فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

خودمراقبتی فردی

حسینعلی ستوده – کارشناس مسئول آموزش وارتقای سلامت معاونت بهداشتی

منبع : دستورعمل اجرایی برنامه آموزش وارتقای سلامت، وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی – معاونت بهداشت – دفتر آموزش وارتقای سلامت ، پاییز 1394 ، نسخه 1/0

در عصر حاضر، روند تغییر ساختار جمعیتی، الگوی بیماری ها و فشار مالی بی سابقه ای که بر سیستم ارائه خدمات عمومی تحمیل شده، ما را نیازمند ارائه رویکردی جدید و متفاوت برای مراقبت بهتر و متناسب با نیازهای مردم حال و آینده می سازد. در این رویکرد مردم به عنوان خالقان سلامت، کنترل بیشتری بر سلامت خود خواهند داشت و مراقبت های جامع به جای مراقبت های پراکنده و نامنسجم توسعه می یابد و منابع موجود در جامعه که می توانند حامی تغییرات مورد نیاز برای ارتقای سلامت باشند، بیش از پیش مورد توجه قرار          می گیرند.

خود مراقبتی فردی، شامل اعمالی است اکتسابی، آگاهانه و هدفدار که فرد برای خود، فرزندان و خانواده اش انجام می دهد تا سالم بمانند، از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی خود و خانواده خود حفاظت کند، نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی خود و آنها را برآورده سازد، از بیماریها یا حوادث پیشگیری کند، بیماری های مزمن خود و خانواده خود را مدیریت کند و نیز از سلامت خود و خانواده اش بعد از ابتلا به بیماری حاد یا ترخیص از بیمارستان، حفاظت کند. هدف در این رویکرد، تربیت یک نفر سفیر سلامت به ازای هرخانوار است.


خودمراقبتی فردی

حسینعلی ستوده – کارشناس مسئول آموزش وارتقای سلامت معاونت بهداشتی

منبع : دستورعمل اجرایی برنامه آموزش وارتقای سلامت، وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی – معاونت بهداشت – دفتر آموزش وارتقای سلامت ، پاییز 1394 ، نسخه 1/0

در عصر حاضر، روند تغییر ساختار جمعیتی، الگوی بیماری ها و فشار مالی بی سابقه ای که بر سیستم ارائه خدمات عمومی تحمیل شده، ما را نیازمند ارائه رویکردی جدید و متفاوت برای مراقبت بهتر و متناسب با نیازهای مردم حال و آینده می سازد. در این رویکرد مردم به عنوان خالقان سلامت، کنترل بیشتری بر سلامت خود خواهند داشت و مراقبت های جامع به جای مراقبت های پراکنده و نامنسجم توسعه می یابد و منابع موجود در جامعه که می توانند حامی تغییرات مورد نیاز برای ارتقای سلامت باشند، بیش از پیش مورد توجه قرار          می گیرند.

خود مراقبتی فردی، شامل اعمالی است اکتسابی، آگاهانه و هدفدار که فرد برای خود، فرزندان و خانواده اش انجام می دهد تا سالم بمانند، از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی خود و خانواده خود حفاظت کند، نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی خود و آنها را برآورده سازد، از بیماریها یا حوادث پیشگیری کند، بیماری های مزمن خود و خانواده خود را مدیریت کند و نیز از سلامت خود و خانواده اش بعد از ابتلا به بیماری حاد یا ترخیص از بیمارستان، حفاظت کند. هدف در این رویکرد، تربیت یک نفر سفیر سلامت به ازای هرخانوار است.

سفیر سلامت عضوی از اعضای خانواده است که حداقل 8 کلاس سواد خواندن و نوشتن دارد و به صورت داوطلبانه، مسوولیت انتقال مطالب آموخته شده در حوزه سلامت و مراقبت فعال از سلامت خود و اعضای خانواده و جامعه را بر عهده دارد.

برای هر خانواری که فاقد عضو واجد شرایط باشد، سفیر سلامت افتخاری تربیت خواهد شد. سفیر سلامت افتخاری، فردی است که علاوه بر خانوار خود، حداکثر 5 خانوار بدون سفیر سلامت را تحت پوشش قرار می دهد.

