فرآیندهای مراقبت از نوزاد (فرآیندهای اصلی اتاق زایمان)

فرآیندهای مراقبت از نوزاد (فرآیندهای اصلی اتاق زایمان)

تهیه و تنظیم : لیلی جهانتیغ کارشناس کودکان معاونت بهداشتی

منبع: بسته خدمتی مراقبت از نوزاد سالم - اداره سلامت نوزادان وزارت بهداشت  سال 94

مراقبت از نوزاد در بدو تولد امری حیاتی و مهم می باشد. در حال حاضر در بیمارستان‌های کشور مراقبت‌های نوزاد به صورت روتین و به روش های مختلف انجام می گیرد. بررسی ها نشان می دهد گروهی از مداخلات دارای نقش کلیدی و تاثیر مشخص بر سلامت و پیش آگهی نوزادان دارد.

تعریف نوزاد سالم: نوزادی است که دوران حاملگی، زایمان و تولد طبیعی را پشت سر گذاشته است و از نظر سن حاملگی، (نوزاد ترم: بین 37 تا 42 هفته)، وزن تولد (وزن تولد بین 2500 تا 4000 گرم) و وزن برای سن حاملگی (وزن برای سن حاملگی، بین صدک دهم تا نودم) طبیعی است. همچنین در معاینه سالم به نظر می رسد، آپگار دقیقه اول مساوی یا بالاتر از 7 است و نقایص بافت نرم، آنومالی‌های مادرزادی و علایم کلینیکی بیماری را ندارد، به خوبی تغذیه می کند و از زمان تولد دچار مشکل خاصی نشده است.

مراقبت نوزاد سالم: شامل مراقبتها و اقداماتی است که برای تمامی نوزادان انجام می گیرد. این مراقبت ها در مورد نوزاد سالم مطابق استاندارد (زمان، مکان، شخص و روش) مشخص شده در بسته خدمتی انجام میگردد. حدود 80 درصد نوزادان در تعریف نوزاد سالم قرار می گیرند و احتمال بروز مشکلات در آنها پایین است و تنها لازم است مراقبتهای اولیه (مراقبتهای نوزاد سالم) برای آنها انجام شود.

عامل مراقبت نوزاد: عامل مراقبت نوزاد ماما یا پرستاری است که دوره های لازم برای ارایه مراقبتهای نوزادی را گذرانده است و ارایه خدمت به نوزاد در مراکز ارایه خدمت توسط عامل مراقبت نوزاد صورت می گیرد.

نوزاد نارس(pre term): نوزادی است که قبل از 37 هفته بارداری متولد شده است.

نوزاد پس از موعد(post term): نوزادی است که بعد از 42 هفته بارداری متولد شده است.

نوزاد ترم: نوزادی که بین 37 تا 42 هفته بارداری متولد شده است.

نوزاد با وزن کم(Low Birth Wieght): نوزادی است که با وزن زیر 2500 گرم متولد می‌شود.

شواهد وجود زجر تنفسی:وجود علائم برادی کاردی،  ضربان قلب نامطمئن و بیوفیزیکال پروفایل کمتر از 6 از 8 یا 8 از 10را گویند.

ناهنجاری مادرزادی: وجود ناهنجاری‌ های آشکار بعد از تولد و یا گزارش ناهنجاری در سونوگرافی مادر در زمان بارداری. 

سن حاملگی: تعداد هفته هایی که از حاملگی می گذرد بر اساس اولین روز آخرین قاعدگی محاسبه می شود و یا بر اساس نتایج سونوگرافی تعیین می گردد.

آلودگی مایع آمنیوتیک: مایع آمنیوتیک به صورت طبیعی شفاف است. به تغییر رنگ و ظاهر مایع آمنیون که می تواند به علت مکونیوم، خون یا عفونت باشد آلودگی مایع آمنیون اطلاق می گردد. 

بیماری‌های مادر(موثر بر سلامت نوزاد): گروهی از بیماری‌های مادر بر سلامت نوزاد تاثیر مشخصی دارند. دیابت، پر فشاری خون و بیماریهای عفونی از آن جمله هستند.

هیپوترمی: درجه حرارت مرکزی کمتر از 5/36درجه سانتی‌گراد در نوزاد که برای سلامت نوزاد تهدید کننده است.

زایمان طبیعی: تولد نوزاد از کانال زایمانی بعد از هفته 22 بارداری بصورت مرده یا زنده.

زایمان سزارین: تولد نوزاد بعد از هفته 22 بارداری بصورت مرده یا زنده از طریق ایجاد برش روی شکم .

تون عضلانی: قوام و سفتی عضلات نوزاد در زمان استراحت

کلامپ و بریدن بند ناف: کلامپ و قطع بند ناف در شرایط استریل در محل مناسب بعد از تولد نوزاد.

آپگار: روشی برای ارزیابی وضعیت عمومی و نیاز به احیاء نوزاد است که در دقیقه اول و پنجم بعد از زایمان انجام می‌شود و نمره دهی بر اساس معیارها تعیین میشود و حداکثر آن 10 می باشد.

تغذیه با روش خزیدن به طرف پستان مادر: خزیدن نوزاد به سمت پستان مادر، بلافاصله بعد از تولد و شروع تغذیه با شیر مادر در یک ساعت اول بعد از تولد.

علائم حیاتی نوزاد: تعداد تنفس، نبض و درجه حرارت بدن نوزاد

صدمات احتمالی زایمان: مجموعه صدمه های مکانیکی و هیپوکسی قابل پیشگیری و غیر قابل پیشگیری که حین وضع حمل و زایمان به نوزاد وارد می گردد.

هویت نوزاد: مجموعه مشخصات، علایم و مواردی که شناسایی و تعلق نوزاد به والدین را ممکن می سازد.

تجویز ویتامین K1 : تزریق آمپول ویتامین k1 ( 1mg ) یکبار در 2 ساعت بعد از تولد در سمت خارجی ران نوزاد.

اندازه‌گیری نوزاد: بررسی و تعیین وزن، قد و دور سر نوزاد به روش استاندارد.

ایمن‌سازی نوزاد در بدو تولد: تجویز واکسن های هپاتیت ب، ب.ث.ژ و پولیو (در هنگام ترخیص از بیمارستان) طبق دستورالعمل کشوری برای نوزاد.

مشاوره تغذیه وروش KMC: آموزش و کمک به انجام مراقبت مادرانه آغوشی(KMC) برای برآوردن نیازهای نوزاد به گرما، تغذیه با شیر مادر، محافظت از عفونت، انگیزش، ایمنی و عطوفت که در طول مدت حضور مادر و نوزاد در بیمارستان اجرا می‌شود.

استحمام با اسفنج: برای شستشوی نوزاد در هفته اول و دوم از اسفنج مخصوص حمام می توان استفاده نمود و این روش تا زمانی که بند ناف نوزاد نیفتاده است بیشتر از سایر روش ها استفاده      می شود.

آموزش مادر در زمان حضور در بیمارستان/تسهیلات زایمانی: ارایه مجموعه ای از آموزش ها از جمله تغذیه با شیر مادر، حفظ دمای بدن نوزاد و خواب نوزاد توسط پرسنل پرستاری به مادر.

آموزش مادر در زمان ترخیص: آموزش علائم خطر، زمان انجام آزمایشات غربالگری و مراجعات بعدی در ساعاتی قبل از ترخیص

آزمایشات غربالگری: بررسی هیپوتیروئیدی و فاویسم با انجام آزمایش خون در روزهای سوم تا پنجم از تولد.

 

/ 0 نظر / 87 بازدید