آزمایشگاه های بهداشتی

نویسنده : نرگس تاراس

منبع:

مدیریت هر آزمایشگاه موظف است تا فعالیتهای مربوط بهاندازه گیری، تحلیل و بهبود تشکیلات رابا هدف حصول اطمینان از انطباق خدمات ارائه شده با الزامات سیستم کیفیت و دستیابی به اهداف تعیین شده در سازمان، همچنین اطمینان از اثربخشی فعالیتها و بهبود مداوم آنها در قالب فرآیندهای مشخص سامان دهد. این مهم با ایجاد، طراحی و استقرار روش های اجرایی و سایر مستندات مناسب امکان پذیر می باشد. تمامی فرآیندهای آزمایشگاه باید با مشخص نمودن فعالیتها و بهره گیریاز فنون آماری مناسب، اندازه گیری شده و نتایج حاصله مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. عمده این فعالیتها عبارتنداز


آزمایشگاه های بهداشتی

نویسنده : نرگس تاراس

منبع:

مدیریت هر آزمایشگاه موظف است تا فعالیتهای مربوط بهاندازه گیری، تحلیل و بهبود تشکیلات رابا هدف حصول اطمینان از انطباق خدمات ارائه شده با الزامات سیستم کیفیت و دستیابی به اهداف تعیین شده در سازمان، همچنین اطمینان از اثربخشی فعالیتها و بهبود مداوم آنها در قالب فرآیندهای مشخص سامان دهد. این مهم با ایجاد، طراحی و استقرار روش های اجرایی و سایر مستندات مناسب امکان پذیر می باشد. تمامی فرآیندهای آزمایشگاه باید با مشخص نمودن فعالیتها و بهره گیریاز فنون آماری مناسب، اندازه گیری شده و نتایج حاصله مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند. عمده این فعالیتها عبارتنداز: 

- فعالیتهای مربوط به پایش و اندازه گیری فرآیندهای قبل، حین و پس از انجام آزمایش براساس شاخص های تعیین شده در نظام نامه کیفیت

- انجام ممیزی های داخلی

- انجام اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه و پایش میزان اجرا و اثربخشی آنها

- ارزیابی آماری میزان بروز عدم انطباق های سیستمی و فنی و تغییر در میزان آنها

- پایش و اندازه گیری میزان رضایتمندی گیرندگان خدمت

مدیریت آزمایشگاه بالینی باید در راستای دستیابی به اهداف کیفی کوتاه و بلند مدت که تعریف کرده است، شاخص های کیفی مرتبط را تبیین نماید به عبارتی دیگر باید به این سوال پاسخ دهد که نقطه عملکرد مطلوب هر فعالیت در آزمایشگاه چگونه تعیین و پایشمی شود.

پایش کوتاه و دراز مدت میزان عدم انطباق ها و کنترل آنها با استفاده از ابزارهای هفت گانه کنترل کیفیت آماری، اطلاعات با ارزشی را برای تصمیم گیری در اختیار مدیران آزمایشگاه قرارمی دهد.

عوامل موثر در بروز فعالیت کار نامنطبق عبارتند از:

  1. عوامل مرتبط با نیروی انسانی

  2. عوامل مرتبط با تجهیزات و متد

  3. عوامل مرتبط با ضعف در تصمیم گیری مدیریتی

  4. عوامل مرتبط با مستندات ، دستورالعمل ها و روش های اجرایی

  5. عوامل مرتبط با مواد و لوام مصرفی

  6. عوامل محیطی

ورودی ها و روش های اصلی تشخیص موارد کار نامنطبق:

  1. فعالیتهای کنترل کیفی داخلی و خارجی

  2. پیشنهاد و شکایت های دریافت کنندگان خدمت (بیماران، پزشکان و ... )

  3. سوابق فعالیتهای مربوط به کنترل تجهیزات

  4. سوابق مربوط به ارزیابی کیفی اقلام خریداری شده

  5. مشاهده ها و نتایج کنترل و پایش های انجام شده توسط کارکنان

  6. نتایج ممیزی های داخلی و خارجی

نحوه برخورد با کارهای نامنطبق

  1. اقدامات عاجل

  2. اقدامات اصلاحی

تصمیم گیری در خصوص کار نامنطبق:

  1. توقف کار (فرآیند قبل، حین یا پس از آزمون)برای آن آزمایش و یا در صورت لزوم توقف کل فرآیند تا رفع اشکال

  2. جلوگیری از صدور گزارش آزمایش و ارائه آن به بیمار یا پزشک

  3. فراخوان (بازپس گیری) نتیجه صادر شده و اطلاع به بیمار و یا پزشک

  4. تکرار آزمایش یا آزمایش های نامنطبق در شرایط مناسب و مطلوب

تعیین مسئول رسیدگی به کار نامنطبق و اقدامات اصلاحی:

پس از تعیین علت آن برای برطرف کردن و حل ریشه ای موارد عدم انطباق باید فردی به عنوان مسئول رسیدگی مشخص گردد. سپس اقداماتی که باید در جهت حل مشکل صورت گیرد مکتوب شده و انجام صحیح و اثر بخش این اقدامات توسط فرد مسئول پیگیری و از برطرف شدن مشکل به طور کامل اطمینان حاصل گردد.

پس به طور کلی مدیریت موارد عدم انطباق در آزمایشگاه رامی توان به این ترتیب خلاصه نمود:

- برنامه ریزی و تبیین روشهایی برای خطایابی و شناسایی مشکلات و عدم انطباق

- ثبت مشکلات و خطاهای آزمایشگاهی اگر چه به نظر کم اهمیت باشد

- تعیین مسئول رسیدگی به موارد عدم انطباق

- ارزیابی میزان اهمیت کار نامنطبق و طراحی اقدامات و راهکارهای برطرف نمودن مشکل، متناسب با اهمیت آن

- انجام اصلاحی و ریشه یابی برای برطرف نمودن علل ایجاد عدم انطباق در جهت پیشگیری از تکرار مورد.

در حوزه تحت پوشش معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل در حال حاضر 18 آزمایشگاه فعال می باشد که از این تعداد 4 آزمایشگاه سطح 2 و 14 آزمایشگاه سطح یک می باشند.و از سال 88 تاکنون 10 آزمایشگاه اضافه و فعالیت خود را آغاز نموده اند.

مطالعه ایی در خصوص استقرار مدیریت تضمین کیفیت براساس چک لیست ارزیابی سیستم کیفیت در سطح حوزه معاونت انجام شد که نتایج بدین صورت می باشد:

-3/16% از آزمایشگاه ها حداقل 85% یا بالاتر الزامات را رعایت کرده اند.

- 3/83 % از آزمایشگاه ها 65 تا 85% الزامات را رعایت کردند

- هیچیک از آزمایشگاه ها بین 50 تا 65 % الزامات قرار نگرفتند.

- میزان دسترسی به خدمات آزمایشگاهی بر اساس سطح بندی صد در صد می باشد.