سفیر سلامت دوره های آموزشی زیر را به صورت حضوری یا آنلاین می گذراند (براساس بسته آموزشی سفیر سلامت):

- راهنماهای ملی خودمراقبتی (ناخوشی جزیی، سبک زندگی سالم، مدیریت بیماری های مزمن/حاد)

- آشنایی با زیج خودمراقبتی آشنایی با پورتال ملی خودمراقبتی  

- سایر دوره های آموزشی بر اساس نیازسنجی (براساس پروتکل نیازسنجی ابلاغ شده)

مراحل اجرای برنامه:

1. تشکیل جلسه با معاون بهداشتی و مدیر گروه/ کارشناس مسئول سایر واحد ها به منظور معرفی برنامه و جلب حمایت از برنامه توسط مدیرگروه آموزش و ارتقای سلامت

2. برگزاری جلسات توجیهی برای کارشناسان آموزش و ارتقای سلامت دانشگاه و مراکز تابعه توسط مدیرگروه آموزش و ارتقای سلامت

3. تشکیل جلسه با مدیران شبکه و روسای مراکز بهداشت شهرستان ها به منظور توجیه و جلب حمایت از برنامه

4. برگزاری دوره های آموزشی برنامه ملی خودمراقبتی (زیج خودمراقبتی، راهنماهای ملی خودمراقبتی خانواده، سامانه خودمراقبتی فردی در پورتال ملی خودمراقبتی ) برای کارشناسان آموزش و ارتقای سلامت و کارکنان حوزه بهداشت مراکز تابعه (بهورزان، کارشناسان مراقب سلامت، کارشناسان ناظر مراکز بهداشتی درمانی، کارشناسان سایر واحدها در سطح شهرستان و دانشگاه) توسط گروه آموزش و ارتقای سلامت دانشگاه

5.  تامین و توزیع فرم و چک لیست های مورد نیاز برنامه

6. طراحی و اجرای کمپین های ملی/ منطقه ای آموزشی برای حساس سازی مردم به منظور ثبت نام در پورتال ملی خودمراقبتی از طریق کانال های ارتباطی مختلف و توسط کارشناسان گروه آموزش و ارتقای سلامت در شروع و در حین اجرای برنامه به صورت فصلی

7. نظارت بر ثبت نام سفیران سلامت و نحوه تکمیل پرونده خودمراقبتی برای خانوارهای تحت پوشش توسط بهورز، مراقب سلامت، کاردان یا کارشناس ناظر مراکز بهداشتی درمانی و مراکز سلامت جامعه و کارشناس آموزش و ارتقای سلامت شهرستان و دانشگاه

8. تعیین نیازهای آموزشی سفیران سلامت توسط کارشناسان مراقب سلامت و بهورزان (براساس پروتکل نیازسنجی ابلاغ شده)

9. برگزاری دوره های آموزشی حضوری برای سفیران سلامت توسط کارشناسان مراقب سلامت و بهورزان

10. ارزشیابی آموزش های سفیران سلامت توسط بهورز و کارشناس مراقب سلامت

11. ارزشیابی عملکرد سفیران سلامت توسط بهورز و کارشناس مراقب سلامت

12. شناسایی خانوارهای فاقد سفیر سلامت از طریق پرونده الکترونیک خانوار توسط بهورز/ کارشناس مراقب سلامت

13. توجیه خانوارهای فاقد سفیر سلامت توسط بهورز/ کارشناس مراقب سلامت

14. تهیه شاخص"درصد پوشش برنامه خودمراقبتی فردی" به صورت ماهانه توسط بهورز، کارشناس مراقب سلامت، کاردان یا کارشناس ناظر مراکز بهداشتی درمانی و مراکز سلامت جامعه، کارشناس آموزش و ارتقای سلامت شهرستان و دانشگاه

15. ثبت و تعیین و تحلیل وضعیت شاخص مذکور در پنل مدیریت اطلاعات سلامت توسط بهورز، کارشناس مراقب سلامت، کاردان یا کارشناس ناظر مراکز بهداشتی درمانی و مراکز سلامت جامعه، کارشناس آموزش و ارتقای سلامت شهرستان و دانشگاه

16. طراحی و اجرای مداخلات برای بهبود شاخص توسط بهورز، کارشناس مراقب سلامت، کاردان یا کارشناس ناظر مراکز بهداشتی درمانی و مراکز سلامت جامعه، کارشناس آموزش و ارتقای سلامت شهرستان و دانشگاه

[ ۱۳٩٥/٢/٢٠ ] [ ۸:٤۱ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]