تشخیص زودهنگام سرطان

تشخیص زودهنگام سرطان

هادی جهانتیغ کارشناس معاونت بهداشتی-فاطمه شهرکی کارشناس مامایی مرکزخدمات جامع سلامت محمدآباد

منبع:کتاب پیشگیری از سرطان-دفتر بیماری های غیر واگیر اداره سرطان

چراتشخیص زودهنگام مهم است؟

سالانه هزاران مورد ابتلا به سرطان در ایران و میلیون ها مورد درجهان رخ می دهد که در صورت تشخیص به موقع وزود هنگام،تومور در مراحل اولیه و محدود بوده،در نتیجه درمان آن آسان تر وامکان کنترل و بهبود کامل آن بسیار زیاد است.

درحال حاضر بطور کلی تعداد افرادی که از سرطان فوتمی کنند نسبت به سه دهه پیش کاهش یافته است.نیمی از افرادی که امروز با تشخیص سرطان تحت درمان هستند،پنج سال زنده خواهند بود و بیش از 40درصد بعد از ده سال هنوز زندگی می کنند.متوسط میزان بقای ده ساله برای سرطان دو برابر 30سال گذشته شده است.مهمترین دلیل بهبود در بقای بیماران،علاوه بر درمان های موثرتری که پیدا شده است،افزایش آگاهی مردم و ارتقای روش های تشخیصی زود هنگام است.

حتی برای کسانی که بقای کلی سرطان در آنها ضعیف است،شانس زنده ماندن در زمان تشخیص زودتر،بیشتر خواهد بود. دوجزء اصلی در برنامه تشخیص زودهنگام سرطان وجود دارد:یکی آموزش و ترویج تشخیص زودرس و دیگری،انجام غربالگری

تفاوت تشخیص زودهنگام و غربالگری چیست؟

معنای تشخیص زودهنگام این است که ما علایم هشدار دهنده سرطان را بدانیم تااگر این علایم را در خود پیدا کردیم به سرعت به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه کنیم.ازطرف دیگر،مراکزبهداشتی درمانی نیز باید آمادگی شناسایی این علایم و جدا کردن موارد مهم از غیرمهم را داشته باشند تادرمرحله بعدی موارد مهم را برای اقدامات تشخیصیکامل تر به مراکز بالاتر و مجهزتر معرفی کنند.

امامعنی غربالگری این است که در افرادی که هیچ علامت هشدار دهنده ای برای سرطان ندارند اما به دلیل شرایط جنسی(مثلا سرطان پستان)یاسنی خاص(مثلا سن بالای 50سال در سرطان پستان)بالقوه در معرض سرطان هستند،اقدامات تشخیصی را انجام دهیم.

بسیاری از سرطان ها تنها بامعاینه پزشکی و آزمایش های تکمیلی تشخیص داده می شوند که ازجمله آنها سرطان های پستان،دهانه رحم و روده بزرگ است.

غربالگری به عنوان بخشی از برنامه تشخیص زودرس سرطان است.غربالگری به معنی شناسایی بیماری احتمالی ناشناخته بااستفاده از معاینه و آزمایش های ساده در فردی است که هنوز علایم ندارد.در یک برنامه کنترل سرطان ملی،بعد از غربالگری،افراد تشخیص داده شده تحت درمان مناسب قرار میگیرند.

لازم است هم بیمار و هم ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی به اهمیت تشخیص زودهنگام وانجام فعالیت های غربالگری سرطان پایبند باشند که منجر به بهبود نتیجه و کاهش اتلاف منابع می شود.

تشخیص زودهنگام سرطان پستان

سرطان پستان شایع ترین سرطان در زنان است.(هم در کشورهای درحال توسعه و هم توسعه یافته).به دنبال افزایش امید به زندگی،افزایش شهرنشینی و رواج شیوه زندگی غربی بروز سرطان پستان در جهان درحال افزایش است.بنابراین تشخیص زودهنگام به منظور بهبود بقا،سنگ بنای کنترل سرطان پستان است.در برنامه تشخیص زودهنگام سرطان پستان،آگاهی از علائم و نشانه ها و مراجعه به موقع برای تشخیص قطعی و درمان است.

مهمترین علایم هشدار دهنده سرطان پستان موارد زیر هستند:

1-توده پستان یاهرتغییر در شکل یاقوام پستان

2-توده پستان بزرگ شونده،ثابت یاسفت

3-مشکلات دیگر پستان بایا بدون توده قابل لمس ازجمله:

*تغییرات اگزمایی پوست

*پوست پرتغالی

*فرورفتگی نوک پستان

*زخم

*ترشح یک طرفه ازنوک پستان به ویژه ترشحات خون آلود

*توده در زیربغل

 تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم هرچند در ایران شایع نیست اماعلایم هشدار دهنده ای دارد که توجه به آنها می تواند منجربه تشخیص زودهنگام این بیماری شود:

*خونریزی غیرطبیعی زنانگی(ازجمله پس ازنزدیکی جنسی،در فواصل دورهها قاعدگی و پس از یائسگی)

*ترشحات بدبوی واژینال

*دردهنگام نزدیکی جنسی

*هرکدام ازموارد بالاهمراه باتوده قابل لمس شکمی یا درد پایدار شکمی یا کمری

تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ نیز یکی از شایع ترین سرطان ها در ایران و جهان است که علایم هشدار دهنده ای دارد. اما در بسیاری از موارد این علایم نشان دهنده بدخیمی نیستند.بنابراین بررسی دقیق تر شرح حال پزشکی،انجام آزمایش از نظر کم خونی و معاینه شکم و راست روده توسط پزشک پیش از انجام اقدامات دیگر مانند کولونوسکوپی نیاز است:

*خونریزی دستگاه گوارش تحتانی در طی یک ماه اخیر

*یبوست در طی یک ماه اخیر بایابدون اسهال،دردشکم و احساس پربودن مقعد پس از اجابت مزاج

*کاهش بیش از ده درصد وزن بدن در طی شش ماه همراه بایکی از علایمبالا




/ 0 نظر / 32 بازدید