فصلنامه افق طلائی سلامت

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل

مدیریت سوئیچ واکسن دو ظرفیتی فلج اطفال

امیر بزی  کارشناس ارشد ژنتیک و کارشناس مسئوول برنامه ایمن سازی حوزه معاونت بهداشتی زابل

منابع: راهنمای ایمن سازی ویرایش 1394، دستورالعمل های کشوری مرکز مدیریت بیماریهای واگیر

در راستای اجرای گام های نهایی ریشه کنی فلج اطفال و مطابق مصوبه مجمع جهانی بهداشت، گام دوم برنامه نهایی ریشه کنی فلج اطفال، با جایگزینی واکسن خوراکی سه ظرفیتی فلج اطفال با واکسن دو ظرفیتی (حاوی سروتیپ 3و1)  انجام خواهد شد.

طبق دستورالعمل سازمان جهانی بهداشت 154 کشور جهان که از واکسن خوراکی فلج اطفال در برنامه ایمن سازی خود استفاده می نمایند موظف شدند روزی را از 17 آوریل تا اول مه  2016 به عنوان"روز ملی سوئیچ" انتخاب نمایند. در روز ملی سوئیچ، واکسن خوراکی دو ظرفیتی فلج اطفال جایگزین واکسن خوراکی سه ظرفیتی خواهد شد. در کشور ایران  روز شنبه 4 اردیبهشت1395 مصادف با 23 آوریل 2016 روز ملی سوئیچ اعلام گردیده است.


مدیریت سوئیچ واکسن دو ظرفیتی فلج اطفال

امیر بزی  کارشناس ارشد ژنتیک و کارشناس مسئوول برنامه ایمن سازی حوزه معاونت بهداشتی زابل

منابع: راهنمای ایمن سازی ویرایش 1394، دستورالعمل های کشوری مرکز مدیریت بیماریهای واگیر

در راستای اجرای گام های نهایی ریشه کنی فلج اطفال و مطابق مصوبه مجمع جهانی بهداشت، گام دوم برنامه نهایی ریشه کنی فلج اطفال، با جایگزینی واکسن خوراکی سه ظرفیتی فلج اطفال با واکسن دو ظرفیتی (حاوی سروتیپ 3و1)  انجام خواهد شد.

طبق دستورالعمل سازمان جهانی بهداشت 154 کشور جهان که از واکسن خوراکی فلج اطفال در برنامه ایمن سازی خود استفاده می نمایند موظف شدند روزی را از 17 آوریل تا اول مه  2016 به عنوان"روز ملی سوئیچ" انتخاب نمایند. در روز ملی سوئیچ، واکسن خوراکی دو ظرفیتی فلج اطفال جایگزین واکسن خوراکی سه ظرفیتی خواهد شد. در کشور ایران  روز شنبه 4 اردیبهشت1395 مصادف با 23 آوریل 2016 روز ملی سوئیچ اعلام گردیده است. بدنبال اجرای موفق برنامه ریشه کنی آبله، سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۹۸۸برنامه ریشه کنی جهانی فلج اطفال تا سال ۲۰۰۰ را تصویب نمود. هرچند هدف اولیه ریشه کنی تا سال ۲۰۰۰ محقق نشده است، ولی موفقیت های فراوانی بدست آمده است که می توان به کاهش موارد فلج اطفال از ۴۰۰۰۰۰ مورد در سال به 416 مورد در سال 2013، 359 مورد در سال 2014 همچنین کاهش73 مورد در سال 2015 اشاره نمود. دیگر دستاوردهای برنامه مذکور به شرح ذیل می باشد:

- کاهش کشورهای پولیو آندمیک از 125 کشور در سال 1988 به 3 کشور در سال 2012 و نهایتا به دو کشور در سال 2015 ( افغانستان و پاکستان)

- ریشه کنی ویروس وحشی سروتیپ 2 در سال 1999 و اینکه سروتیپ 3 نیز در آستانه ریشه کنی می باشد.  

