فرایندهای مراقبت از نوزاد (شماره 2)

فرایندهای مراقبت از نوزاد  (شماره 2)                     

لیلی جهانتیغ کارشناس کودکان، معاونت بهداشتی

منبع: بسته خدمتی مراقبت از نوزاد سالم، اداره سلامت نوزادان وزارت بهداشت  سال 94

فرایند2 : آماده سازی برای مراقبت از نوزاد

برای اطمینان از وجود آمادگی‌های لازم برای مراقبت از نوزاد، قبل از تولد نوزاد وسایل و تجهیزات مورد نیاز ارایه مراقبت نوزاد سالم باید بررسی شود و در صورت وجود نقص بر طرف گردد. با توجه به اینکه مراقبت نوزاد سالم در اتاق زایمان توسط ماما صورت می گیرد، بنابراین هریک مسئول انجام بررسی وسایل مرتبط با فعالیت شان هستند. در نهایت نیز لازم است  تیم احیا نیز در جریان زمان تقریبی وقوع زایمان قرار گیرد. این فعالیت‌ها عبارتند از:

1- وسایل نوزاد را بررسی نمایید.

- حوله های نخی استریل و گاز استریل

- حوله کلاه دار و لباسهای نوزادی

- مچ بند شناسایی نوزاد

- استامپ و وسایل تهیه اثر کف پا و دست

- ست بند ناف(کلامپ بند ناف، وسایل بریدن بند ناف استریل و... )

- سرنگ خونگیری از بند ناف

- ظرف نمونه خون بند ناف

2- تجهیزات  مورد نیاز مراقبت نوزاد را چک کنید.

- اکسیژن، ساکشن و تجهیزات احیا نوزاد

- وسیله گرم کننده نوزاد (وارمر و....)

- ست زایمان

- تجهیزات مربوط به نور مناسب

- تجهیزات و داروهای مورد نیاز احیا و درمان مادر

3- وجود فرم های لازم برای پرونده نوزاد را بررسی کنید.

4- حرارت اتاق زایمان و مراقبت نوزاد را بررسی و از وجود دمای مناسب اطمینان حاصل نمایید.

5- تیم احیا را از زمان تقریبی زایمان مطلع سازید

فرایند 3: قرار دادن نوزاد در محیط گرم

جلوگیری از اتلاف حرارت و پیشگیری از هیپوترمی نوزادان از اصول مراقبت محسوب می شود. بلافاصله پس از تولد، نوزاد را روی شکم مادر که قبلا با یک حوله گرم و نخی و استریل پوشانیده شده قرار دهید. ارزیابی نیاز به احیا، خشک کردن و مراحل کلامپ و قطع بند ناف را پس از قرار دادن نوزاد روی شکم مادر انجام دهید. در صورت عدم وجود شرایط مناسب برای قرار دادن نوزاد روی شکم مادر، نوزاد را در یک سطح گرم، تمیز و ایمن (زیر گرم کننده تابشی)  قرار داده و درکنار مادر بگذارید. این فعالیت‌ها عبارتند از:

1- قبل از به دنیا آمدن نوزاد دست خود را با آب و صابون بشویید.

2- سه حوله (حداقل) گرم و خشک نخی استریل را آماده کنید.

3- در زایمان طبیعی قبل از تولد یک حوله تمیز و گرم روی شکم مادر قرار دهید(قبل از تولد نوزاد و بریدن بند ناف) .

4- بلافاصله پس از تولد، نوزاد را در یکی از حوله های گرم بپیچید.

5- نوزاد را روی سطح گرم و پوشانده شده با حوله قرار دهید (روی شکم مادر در زایمان طبیعی و یا زیر گرم‌کننده تابشی).

6- درصورت نیاز به قراردادن نوزاد بر روی سطحی غیر از شکم مادر، قطع بند ناف قبل از قرار دادن نوزاد در سطح گرم (گرم‌کننده تابشی) باید صورت گیرد.

7- در صورت استفاده از گرم‌کننده تابشی، آن را در کنار مادر بگذارید.

فرایند 4: ارزیابی نیاز نوزاد به احیا

پس از تولد نوزاد و قرار دادن وی در حوله گرم و همزمان با قرار دادن نوزاد روی سطح گرم و تمیز (شکم مادر) باید نیاز به احیا ارزیابی شود. این مرحله در 30 ثانیه اول تولد نوزاد صورت می گیرد و در صورت نیاز به احیا، مراقبت نوزاد بر اساس بسته خدمتی احیای نوزادان انجام می گیرد. در صورت عدم نیاز به احیا مراقبت بر اساس بسته خدمتی نوزاد سالم ادامه می یابد. این فعالیت‌ها عبارتند از:

1- وضعیت نوزاد را از نظر نارس بودن (preterm) مشخص کنید.

