فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

روغن زیتون

ترکيبات موجود در روغن زيتون:

روغن زيتون "بکر" (از خمير زيتون بدون اعمال حرارت حاصل   مي ‌شود که کاملاً خوراکي و رنگ آن زرد متمايل به سبز است) به عنوان يک محصول طبيعي از نظر کمي و کيفي بر اساس نوع و روش روغن ‌کشي، رسيدگي ميوه، شرايط آب و هوايي و ميزان بارندگي داراي ترکيبات متغيري خواهد بود. اما به طور کلي در روغن زيتون ترکيبات گليسيريدي (روغني)، هيدروکربن‌ها، توکرفرول‌ها، الکل‌ها، استرول، ترکيبات معطر و اجزاي متعدد ديگري وجود دارند. اغلب اين ترکيبات داراي خواص بيولوژيکي گوناگوني هستند. در بين اجزاي تشکيل دهنده ي روغن زيتون اسيدهاي چرب اولئيک، لينولئيک و پالمتيک از نظر کمي بالاترين درصد را دارا هستند. مقدار زياد اسيد اولئيک نه تنها تأثير زيادي در طعم روغن دارد، بلکه منبع ايده‌آلي براي توليد انرژي و عامل جلوگيري از بيماري‌هاي قلبي و عروقي مي‌ باشد . وجود اسيد چرب ضروري لينولئيک در روغن زيتون متناسب با ميزاني است که بايد در غذاي روزانه وجود داشته باشد. بالا بودن مقدار ويتامين E و رنگدانه‌هاي کاروتنوييدي روغن زيتون و نسبت مناسب اسيدهاي چرب غير اشباع به اسيدهاي چرب اشباع، در پايداري اين روغن بسيار موثر است

تقلبات در روغن زيتون

روغن زيتون به دليل قيمت و ارزش بالاي تغذيه‌اي، گاه به صورت تقلبي با روغن‌هاي معمولي و کم ارزش مخلوط و به بازار عرضه مي شود. به همين منظور در طول سال‌هاي متمادي تحقيقات قابل توجهي در هر يک از زمينه‌هاي ممکن در مورد روغن زيتون انجام شده است. با اين حال تشخيص روغن اضافه شده به روغن زيتون معمولاً به آساني انجام نمي ‌شود، چرا که گاهي روغن اضافي را طوري انتخاب مي ‌کنند که هيچ تغييري در شاخص‌ها (عدد يدي، عدد صابوني، تغيير ضريب شکست نور) به وجود نيايد. افزودن روغن‌هاي ارزان ‌تر مانند روغن ذرت، روغن‌هاي هيدروژنه و جامد، همچنين روغن زيتون تصفيه شده ( که مصرف خوراکي ندارد) و روغن تفاله ي زيتون به روغن زيتون بکر، اغلب به عنوان تقلب در روغن زيتون محسوب مي شوند.

خواص درماني زيتون

روغن زيتون داراي اسيدهاي چرب غير اشباع مونو (MUFA) و آنتي اکسيدان مي باشد که باعث طول عمر و کاهش بيماري هاي مرتبط با مصرف روغن هاي اشباع مي شود. بنابراين مصرف آن به جاي روغن هاي اشباع و جامد فوايد زير را براي سلامتي بدن دارد:

* روغن زيتون سلامت شريان‌ها را تامين مي‌ کند.

* مانع آسيب رساندن راديکال‌هاي آزاد حاصل از چربي‌ها و روغن‌ها به سيستم‌ قلبي-عروقي مي ‌شود.

* کلسترول خون و به خصوص نوع بد آن يعني LDL را کاهش مي‌ دهد، بدون اينکه که نوع خوب آن يعني HDL کاهش پيدا کند.

*از مسموم و اکسيده شدن LDL کلسترول جلوگيري مي‌ کند.

* مانع رسوب پلاک ‌ها در جدار شريان شده و در نتيجه مانع تنگ شدن شريان‌ها مي ‌شود.

روغن زيتون به علت دارا بودن چربي هاي غير اشباع MUFA باعث اتساع سرخرگ ها شده و از اين طريق باعث کاهش فشار خون بالا و بيماري هاي قلبي مي شود.

* قند خون را تنظيم مي ‌نمايد.

* روغن زيتون داراي آنتي اکسيدان هاي قوي مثل پلي فنول ها و فلاوونوئيدها مي باشد که اين آنتي اکسيدان ها باعث کاهش پر اکسيداسيون چربي ها در بدن و به دنبال آن کاهش استرس اکسيد اکسيداتيو    مي شوند.

در نتيجه بدن را از صدمه راديکال هاي آزاد حفظ مي کند و بدين طريق باعث کاهش ابتلا به انواع سرطان‌، خصوصاً سرطان پوست، روده و سرطان پستان در زنان مي شود.

* همچنين به علت خاصيت آنتي اکسيداني خود ديواره سرخرگ ها را از گزند راديکال هاي آزاد محافظت کرده و چسبيدن LDL را به ديواره سرخرگ ها، کاهش مي دهد و ابتلا به بيماري هاي قلبي را کاهش مي دهد . براي اينکه مواد مفيد موجود در روغن زيتون، از جمله ويتامين E ، ترکيبات فرار، پلي فنول ها و ساير مواد آن از بين نرود يا کاهش نيابد، اين روغن بايد در مکان‌هاي تاريک و خنک نگهداري شود .برگ، ميوه و روغن زيتون و حتي هسته ي آن علاوه بر ارزش غذايي، داراي ارزش دارويي مي باشد که تعدادي از خواص درماني و مصارف دارويي اين محصول در زير ذکر شده است:

 - پيشگيري و درمان بيماري‌هاي قلبي و عروقي

 - کاهش کلسترول بد

 - کاهش لخته شدن خون

 - کاهش فشار خون بالا

 - درمان خون ‌ريزي لثه و تقويت لثه

 - تقويت حافظه

 - جلوگيري از سفيد شدن مو

 - تسکين دردهاي روماتيسمي

[ ۱۳۸٦/۸/٢٦ ] [ ۱٠:٥٢ ‎ق.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]