فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

مروری اجمالی بر امنیت غذایی استان سیستان و بلوچستان

مروری اجمالی بر امنیت غذایی استان سیستان و بلوچستان

تهیه و تنظیم: نعیمه گنجعلی

منبع: گزارش نهایی سند ملی تغذیه و امنیت غذایی کشور

به دلیل ضروری بودن تغذیه مناسب برای تامین سلامتی و با توجه به اهداف برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی کشور، سند ملی تغذیه و امنیت غذایی کشور به منظور ارتقای شاخص های تغذیه و امنیت غذایی از طریق همکاری بین بخشی(دانشگاه علوم پزشکی، اداره کل جهاد کشاورزی، اداره کل صنعت، معدن و تجارت، معاونت اجتماعی استانداری، صدا و سیمای استان، اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی) تدوین شده است که در آن


 واژه هایی همچون امنیت غذایی(Food Security)، ایمنی غذایی(Food Safety) و امنیت تغذیه(Nutrition Security) بکار برده شده است که هر کدام دارای تعاریف ذیل می باشند:

  • امنیت غذایی (Food Security):  امنیت غذایی عبارت است از دسترسی فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی همه افراد، در تمام اوقات، به غذای کافی، ایمن و مغذی. غذاهایی که رجحان غذایی و نیازهای مربوط به رژیم غذایی شان را برای یک زندگی سالم و فعال برآورده می سازد.

  • ایمنی غذایی(Food Safety): حفظ و نگهداری غذا از هر آلودگی که مضر به سلامتی مصرف کنندگان است

  • امنیت تغذیه(Nutrition Security): عبارت است از دسترسی فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی همه افراد، در تمام اوقات، به غذای کافی، ایمن، مغذی با جذب و بهره مندی موثر سلولی. غذاهایی که رجحان غذایی و نیازهای مربوط به رژیم غذایی شان را برای یک زندگی سالم ، فعال و شاد  برآورده می سازد.

    شاخص های جهانی وضعیت امنیت غذایی را به مناطق بسیار امن غذایی، امن غذایی، نسبتا امن غذایی، نسبتا نا امن غذایی، نا امن غذایی و بسیار نا امن غذایی تقسیم می کنند. در این تقسیم بندی  استان سیستان و بلوچستان در منطقه ی بسیار ناامن غذایی قرار می گیرد.

    بر اساس رتبه بندی شاخص ها در ایران به ترتیب 7 استان نا امن غذایی (سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کهگیلویه و بویر احمد، کرمان، بوشهر، ایلام و خوزستان) وجود دارند که اولین رتبه مربوط به استان سیستان و بلوچستان با امتیاز نا امنی غذایی 14/19 و استان خوزستان با کمترین امتیاز نا امنی غذایی 5 می باشد. این امتیازات بر اساس شاخص های مرتبط با تامین غذا، شاخص های مرتبط با توان اقتصادی برای تامین غذا و شاخص های مرتبط با تامین سلامت با بهره مندی بدن از غذای خورده شده محاسبه می گردد." امتیاز بالاتر احتمال بیشتر نا امنی غذایی در استان است."

    عوامل متعددی در ایجاد نا امنی غذایی موثرند که در صورت بی توجهی به آنها احتمال گرسنگی، فقر و نا امنی غذایی تشدید می شود. به عنوان مثال وضعیت اشتغال در جامعه و هزینه غذا و و ضعیت تامین اجتماعی از مهم ترین عوامل تعیین کننده توان اقتصادی افراد جامعه هستند. خوردن غذای کافی به خودی خود منجر به تامین تمام مواد مغذی در سطح سلولی نیست در حالی که برداشت کافی مواد مغذی خورده شده توسط سلول ها برای داشتن بدن سالم مهم است. یکی از مهمترین چالش های پیش روی بسیاری از کشورهای در حال توسعه، شیوع بیماری های انگلی است که می تواند با کاهش توانایی روده برای جذب مواد غذایی موجب کاهش دریافت مواد مغذی خورده شده شود. به همین دلیل تامین آب آشامیدنی سالم و برخورداری از خدمات بهداشتی درمانی به عنوان زمینه های ابتدایی برای جذب کافی غذاهای خورده شده مطرح می شود. در برخی از جوامع، معضلاتی مانند ایدز، مالاریا و یا سایر بیماری هایی که با اتلاف مواد مغذی همراه است می تواند بشدت منجر به کاهش فعالیت های روزمره زندگی شود. بنابراین  با در نظر گرفتن چهار بعد موثر در امنیت غذا و تغذیه (دسترسی فیزیکی، دسترسی اقتصادی، ارتقای فرهنگ و سواد تغذیه ای و تامین سلامت) و  وضعیت امنیت غذایی در استان سیستان و بلوچستان، نقش ویژه حوزه ی بهداشت و درمان و سایر بخش ها مانند فرمانداری، دامپزشکی و... بسیار حایز اهمیت است.

    امید است با جلب همکاری های مشترک بین بخشی و درون بخشی برنامه ریزی منسجم تری جهت پیشبرد اهداف سند ملی امنیت غذا و تغذیه در استان صورت گیرد. 

[ ۱۳٩٤/٤/۳۱ ] [ ٥:٤۸ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]