بیماری سرخک

بیماریسرخک

حسین دانش زائی و عزیزالله مفرح نیا –کارشناسان واحد پیشگیری ومبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت شهرستان زابل

منبع: راهنمایکشورىمراقبت بیماریسرخک (مرحلهحذف)

بیماریسرخکیکیازبیماریهایکشندهدرکشورهایدرحالتوسعهاستکهمیزانکشندگیآندرحدود 1-5 درصدودربعضیمناطقدرحدود 30-10 درصدتخمینزدهشدهاست. بهنظر میرسدکهبهبودپوششجاریواکسیناسیون،باعثکاهشمواردابتلابهسرخکودرنتیجه کاهشمواردمرگناشیازسرخکشدهاست.

بیماری سرخک از دیدگاه نحوه گزارش دهی در تقسیمات سازمان جهانی بهداشت در گروهA  قرار دارد. یعنی گزارش دهی موارد مشکوک به بیماری الزامی است و باید با سریعترین راه های ممکن نظیر تلفن صورت پذیرد.

عامل بیمارى:

بیمارىسرخکیکبیمارىحاداستکهبوسیلهویروسىازگونهموربیلىویروس(خانوادهپارامیکسوویروس)ایجادمىشودوانسانتنهامخزنآنمىباشد.

راه انتقال:

انتقالبیمارىبصورتاولیهازفردبهفردازطریقذراتآئروسلویابوسیلهتماسمستقیمبا ترشحاتبینىوگلوىفردبیمارصورتمىپذیرد. افرادمبتلابهبیمارىازدوتاچهارروزقبلاز شروعبثورا(راشجلدى) تا9-4 روزبعدازآنآلودهکننده مىباشند. بیمارىسرخکبهشدت آلودهکنندهبودهوبیمارىبهراحتىدرمناطقىکهنوزادانوکودکانباهمدیگر مىباشنداز جملهدرمهدکودکهاومدارس،منتشرمىشود. درحالاتىازقبیلمیزانتولدبالا،تراکمجمعیت وجابجایىتعدادزیادىازکودکانحساسازمناطقروستایى،انتقالبیمارىسرخکمىتواندبه راحتىصورتپذیرد. درصداندکى ازافرادحساسجهتحفظچرخشویروسدرجمعیتىچند صدهزارنفرىکافىمىباشد. هنگامىکهویروسسرخکبه جمعیتغیرایمنمنتقلشود 90 تا%100  افرادعموماًآلودهشدهوعلائمبالینىدرآنهامشاهدهمىشود. درمناطقىباآبوهواى گرمسیرى،بسیارىازمواردسرخکدرطىفصلخشکرخمىدهددرحالىکهدرمناطقبا آبوهواىمعتدلهاوجبروزبیمارىدراواخرزمستانواوایلبهاررخمىدهد.

علائم بالینى:

بعدازدورةکمونىکهبهطورمعمولحدود 12-10 روزطول        مىکشد(ایندورهمىتواند7-18 روزباشد)علائممقدماتىشاملتب،خستگى،سرفه،آبریزشازبینىوالتهابملتحمه درافرادفاقدایمنىبهبیمارىظاهرمىگردد. نقاطکوپلیکممکناستدرمخاطداخلدهان بهفاصلهکوتاهىپسازشروعراشجلدىظاهرشدهو 2-1 روزبعدازشروعراشباقىبماند. درطى4-2 روزبعدازعلائممقدماتى،راشجلدىایجادشدهونقاطقرمز(Blotchy) یاراش ماکولوپاپولردرپشتگوشهاوصورت،همراهباتببالاظاهر       مىشود. راشجلدىبهسمت بدنواندامهاىانتهایىگسترشیافتهوبطورمعمولدرطى 7-3 روزازبینمىرودوممکن استتغییررنگخفیفدرپوستباقىبماند. آنتىبادىاختصاصىسرخک (IgM) درطى 4 روز پسازشروعراشجلدىقابلشناسایىبودهومىتواند 12-4 هفتهبالاباقىبماند.