2- وضعیت مایع آمنیوتیک را از نظر آلودگی به مکونیوم  و شواهد عفونت بررسی کنید.

3- وضعیت نوزاد را از نظر تنفس بررسی نمایید.

4- تون عضلانی نوزاد را بررسی کنید.

5- بر اساس بررسی های انجام شده در مورد نیاز به احیا تصمیم گیری نمایید.

6- در صورت نیاز به احیا بند ناف را سریعا کلامپ و قطع نمایید و عملیات احیا را آغاز و برای گرفتن کمک اقدام کنید(بسته خدمتی احیای نوزاد) .

7- در صورت عدم نیاز به احیا طبق بسته خدمتی نوزاد سالم ادامه دهید.

8- وضعیت رنگ پوست ، ضربان قلب ،تحریک پذیری ،تون عضلانی و تنفس نوزاد را ارزیابی کنید.

9- ناهنجاری‌های مهلک را در نوزاد بررسی کنید

فرآیند 5: کلامپ و بریدن بند ناف

پس از تولد نوزاد لازم است بند ناف قطع شود. در مورد زمان قطع بند ناف شواهد علمی متفاوت و بستگی به شرایط زایمان دارد. این زمان از قطع بلافاصله پس از زایمان تا انتظار برای قطع شدن نبض بند ناف متفاوت است. قطع بند ناف باید با روش استریل انجام شود.

فعالیت‌ها:

1- نوزاد متولد شده در حوله قرار داده شده روی شکم مادر(فرایند سوم) گذاشته شود.

2- دستکش خود را با یک دستکش استریل تعویض کنید

3- در زایمان طبیعی، در صورتی که از تزریق اکسی توسین برای زایمان جفت استفاده نمی کنید، منتظر بمانید تا نبض بند ناف کاهش یابد و سپس اقدام به کلامپ بند ناف نمایید.در صورت استفاده از تزریق اکسیتوسین کلامپ بند ناف را بدون منتظر شدن انجام دهید.

4- به وسیله گیره بند ناف استریل بند ناف را در فاصله  3 تا 4 سانتی متری شکم نوزاد کلامپ نمایید.

5- گیره بند ناف استریل (پنس جراحی استریل) دیگری را در فاصله 3 تا 5 سانتی متری کلامپ اول قرار دهید.

6- بند ناف را باید یک قیچی سرگرد استریل جراحی در فاصله دو سانتی متری از کلامپ دوم (کلامپ خارجی)قطع نمایید.

7- در زایمان سزارین حوله گرمی در محل مناسب برای قرار دادن نوزاد قرار دهید. پس از تولد نوزاد بند ناف را کلامپ و سپس قطع نمایید.

8- بند ناف را از نظر نشت خون بررسی کنید. در صورت نشت خون یک کلامپ دیگر اضافه کنید.

9- بهتر است برای ممانعت از ریزش خون در محل قطع بند ناف بر روی شکم نوزاد از گاز استریل استفاده نمایید.(توجه داشته باشید جهت قطع کردن بند ناف نیاز به استریل کردن محل برش و یا استفاده از محلول های ضدعفونی کننده نمی باشد).

فرایند6: خشک کردن نوزاد

پس از قطع بند ناف برای حفظ حرارت نوزاد،نوزاد را باید خشک نمود. در زمان خشک نمودن نوزاد ورنیکس که به صورت محافظ پوست نوزاد عمل می کند نبایدبرداشته شود. فعالیت‌ها:

1- دستانتان را با آب و صابون بشویید.

2- نوزاد را در حالی که روی سطح گرم و پوشانده شده قرار دارد و یک حوله خشک و گرم دور نوزاد پیچیده شده است، خشک نمایید.

3- نوزاد را با حرکات گذاشتن و برداشتن حوله خشک نمایید(از مالش حوله بر پوست نوزاد خودداری نمایید).

4- ابتدا سر و صورت و سپس بقیه بدن نوزاد را به ملایمت خشک کنید (بجز دست های نوزاد).

5- خون و مکونیوم را از روی بدن نوزاد پاک کنید.

6- حوله های خیس شده را کنار بگذارید.

7- نوزاد را در یک حوله گرم وخشک تمیز دیگر بپیچید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

/ 0 نظر / 106 بازدید