فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

مشکلات شایع در نوجوانان

مشکلات شایع در نوجوانان

الهام رشید نسب کارشناس بهداشت محیط

منبع: کتاب تغذیه در خانواده تالیف فاطمه کوپایه سال انتشار1386

چاقی

یکی از مشکلات بهداشتی مهم در نوجوانی چاقی است که در دوره های بعدی زندگی نیز فرد را رنج می دهد. افرادی که در نوجوانی چاق هستند در بزرگسالی بیشتر در معرض بیماری های مزمن مانند بیمارهای قلبی، سرطان، التهاب مفاصل و دیابت خواهند بود. همچنین اضافه وزن در دوران نوجوانی می تواند سبب افزایش مرگ و میر شود.

چاقی، سلامت  روانی را نیز تهدید می کند. ممکن است نوجوان چاق دچار افسردگی شود و نیز اعتماد به نفس او کاهش یابد. بهترین راه برای پیشگیری و یا از بین


بردن اضافه وزن، افزایش فعالیت، ورزش و نیز تغییرات رژیم غذایی تحت نظر متخصص تغذیه است.

اکنه

نیمی از جوانان از ضایعاتی مانند آکنه (جوش های غرور جوانی) شکایت دارند. آکنه درجات مختلفی دارد و با اثر هورمون تستسترون بر روی غده های چربی آغاز می شود و با عواملی مانند استرس و دوران عادت ماهانه افزایش می یابد. مطالعات دقیق نشان می دهد که ارتباط چندانی میان غذاها و بروز آکنه در صورت وجود ندارد. احتمال دارد مصرف زیاد مواد غذایی حاوی روغن یا قند بروز آکنه را تشدید کند. توصیه می شود در صورتی که پس از خوردن غذایی خاص احساس کردید جوش ها شدیدتر شده است، از خوردن آن غذا خودداری نمایید. همچنین تحقیقات نشان داده است که کمبود ویتامین های E ، A و ماده معدنی روی، با بروز آکنه ارتباط دارد.

بی اشتهایی عصبی

این بیماری اغلب در دختران جوان دیده  می شود، اما پسرها نیز به آن مبتلا می شوند، با اینکه معمولا لاغر هستند، اما تصور بدنی نادرستی از خود دارند و خود را چاق تصور می نمایند. در جوامعی که اندام لاغر، ارزش به شمار می رود، ممکن است افراد، بویژه دختران جوان به این بیماری دچار شوند. در این حالت فرد با اینکه گرسنه است، رغبتی به غذا خوردن ندارد و همچنین با استفراغ عمدی، ملین ها و ورزش بیش از حد، وزن خود را کم می کند. سوء تغذیه، پوکی استخوان، کم خونی، ریزش مو، رویش موی کرک مانند در صورت و بدن، کاهش فشار خون، توقف قاعدگی در زنان و افسردگی از عوارض این بیماری است.

پرخوری عصبی

این بیماری بیشتر در خانم ها، دختران جوان و کسانی که داشتن اندام مناسب برایشان مهم است، دیده می شود. نسبت این بیماری در دختران به پسران بیشتر است. اکثر این افراد چاق نیستند و اندامی معمولی دارند، اما ترس از چاقی باعث می شود که بعد از غذا خوردن احساس گناه کنند. بیمار معمولا به سرعت و مخفیانه غذا می خورد و سپس با استفراغ، استفاده از داروهای ملین یا دیورتیک (ادرار آور)، سعی می کند خود را از احساس گناه رها نماید. سوء تغذیه، بیماری های دندان و لثه، زخم معده، مشکلات قلبی- عروقی و کلیوی و اختلالات قاعدگی از عوارض این بیماری هستند.

 در بی اشتهایی و پرخوری عصبی مشورت با متخصص تغذیه و نیز در صورت لزوم استفاده از داروهای ضدافسردگی با تجویز پزشک می تواند مفید باشد.

کم خونی ناشی از فقر آهن

کمبود آهن در میان بسیاری از دختران در سال های نوجوانی و بزرگسالی وجود دارد. خونریزی در مدت عادت ماهیانه آهن بدن را کاهش می دهد. برای جلوگیری از کم خونی ناشی از فقر آهن در رژیم غذایی خود از مواد غذایی غنی از آهن مانند انواع گوشت ها به خصوص گوشت قرمز، جگر، ماهی، زرده تخم مرغ، سبزی های برگ سبز و حبوبات استفاده کنید. استفاده از منابع غذایی ویتامین Cهمراه غذا باعث می شود جذب آهن به ویژه از منابع گیاهی افزایش یابد. موادی مانند انواع سبزی های تازه، فلفل سبز، گوجه فرنگی، کلم، میوه های تازه به خصوص پرتقال، لیمو و سایر مرکبات مقدار زیادی ویتامین C دارند. یک ساعت قبل و دو ساعت بعد از غذا به ویژه غذاهایی که آهن دارند چای ننوشید. مصرف نوشابه های گازدار جذب آهن را کاهش می دهد. به علاوه برخی آلودگی های انگلی می توانند باعث کم خونی شوند.

راهنمای غذای روزانه برای نوجوانان

گروه غذایی

تعداد واحد مورد نیاز

دختران

پسران

شیر و لبنیات

3

3

سبزی ها

4

5

میوه ها

3

4

نان و غلات

9

11

گوشت ها، حبوبات، تخم مرغ و مغزها

6

7

چربی ها و قندهای ساده

توصیه می شود مصرف این گروه تا حد امکان محدود شود.

 

[ ۱۳٩٤/۳/٥ ] [ ٥:۳۱ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]