سوانح و حوادث در جوانان 1

مینا حکمتی

منبع: پیشگیری از حوادث حمل و نقل در جوانان، دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت، 1395

موضوع سلامت جوانان از مواردی است که به صراحت در اصول 29 ،43 و بند 12اصل 3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و برنامه های توسعه ای کشور، مد نظر قرارگرفته است. برنامه ریزی برای سلامت همه افراد جامعه یکی از مهم ترین وظایف دولت است.

سنین جوانی، دوران شکل گیری بسیاری از عادات و رفتارهای اجتماعی می باشد، لذا مدیریت سلامت جوانان و پاسخگویی شایسته به نیازهای خاص این گروه سنی می تواند در آینده، بیشترین ارزش اقتصادی و اجتماعی را برای جامعه به همراه داشته باشد.

بررسى هاى مختلف در زمینه پیشگیرى از بروز حوادث نشان    مى دهد که بخشى از برنامه هاى آمادگى براى مقابله با سوانح و حوادث، برخوردارى از دانش کافى درباره علل وقوع حوادث و راه هاى برخورد با آنها است.

بطور کلى 4محور اساسى در پیشگیرى و مراقبت از حوادث مورد توجه قرار مى گیرند


سوانح و حوادث در جوانان 1

مینا حکمتی

منبع: پیشگیری از حوادث حمل و نقل در جوانان، دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت، 1395

موضوع سلامت جوانان از مواردی است که به صراحت در اصول 29 ،43 و بند 12اصل 3 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و برنامه های توسعه ای کشور، مد نظر قرارگرفته است. برنامه ریزی برای سلامت همه افراد جامعه یکی از مهم ترین وظایف دولت است.

سنین جوانی، دوران شکل گیری بسیاری از عادات و رفتارهای اجتماعی می باشد، لذا مدیریت سلامت جوانان و پاسخگویی شایسته به نیازهای خاص این گروه سنی می تواند در آینده، بیشترین ارزش اقتصادی و اجتماعی را برای جامعه به همراه داشته باشد.

بررسى هاى مختلف در زمینه پیشگیرى از بروز حوادث نشان    مى دهد که بخشى از برنامه هاى آمادگى براى مقابله با سوانح و حوادث، برخوردارى از دانش کافى درباره علل وقوع حوادث و راه هاى برخورد با آنها است.

بطور کلى 4محور اساسى در پیشگیرى و مراقبت از حوادث مورد توجه قرار مى گیرند: ایجاد فرهنگ ایمنی در جامعه، رعایت استانداردهاى فنى، بهداشتى و نکات ایمنى، الزام به رعایت قوانین و مقررات بهداشتى، ایمنى و آموزش براى پیشگیرى از سوانح و حوادث.

در ایران هر 30 دقیقه یک نفر در جاده ها جان می سپارد.

علل حوادث و سوانح رانندگی

الف- علل فردی

1- علل زمینه ای: از علل مهم وقوع تصادفات رانندگی در بین جوانان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

انحرافات اجتماعی، نقض قوانین، مصرف مشروبات الکلی، مهارت و تجربه ی کمتر در رانندگی، استفاده کمتر از کمربند ایمنی، تصور توانمندی در کنترل وقایع و داشتن احساس خطر کمتر.

2- جنس: در مردان جوان، میزان مرگ و میر ناشی از تصادفات و حوادث ترافیکی 2 برابر زنان است.

3- تحصیلات: افراد با تحصیلات بالاتر، بیشتر از کمربند ایمنی استفاده می کنند و به قوانین پایبندی بیشتری دارند.

ب- علل رفتاری

1- نگرش ها و عادات(نگرش های منفی): زمانی که فرد تصور کند نسبت به طرف مقابل، موقعیت بالاتری دارد، خشونت های رانندگی بیشتر اتفاق می افتد. مسأله ای که خیلی جالب است این است که مبنای این قضاوت فقط براساس اتومبیلی که فرد مقابل سوار است و نه شخصیت او صورت می گیرد. ماشین های بزرگ تر معمولاً به ماشین های کوچک تر قلدری می کنند و ماشین های نوتر به قدیمی ترها. راننده های ماشین های گران تر معمولاً نسبت به عابرین پیاده خشن تر برخورد می کنند.

