اهمیت بررسی تنفس در کودکان

تهیه و تنظیم: راضیه تاجی کارشناس کودکان

منبع: درسنامه مراقبت های حیاتی واحیای پیشرفته کودکان، دکتر برکاتی، دکتر سید حامد متخصص کودکان وسایر متخصصین، زمستان 1393

سرعت تنفس طبیعی و غیر طبیعی در کودکان:

سرعت تنفس با سن بیمار نسبت عکس دارد به طوری که میزان آن در نوزادان سریع تر بوده ولی در شیرخواران بزرگتر از سرعت آن کاسته می شود. تهویه طبیعی به طور خود بخودی با تلاش اندکی توسط بیمار صورت می گیرد و منجر


اهمیت بررسی تنفس در کودکان

تهیه و تنظیم: راضیه تاجی کارشناس کودکان

منبع: درسنامه مراقبت های حیاتی واحیای پیشرفته کودکان، دکتر برکاتی، دکتر سید حامد متخصص کودکان وسایر متخصصین، زمستان 1393

سرعت تنفس طبیعی و غیر طبیعی در کودکان:

سرعت تنفس با سن بیمار نسبت عکس دارد به طوری که میزان آن در نوزادان سریع تر بوده ولی در شیرخواران بزرگتر از سرعت آن کاسته می شود. تهویه طبیعی به طور خود بخودی با تلاش اندکی توسط بیمار صورت می گیرد و منجر به دم آسان و به دنبال آن بازدم می گردد.

جدول تعداد تنفس طبیعی بر حسب سن

سن

تعدادتنفس در دقیقه

شیرخوار کمتر از یکسال

60-30

نوپا (3-1سالگی)

40-24

سن قبل از مدرسه (5-4)

34-22

سنین دبستان (12-6)

30-18

بزرگسالی (18-13)

16-12

اگر تعداد تنفس به طور ثابت بیشتر از 60 عدد در دقیقه باشد در هر کودک با هر سنی غیر طبیعی تلقی شده و علامت خطر محسوب می شود.  

بهترین زمان ارزیابی تعداد تنفس قبل از شروع بررسی هاست چون اضطراب و آژیتاسیون باعث ایجاد تغییر در تعداد طبیعی تنفس می شود.

اگر کودک در وضعیتی قرار دارد که نیاز متابولیک بدن را افزایش می دهد (مانند ورزش، درد یا تب) باید انتظار داشته باشید که تعداد تنفس او از حد طبیعی بیشتر باشد.

تعداد تنفس را با 2 برابر کردن تعداد حرکات قفسه سینه در 30 ثانیه حساب کنید. توجه داشته باشید که شیر خواران طبیعی در طول خواب ممکن است حدود 15-10 ثانیه متناوبا توقف و شروع تنفس داشته باشند. اگر حرکات قفسه سینه را در کم تر از 30 ثانیه شمارش کنید تعداد غیر دقیقی از تنفس کودک بدست می آید.

تعداد تنفس را چندین بار در ارزیابی های مجدد برای        پی بردن به تغییرات بشمارید، هم چنین می توان با استفاده از مانیتور قلبی – تنفسی، تنفس را به طور مداوم پایش کرد.

سرعت تنفس غیر طبیعی: تنفس غیر طبیعی به موارد زیر تقسیم می شود:

1- تاکی پنه: بنابر تعریف تاکی پنه به تعداد تنفس بیش از میزان طبیعی برای یک سن خاص گفته می شود و اغلب اولین نشانه دیسترس تنفسی در شیر خواران می باشد.

تاکی پنه همچنین می تواند ناشی از پاسخ فیزیولوژیک بدن به استرس باشد. بنابر تعریف تاکی پنه ی همراه دیسترس تنفسی با سایر علائم  تلاش تنفسی در ارتباط می باشد.

تاکی پنه ی بی صدا به مواردی گفته می شود که تاکی پنه بدون علائم تلاش تنفسی وجود داشته باشد. این وضعیت معمولا در نتیجه ی تلاش بدن برای حفظ ph خون در محدوده طبیعی است. بدین صورت که با افزایش ورود و خروج هوا از ریه ها باعث کاهش در مقادیر دی اکسید کربن خون و در نتیجه افزایش ph خون می شود.

تاکی پنه ی بی صدا معمولا به علت وضعیت های غیر ریوی ایجاد می شود، شامل تب بالا، درد، اسیدوز متابولیک خفیف همراه با دهیدراتاسیون، سپسیس (بدون پنومونی).

2- برادی پنه: برادی پنه به تعداد تنفس کمتر از میزان طبیعی، برای یک سن خاص،گفته می شود. دلایل احتمالی شامل خستگی مفرط، آسیب یا عفونت دستگاه عصبی مرکزی، هایپوترمی یا استفاده از داروهای کاهنده ی تعداد تنفس     می باشد. برادی پنه یا تنفس نامنظم در یک کودک یا شیر خوار بیمار می تواند علامت بالینی بسیار بدی از ایست تنفسی در حال وقوع باشد.

3- آپنه: به توقف در جریان هوای دمی، بیش از 20 ثانیه یا کمتر از 20 ثانیه ای که با برادیکاردی، سیانوز یا رنگ پریدگی همراه باشد گفته می شود. آپنه بر حسب اینکه عضلات دمی فعال باشند یا نه به  3 دسته تقسیم می شود:

- آپنه مرکزی که وجه مشخصه ی آن فقدان فعالیت عضلات دمی است که معمولا از مشکلات مغزی یا طناب نخاعی حاصل می شود.

- آپنه انسدادی که وجه مشخصه ی آن فعالیت عضلات تنفسی بدون جریان یافتن هواست که معمولا ناشی از انسداد راه هوایی است.

- آپنه مخلوط که ترکیبی از عوامل مرکزی و انسدادی در ایجاد آن نقش دارند.