هدف کلی: جایگزینی واکسن خوراکی سه ظرفیتی فلج اطفال با واکسن دو ظرفیتی در برنامه جاری ایمن سازی

اهداف اختصاصی : 

- واکسیناسیون کلیه کودکان کشور با واکسن خوراکی دو ظرفیتی فلج اطفال

- دریافت گواهی عاری بودن کشور از واکسن خوراکی سه ظرفیتی فلج اطفال 

مهمترین استراتژی ها و پیش نیازهای مورد نیاز اجرای برنامه عبارتند از:

1- مشخص نمودن اعضاء کمیته مدیریت سوئیچ واکسن در سطح دانشگاهی و شهرستانی و تشکیل جلسه با آنها

اعضاء کمیته شهرستانی مدیریت سوئیچ واکسن دو ظرفیتی فلج اطفال:

- ریئس یا مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان

- معاون شبکه بهداشت ودرمان شهرستان

- کارشناس مسئوول بیماریها

- کارشناس مسئوول بهداشت محیط

- کارشناس مسئوول گسترش شبکه

- رئیس حراست شبکه یا مرکز بهداشت

- کارشناس مسئوول ایمن سازی

- کارشناس مسئوول فلج اطفال

- کارشناس مسئوول زنجیره سرما

- کارشناس مسئوول آموزشگاه بهورزی

- سایر افراد برحسب لزوم ( کارشناس مسئوول آموزش بهداشت، کارشناس مسئوول بهداشت خانواده و...)

2- طرح موضوع در هئیت رئیسه دانشگاه همچنین شورای بهداشت شهرستانها در فرمانداریها

3- برگزاری کارگاهها و جلسات آموزشی و توجیهی جهت کلیه پرسنل درگیر در امر واکسیناسیون اعم از بخش دولتی و خصوصی

4- تاکید بر برگزاری جلسات هماهنگی برون بخشی و درون بخشی بین سازمان ها ،ادارات و واحدهای ذیربط

5– آموزش پزشکان و کارشناسان شاغل در بخش دولتی و خصوصی

6- تامین و توزیع واکسن خوراکی دو ظرفیتی فلج اطفال در موعد مقرر در سطح کلیه مراکز ارائه دهنده خدمت  

7-   تاکید بر تامین تجهیزات مورد نیاز زنجیره سرما

 8- اجرای برنامه سوئیچ واکسن دو ظرفیتی در روز اعلام شده و تاکید بر عدم تجویز واکسن خوراکی سه ظرفیتی ( استفاده از واکسن خوراکی سه ظرفیتی فلج اطفال اکیداً ممنوع است).

9- تاکید بر مراجعه کارشناسان به کلیه مراکز ارائه دهنده خدمت واکسیناسیون اعم از دولتی و خصوصی شامل خانه های بهداشت، مراکزبهداشتی درمانی، مطب ها، بیمارستان ها، زایشگاه ها و انجام اقدامات لازم مانند جمع آوری و خروج واکسن های خوراکی سه ظرفیتی فلج اطفال از زنجیره سرما در کلیه مراکز ارائه دهنده واکسیناسیون و مراکز نگهداری واکسن اعم از دولتی یا خصوصی و سپس اقدام در راستای امحای آنها طبق دستورالعمل همچنین انجام صورتجلسات مربوطه و تحویل واکسن خوراکی دو ظرفیتی.

10- همکاری و مساعدت سطوح محیطی با گروه پایش و راستی آزمایی برنامه

11- تهیه و استخراج لیست کلیه مراکز ارائه دهنده خدمت واکسیناسیون اعم از بخش دولتی و خصوصی

12- مستندسازی اقدامات صورت گرفته و ارسال یک نسخه به سطوح بالاتر

در نهایت تاکید می گردد با توجه به شرایط جغرافیایی استان سیستان و بلوچستان و منطقه سیستان بدلیل همجوار بودن با دو کشور پولیو آندمیک جهان (افغانستان و پاکستان) و از طرفی ترددهای غیرقانونی و سکونت اتباع خارجی در شهرستان های تابعه استراتژی ها و پیش نیازهای طرح شده به جد پیگیری و اجرایی گردد و بر برگزاری جلسات هماهنگی برون بخشی و درون بخشی همچنین اجرای جلسات و کارگاههای آموزشی جهت رده های مختلف بهداشتی درمانی (دولتی و خصوصی) درگیر در امر واکسیناسیون تاکید می گردد.

در پایان خاطر نشان می گردید حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زابل نیز همسو و همگام با برنامه کشوری بر اساس برنامه زمان بندی باید فعالیت های خود را به صورت منظم و مستمر ادامه دهد تا گام نهایی ریشه کنی در کشور محقق گردد.

 

 

[ ۱۳٩٥/٢/٢٠ ] [ ٩:۱٤ ‎ب.ظ ] [ حسینعلی ستوده ]

[ نظرات () ]