2- جوانان و کسانی که تازه گواهینامه گرفته اند، خطرات را کمتر از حد واقعی تخمین می زنند. معمولأ اینطور تصور می شود که استفاده از گوشی همراه از طریق هندزفری(دست آزاد)، خللی به رانندگی وارد نمی کند، در صورتی که تحقیقات نشان می دهد، صحبت کردن با گوشی موبایل حتی از طریق هندزفری (دست آزاد)، از تمرکز راننده کاسته و احتمال سوانح رانندگی را افزایش می دهد. در واقع چیزی که باعث ناامن شدن مکالمه تلفنی هنگام رانندگی می شود، گرفتن موبایل در دست نیست، بلکه پرت شدن حواس است. چون ما در حین صحبت کردن با گوشی نمی توانیم از زبان بدن استفاده کنیم، این امر، باعث می شود از منابع شناختی بیشتری حین تماس استفاده کنیم و در نتیجه بیشتر و بیشتر از خیابان غافل شویم.

3- موتور سواری سریع توسط موتورسواران، موجب می شود که قوانین ترافیکی زیر پا گذاشته شود و ترس ناشی از به دام افتادن در دامن قانون، منجر به فرار از قانون توسط موتورسوار و تکرار این سیکل و افزایش تخلفات رانندگی می گردد.

عادات نادرست رانندگان:

1- رانندگی با چراغ خاموش در شب

2- صحبت و توجه به همراه در حین رانندگی

3- خوردن و نوشیدن حین رانندگی

4- عدم رعایت فاصله ایمنی و توجه نکردن به سرعت

5- حرکات نمایشی در حین رانندگی

6- بی توجهی به علایم راهنمایی رانندگی

7- صحبت با تلفن همراه در حین رانندگی

8- وجود نقص فنی در خودرو و بی توجهی به آن

9- جر و بحث در داخل خودرو

10- خوردن شربت و یا قرص های مسکن و خواب آور.

عوامل و مشکلات جسمی تأثیرگذار در رانندگی و نحوه ی مقابله با آنها:

1- خطای دید: برخورداری از میدان دید خوب اهمیت ویژه ای در هنگام رانندگی دارد. بعضی از افرادی که دارای گواهینامه با عینک هستند زمان رانندگی از عینک استفاده نمی کنند و این مسأله موجب خطای دید و بروز تصادف می شود، خواب آلوده بودن و مصرف داروهای مسکن هم باعث خطای دید راننده خواهد شد.

2- مشکلاتی در ارتباط با خواب رفتگی پاها: پزشکان از اختلال در سیستم گردش خون به عنوان یکی از مشکلات موجود برای رانندگان نام می برند. حین رانندگی های طولانی ممکن است اندام ها دچار درد و خستگی بیش از حد شوند. در رابطه با خانم ها به خصوص زمان استفاده از کفش های نامناسب نظیر کفش های پاشنه دار، این مشکل حادتر است.

3- خواب شبانه: عدم خواب شبانه که منجر به خستگی، سردرد و کاهش سطح هوشیاری فرد می شود، از بزرگ ترین عوامل ایجاد حوادث و تصادفات جاده ای است.

رفتارهای ثمربخش برای پیشگیری از رانندگی پرخاشگرانه:

- همواره یک راننده مؤدب و محتاط باشید

- همیشه قوانین رانندگی را رعایت کنید و کمربند ایمنی خود را پیش از رانندگی ببندید.

- فاصله مناسب و ایمن خود را با خودرو های دیگر حفظ کنید و هیچ گاه با فاصله اندک به تعقیب خودروها نپردازید.

- اگر در محدوده ی حداکثر سرعت مجاز رانندگی می کنید و راننده ای می خواهد از شما سبقت بگیرد، به وی اجازه دهید تا عبور کند.

- از نشان دادن حرکات توهین آمیز دست و یا صورت به طور جدی خودداری کنید.

- از بوق خودرو درست و به هنگام استفاده کنید. بوق یک وسیله ارتباطی است، از آن برای مجازات سایر رانندگان استفاده نکنید.

- هرگاه با یک راننده عصبانی مواجه شدید سعی نکنید به اوضاع بحرانی دامن بزنید. از برقراری تماس چشمی با راننده خشمگین جداً خودداری کنید.

- اگر احساس کردید که مقصر هستید، اشتباه خود را بپذیرید و فورا با بالا آوردن دست خود عذرخواهی کنید .

- شتابزده تصمیم گیری نکنید، شاید راننده مورد نظر شما عجله داشته باشد، عصبانی باشد، راه را گم کرده، به فن رانندگی آشنایی کامل ندارد و یا به دنبال آدرس می گردد. همواره خونسردی خود را حفظ کنید.