عوارض:

عوارضبیمارىسرخکشاملاوتیتمدیا،پنومونى،اسهال،تشنجناشىازتب،کورىوانسفالیت مىباشد. عوارضکمترشایعشاملسوءتغذیهکاهشپروتئین،تشنج (Convulsion) وصدمه مغزىاست. درصورتىکهدرمانبیمارىبهسرعتانجامنگیرداینعوارضمىتواندمنجربه مرگدرطىیکماهةاولبعدازشروعراشگردد. میزانکشندگىبیمارىسرخکدرکشورهاى درحالتوسعهدرحدود5-3% تخمینزدهمىشودوممکناستدرمناطقخاصىکهبیمارىدرحالتاپیدمىاستبیشاز 10% باشد. سوء تغذیهوعفونتباویروسنقصایمنىانسانى (HIV) عواملخطرىهستندکهدرعوارضومرگنقشدارند.

درمان:

درحالحاضردرمانخاصىجهتبیمارىسرخکوجودندارد. تجویزویتامین A بهکودکانى کهبیمارىسرخکدارنددرکاهششدتبیمارىومیزانکشندگىبیمارىموثربودهاستو WHOتوصیه   مىکندکهویتامین Aبههمهکودکانداراىبیمارىسرخکحاددادهشود. یک دوز(50000واحدبراىکودکانکمتراز 6 ماهه، 100000  واحدبراىکودکان 6-11 ماه و 200000 واحد براىکودکانبزرگتراز 12 ماه)بایددرروزىکهبیمارىسرخکتشخیصداده مىشودتجویزگرددویکدوزدیگردرروزدومدادهشود.

دوره قابلیت سرایت بیماری :

اینمسئلهازدیدگاهبرنامهمراقبت،فوقالعادهباارزشاست. افرادمبتلابهبیمارىازدوتاچهار روزقبلازشروعبثورات (راشجلدى) تا9-4 روزبعدازآنآلودهکنندهمىباشند .

جداسازی :

مواردبیماردرطى 9-4 روزبعدازشروعراشبایداستراحتدرمنزلداشتهودرصورتنیازبه خروجازمنزلازماسکتنفسى(ماسکجراحى)استفادهنمایند. شستندستهاواستفادهازدستمال یکبارمصرفدرحینسرفهیاعطسهوهمچنیندفعصحیحآنبایدبهبیمارواطرافیانآموزش دادهشود.  درطىاینمدتبیماراننبایدباافرادحساسفامیل(نوزادانوافرادغیرواکسینه)در تماسباشندوفقطافرادواکسینهاجازهملاقاتبابیماررادارند. بیمارانفقطدرمواردضرورى بایددربیمارستانبسترىشوندزیراخطربالاىِانتقالداخلبیمارستانىوجوددارد. دربیمارستان ازمرحلةآبریزشبینیوقبلازظهورتبتا9-4 روزبعدازبروزبثورات(راشهای)پوستی،خطر انتشارویروسبهسایربیمارانبستریودرمعرضخطر،وجوددارد(درموردمبتلایانبهاختلالات ایمنی،ایناحتمالتاپایاندورةبیماریوجوددارد).درمراکزبهداشتىدرمانىوبیمارستانبایداقداماتاحتیاطىتنفسىair borne )) واقداماتاحتیاطىاستانداردرعایتگردد. بیمارانباید دریکاتاقایزولهبسترىشدهواتاقداراىفشارهواىمنفىباشدودرورودىاتاقبستهبوده وافرادحساساجازهورودبهاتاقرانداشتهباشند.درصورتنیازدرهنگامجابجایى،بیماربایداز ماسکجراحىاستفادهکند.

پیشگیری :

 جهتپیشگیریواکسنسرخکیاسرخک-سرخجه-اوریون (MMR) یاسرخک،سرخجه(MR)، (طبق دستورالعملواکسیناسیونکشوری)،بهمیزان5% سیسی،زیرجلدیتوصیه میگردد.

 

 

/ 0 نظر / 59 بازدید