی و تنفسی خواهد شد.

الکتریکی: شدت سوختگی بستگی به ولتاژ، آمپراژ و نوع جریان الکتریکی      (جریان مستقیم یا متناوب) مدت زمان تماس و سطح تماس دارد. بدیهی است هر چه ولتاژ و آمپراژ بالاتر باشد و مدت زمان تماس بیشتر باشد ضایعات بیشتر است. یکی از خطرات مهم جریان الکتریکی، وقفه تنفسی در هنگام وقوع حادثه است که احیاء قلبی تنفسی فوری در محل را ایجاب می کند.

سوختگی با اشعه (رادیاسیون): قسمت مرکزی سلول را نابود می کند و قدرت ترمیم آن از بین می رود. عوارض دراز مدت به صورت بیماری های بدخیم مثل سرطان خون ظاهر می شود. در کسانی که با اشعه x کار می کنند آسیب های پوستی ناشی از اشعه شایع است.

روش های پیشگیری از سوختگی :

بچه ها نمی دانند که آب و سایر مایعات داغ خطرناکنند، فنجان چای یا قهوه داغ، آب داغ حمام و .... می توانند سوختگی های شدیدی در کودکان ایجاد کنند. این سوختگی ها می تواند به بستری شدن طولانی مدت و حتی مرگ کودکان منجر شود، پس باید پیشاپیش مواظب وقوع این حوادث تهدیدکننده از جمله موارد ذیل باشیم و درصورت امکان از بروز آنها پیشگیری کنیم:

پیشگیری از سوختگی با مایعات داغ، پیشگیری از سوختگی با آب حمام، پیشگیری از سوختگی با اشیاء داغ، پیشگیری از سوختگی با آتش، پیشگیری از برق گرفتگی، پیشگیری از سوختگی شیمیایی، پیشگیری از سوختگی چشم، پیشگیری از سوختگی تنفسی و پیشگیری از خودسوزی.

کمک های اولیه در سوختگی

تعریف کمک های اولیه: کمک های اولیه شامل اقداماتی است که هنگام وقوع حوادث برای پیشگیری از مرگ، صدمات بیشتر، جلوگیری از بروز عوارض حادثه و کاهش درد و رنج مصدوم بیش از رسیدن پزشک و یا انتقال وی به مراکز درمانی به عمل می آید.

وسایل جعبه کمک های اولیه : گاز استریل، باند، سنجاق، چسب، قیچی، مواد ضدعفونی کننده، پنس، پنبه، آینه، چراغ قوه، دماسنج، فشارسنج، آتل، سرم فیزیولوژی، سرنگ و آبسلانگ.

وظایف در امداد رسانی به مصدومین: برخورد مناسب با حادثه و مصدوم توام با آرامش و سرعت عمل، معاینه و ارزیابی مصدوم، اقدامات درمانی و ارجاع مصدوم به بیمارستان.

ارزیابی علائم حیاتی : قبل از انجام اقدامات لازم برای نجات مصدوم، باید علائم حیاتی وی را ارزیابی کنید. در ارزیابی باید موارد ذیل در مصدوم مورد معاینه قرار گیرد : سطح هوشیاری، نبض، تنفس، و فشارخون.

اقدامات اساسی برای کمک های اولیه در سوختگی

اقدامات ذیل را به ترتیبی که ذکر شده، انجام دهید :

- وضعیت عمومی مصدوم را بررسی کنید. ابتدا از باز بودن راه های هوایی و تنفس صحیح اطمینان حاصل کنید. سر مصدوم بیهوش را به عقب بکشید تا زبان موجب انسداد راه های هوایی نشود.

- اگر مصدوم نفس نمی کشد و نبض ندارد عملیات احیاء (تنفس مصنوعی همراه با ماساژ قلبی) را در مورد او انجام دهید.

- اگر مصدوم دچار خونریزی یا شوک شده است اقدامات مربوط به کمک های اولیه در خونریزی و شوک را انجام دهید.

- لباس مصدوم را که مربوط به عضو سوخته بدن اوست در آورید. اگر لباس به پوست چسبیده است لباس را از پوست جدا نکنید بلکه لباس را از دور تا دور محل چسبیده قیچی کنید.

- ساعت، گردنبند، دستبند، انگشتر، کمربند و کفش های مصدوم را درآورید.

- ناحیه سوخته را با آب سرد شست و شو دهید و بدین طریق آن را خنک کنید.

هشدارهای ذیل را بخاطر داشته باشید :

- هرگز پماد، روغن، کره، سیب زمینی، خمیردندان و ... را روی ناحیه سوخته نمالید.

- هرگز چسب زخم روی ناحیه سوخته نزنید.

- هرگز تاول های سوختگی را نترکانید و پوست ور آمده ناحیه سوخته را نکنید.

- به سطح ناحیه سوخته دست نزنید زیرا احتمال عفونت افزایش می یابد.

- بنابراین پیشگیری از عفونت در بیمار سوخته یک امر حیاتی است. عفونت می تواند وضعیت مصدوم را بسیار وخیم تر نماید.

- هرگز از یخ برای سرد کردن ناحیه سوخته استفاده نکنید، این کار سوختگی ناشی از سرما را نیز به ضایعه اضافه می کند.

- در سوختگی های درجه3، نباید با آب سرد شست و شو دهید فقط باید موضع را با پوشش استریل بپوشانید.

کمک های اولیه در سوختگی شیمیایی چشم :

- چشم مصدوم را به یکی از روش های زیر شست و شو دهید:

الف– جشم آسیب دیده را به مدت ده دقیقه زیر جریان آرام آب سرد شست و شو دهید.

ب– از مصدوم بخواهید چشمهایش را داخل یک ظرف آب باز و بسته کند.

ج –  مصدوم را بنشانید یا بخوابانید به طوری که سرش به عقب خم و به سمت چشم آسیب دیده متمایل شود. چشم آسیب دیده را باز کنید و به آرامی آب تمیز را با قطره چکان یا بطری روی چشم بریزید.

- با یک پوشش استریل چشم را به صورت شل ببندید.

- مصدوم را به بیمارستان ارجاع دهید.

 

[ ۱۳٩٤/۱/۱٧ ] [ ٦:۳٢ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]