- از استرس خود بکاهید و حین رانندگی به یک موسیقی ملایم و آرامش بخش گوش دهید.

- وقتی خشمگین شدید تا 20 بشمرید یا به رادیو گوش دهید.

- پیش از آنکه تصمیم بگیرید عمل راننده دیگر را تلافی کنید یا با وی گلاویز شوید از خود بپرسید آیا ارزش دارد که وقت خود را هدر دهید، به دردسر بیفتید یا آسیب ببینید؟

- قبل از سبقت گرفتن یا هرگونه تغییر مسیر، راهنما بزنید.

- هنگام استفاده از نور بالای خودرو دقت کنید و مراقب باشید که این کار سبب آزردگی راننده مقابل نشود.

- از سد معبر جدا خودداری کنید و هنگام رانندگی با عابران پیاده صحبت نکنید.

نکاتی برای برخورداری از میدان دید بهتر

- شیشه جلوی خودرو، عینک و چراغ های جلو را تمیز نگه دارید.

- دو بار در سال برای آزمایش به چشم پزشک مراجعه کنید، بویژه اگر بالای 40سال سن دارید.

نکاتی برای عدم خواب رفتگی پاها

- بهتر است راننده به صورت ممتد و ارادی، عضلات پشت ساق پا را منقبض و منبسط کند تا گردش خون به اندازه مناسبدر بدن جریان داشته باشد.

- اگر قرار است برای مدت طولانی رانندگی کنید، بهتر است هر 2 ساعت یک بار توقف کرده، از اتومبیل خود بیرون بیایید و چند دقیقه قدم بزنید زیرا در این حالت گردش خون در بدن آسان تر انجام می شود.

- استفاده از کفش مناسب حین رانندگی علاوه بر اینکه گردش خون را راحت تر می کند و باعث افزایش تمرکز می شود.

- اگر شغل شما رانندگی است و ناچار هستید ساعت های متمادی رانندگی کنید، حتما در هر هفته 3 بار و هر بار به مدت 30 دقیقه اقدام به پیاده روی آرام و طولانی کنید و سعی کنید در طول روز یا پیش از شروع کار روزانه نرمش های کششی سبک انجام دهید.

نکات مهم در ارتباط با خواب آلودگی حین رانندگی

- در صورت وجود افسردگی و سایر علایم جسمی که منجر به بی خوابی یا بد خوابیدن در شب می شود، به پزشک مراجعه و پس از رفع مشکل رانندگی کنند.

- از کار شبانه نامنظم و شب زنده داری پیش از رانندگی بپرهیزند.

- قبل از رانندگی غذاهای سبک و کم کالری میل کنید.

نکاتی جهت رعایت ایمنی در سفر

- عدم رعایت قوانین رانندگی، نبستن کمربند ایمنی، عدم استفاده از کلاه ایمنی و نیز عدم استفاده از صندلی کودک از جمله عواملی است که احتمال خطاهای منجر به مرگ را در رانندگی بالا می برد. - گذاشتن بچه ها در صندلی مخصوص، در زمان های مناسب و به کار بردن صندلی به شکل درست راهی برای پیشگیری از مرگ و میر کودکان در تصادفات است.

- بستن کمربند ایمنی میزان مرگ و میر ناشی از تصادفات را به نصف کاهش می دهد. حتی کیسه ی هوایی قرار داده شده در خودرو نمی تواند جایگزین کمربند ایمنی شود.بستن کمربند ایمنی حتی در سفرهای کوتاه و مسافران صندلی عقب هم مورد تأکیداست.

نکاتی در مورد ایمنی موتورسواران

- استفاده از کلاه ایمنی برای کلیه افرای که روی موتور سوار        می شوند. بند کلاه ایمنی حتما باید بسته باشد به اندازه ای که هنگام ضربه نه منجر به خفگی شود و نه کلاه از سر بیفتد.

- برای افزایش قابلیت دیده شدن این وسایل نقلیه استفاده از چراغ خطر عقب، پلاک های شبرنگ و یا منعکس کننده نور، نوار سفید منعکس کننده نور، کلاه ایمنی و لباس های نیم تنه شبرنگ که دارای مواد فلورسنت به رنگ قرمز و نارنجی از جمله مواردی است که از خطرات ناشی از دیده نشدن موتور سوار توسط سایر رانندگان پیشگیری می کند.