فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

ادغام واکسن تزریقی فلج اطفال در برنامه جاری ایمن سازی

 

تهیه و تنظیم: مهدی کریمی اول، رضا ایمانخواه، عزیزالله مفرح نیا، حسین دانش زائی کارشناسان واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریها و غلامحسین مالدارکارشناس بهداشت عمومی مرکز بهداشت شهرستان زابل

منبع: دستورالعمل ارسالی وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی، اردیبهشت 94

 

در سال 1974 سازمان جهانی بهداشت استفاده ازOPV را به عنوان جزئی از برنامه گسترش ایمن سازی (EPI) توصیه کرد. این واکسن به دلیل ارزانی، سهولت استفاده و ایجاد ایمنی مخاطی، برای سال‌های طولانی به عنوان


 واکسن انتخابی در برنامهریشه کنی فلج اطفال بکار رفته است.

 اهداف گام نهایی ریشه کنی

- کاهش بار پولیوی فلجی ناشی از واکسن

-کاهش بار پولیوویروس مشتق از واکسن

- تسریع در ریشه کنی فلج اطفال

اقدامات در گام نهایی ریشه کنی فلج اطفال در دو مرحله انجام می شود:

- خارج کردن سروتیپ2 از واکسن خوراکی  به منظور:

1- پیشگیری از پولیوی فلجی ناشی از واکسن و طغیان‌های پولیوی فلجی در اثر پولیو ویروس مشتق از واکسن

2-  تقویت ایمنی زایی واکسن خوراکی بر علیه سروتیپ های1 و 3.

 این اقدام از طریق جایگزین کردن واکسن خوراکی سه ظرفیتی(tOPV) با واکسن خوراکی دو ظرفیتی (bOPV)  امکان پذیر است. این اقدام بطور همزمان در آوریل 2016( فروردین 1395) در کلیه کشورها انجام خواهد شد.

- در طی 3-1 سال اول پس از قطع سروتیپ 2 از واکسن خوراکی، خطرcVDPV2  وجود خواهد داشت که ناشی از گردش سروتیپ 2 باقیمانده از قبل است.

به منظور حفظ ایمنی کودکان برعلیه سروتیپ2، لازم است 6 ماه قبل از جایگزین کردن واکسن خوراکی سه ظرفیتی با واکسن خوراکی دو ظرفیتی، حداقل یک دز IPV در برنامه جاری ایمن سازی کشورها قرار گیرد.

دستاورد های اضافه شدن IPV به برنامه جاری ایمن سازی

- حفظ ایمنی بر علیه سروتیپ 2 ( برای مقابله با پولیوویروس مشتق از واکسن)

- تقویت ایمنی بر علیه سروتیپ های 1 و 3

- تقویت ایمنی هومورال و ایمنی مخاط روده

زمان مناسب برای تجویز IPV به منظور جلوگیری از تداخل با آنتی بادی های مادری، از 14 هفتگی به بعد است و در برنامه جاری ایمن سازی، در4 ماهگی(همراه OPV) تزریق خواهد شد.

برنامه جدید ایمن سازی کشور

قابل ذکر می باشد که واکسن تزریقی فلج اطفال، جایگزین واکسن خوراکی نیست بلکه به آن اضافه می شود.

محتویات واکسن تزریقی فلج اطفال: 

- Inactivated poliomyelitis virus type 1 (Mahoney)

- Inactivated poliomyelitis virus type 2 (MEF 1)

- Inactivated poliomyelitis virus type 3 (Saukett)

برای جلوگیری از آلودگی میکربی، مقدار اندکی نئومایسین، استرپتومایسین و پلی میکسین B  به واکسن اضافه می شود.

گروه سنی واجد شرایط دریافت واکسن:

- حداقل سن تزریق، 6هفتگی است. در ایران در 4 ماهگی تجویز می شود.

- در گام نهایی ریشه کنی فلج اطفال، از 14 هفتگی به بعد توصیه می شود.

- در صورت مراجعه تاخیری کودک پس از 4 ماهگی، در اولین مراجعه (همراه (OPV تزریق می شود.

سن

نوع واکسن

توضیحات

بدو تولد

ب ث ژ، فلج اطفال خوراکی، هپاتیت ب

 

2 ماهگی

پنج گانه، فلج اطفالخوراکی

پنج گانه شامل: واکسنهای دیفتری، کزاز، سیاه سرفه، هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلوآنزا تیپ b می باشد.

4 ماهگی

پنج گانه، فلج اطفال خوراکی، فلج اطفال تزریقی

 

6 ماهگی

پنج گانه، فلج اطفال خوراکی

 

12 ماهگی

MMR

شامل سرخک ، سرخجه ،اوریون می باشد.

18 ماهگی

سه گانه، فلج اطفال خوراکی، MMR

 

6 سالگی

سه گانه، فلج اطفال خوراکی

 

نحوه تزریق واکسن:

  1. نیم سی سی

  1. عضلانی یا زیر جلدی

  1. در ویال های تک دزی و 5 دزی موجود است.

  1. ویال های 5 دزی توزیع خواهد شد.

    مدت نگهداری واکسن:

    در حال حاضر مدت نگهداری تا 6 ساعت  پس از باز کردن ویال  یا  تا آخر جلسه ایمن سازی( هر کدام زودتر برسد ) است.

    به زودی واکسن هایی با امکان نگهداری و استفاده تا 28 روز پس از بازشدن، در دسترس خواهند بود . در صورت ورود این واکسن ها به کشور، مراتب کتبا به دانشگاه ها اعلام خواهد شد.

    شرایط نگهداری واکسن:

    - در شرایط زنجیره سرما

    - 8-2 درجه سانتی گراد

    - واکسن نباید یخ بزند

    - نگهداری در طبقه میانی  یا پایینی یخچال

    - VVM type 7

    رنگ واکسن از زرد پرتقالی تا نارنجی متمایل به قرمز متغیر است. از مصرف واکسن به رنگ  کاملا زرد یا بنفش باید خودداری شود.

    عوارض واکسن تزریقی فلج اطفال:

    - قرمزی در محل تزریق: 5/1-5/0 %

    - سفتی در محل تزریق: 11-3 %

    - درد و حساسیت  محل تزریق: 29-14 %

    موارد منع تزریق واکسن تزریقی فلج اطفال:

    - واکنش حساسیتی شدید (آنافیلاکسی) به دز قبلی واکسن یا اجزای آن(نئومایسین، استرپتومایسین و پلی میکسین B)

    - تزریق واکسن در افراد  مبتلا به نقص ایمنی بلامانع است.

    - تزریق واکسن در افراد  مبتلا به حساسیت به تخم مرغ بلامانع است.

    توجه داشته باشید که: تزریق واکسن تزریقی فلج اطفال هم زمان با کلیه واکسن ها بلامانع است.

    در صورت بیماری متوسط تا شدید (با یا بدون تب) با تایید پزشک مربوطه تزریق واکسن تا زمان بهبودی به تعویق می افتد.

     

[ ۱۳٩٥/۱/۱٦ ] [ ٥:٤٠ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]